Door extreem wrede massaslachtingen wordt de kangoeroe met uitsterven bedreigd - Klopt dit wel?

Door Tomas van Dijk

Beeld Wikimedia Commons - Michael Barritt en Karen May

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: Massaslachtingen in Australië bedreigen het voortbestaan van kangoeroes.

Van wie komt de claim?

De Partij voor de Dieren vertoonde eerder deze maand in het EU-parlement in Brussel de nieuwe documentaire Kangaroo, over de kangoeroejacht in Australië. Die jacht moet stoppen, vinden de filmmakers en de politici in hun kielzog. ‘De jacht bedreigt het voortbestaan van kangoeroepopulaties en is extreem wreed’, stelt PvdD-Europaparlementariër Anja Hazekamp op de website van de partij. Ze pleit voor een Europees importverbod op kangoeroevlees. ‘Nederland en andere Europese landen importeren relatief veel kangoeroevlees en -huiden, en zijn daarmee medeverantwoordelijk voor de wantoestanden in Australië.’

Klopt het?

Sinds 1984 mag op ongeveer de helft van het oppervlak van het continent gejaagd worden op de rode reuzenkangoeroe, de westelijke en oostelijke grijze reuzenkangoeroe en de bergkangoeroe. De populatiedichtheden worden geschat door tellingen vanuit de lucht. Om een idee te geven: in 2001 waren er naar schatting 57 miljoen volwassen dieren in de jaaggebieden, in 2007 24 miljoen en dit jaar 46 miljoen. Jaarlijks mag ongeveer 15 procent worden afgeschoten. Een duurzaam quotum, meent de overheid.

Waarom denkt de PvdD daar anders over? Een medewerker van Hazekamp verwijst naar onderzoek van bioloog Ray Mjadwesch van de actiegroep Kangaroos At Risk. Hij heeft voor een aantal locaties in de staat New South Wales kangoeroetellingen uit 2000 vergeleken met die uit 2010. ‘Het aantal gebieden waar de grijze reuzenkangoeroe is verdwenen, nam toe van 45 procent tot 69 procent’, mailt Mjadwesch. Ook de rode reuzenkangoeroe heeft het volgens hem zwaar. ‘We zien regionale extinctie. Het zijn vooralsnog snapshots. Ik werk aan meer kaarten om de schaal van de achteruitgang aan te tonen.’

Weinig ecologen steunen Mjadwesch, leert een rondgang van de Volkskrant. Zelf zegt hij dat de kangoeroe-industrie de wetenschap heeft gekaapt. ‘The industry subverted science.’

Het onderzoek van Mjadwesch is niet gepubliceerd. Christopher Johnson, hoogleraar Wildlife Conservation aan de Universiteit van Tasmanië, ziet dat niet snel gebeuren. ‘Op basis van data van slechts twee jaren en de luttele locaties die Mjadwesch onderzocht, kun je geen harde conclusies trekken. Daarvoor is de jaarlijkse variatie te groot. De populatiedichtheden hangen sterk af van regenval. Geen enkel tijdschrift accepteert dit werk.’

Johnson was enkele jaren terug de voorzitter van een onderzoeksgroep van de internationale unie voor natuurbescherming, IUCN, die de status van buideldieren onderzocht. De IUCN beschouwt de vier grote kangoeroesoorten niet als bedreigd.

‘Sterker, we denken dat ze de laatste tweehonderd jaar in aantal zijn toegenomen doordat er talloze waterplekken en graslanden voor vee zijn gecreëerd. Hier profiteren de grote buideldieren van. Ook zijn er minder dingo’s, de natuurlijke vijand van kangoeroes.’

Ecoloog Karl Vernes van de University of New England wil graag dat de aandacht verschuift naar de talloze kleine buideldieren. ‘De dwergrotskangoeroe, de kangoeroerat Bettongia tropica, de teugelstekelstaartkangoeroe… het gros van de kleine soorten is wel met uitsterven bedreigd. Niet door jagers, maar door toedoen van katten en vossen en het verdwijnen van hun leefgebieden.’

En hoe zit het met het dierenleed, een andere zaak die de PvdD zorgen baart? Dierenleed is wel een punt dat aandacht verdient, meent Vernes. Hij wijst erop dat de officiële jagers doorgaans goed mikken en de dieren – voor het overgrote deel mannetjes – met een schot in de kop doden. Maar wat te doen met jonkies in de buidels van de wijfjes, die ook soms geveld worden? In de praktijk worden die weleens doodgeknuppeld, tot afgrijzen van de filmmakers en de PvdD.

‘Zaken omtrent dierenleed die verbeterd kunnen worden, moeten we serieus bekijken’, zegt Vernes. ‘Maar een verbod op de jacht leidt tot veel meer dierenleed. Nog vaker dan nu al gebeurt, zullen boeren dan maar zelf de kangoeroes op hun land doodschieten omdat ze het gras voor hun vee opeten.’

Voor de claim dat Nederland relatief veel kangoeroevlees en -huiden importeert, kloppen we eerst aan bij het Centraal Bureau voor de Statistiek. Het CBS zegt hier geen gegevens over te hebben. De data die wel beschikbaar zijn, gaan over het jaar 2012 en komen van de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit. De NVWA dook een paar jaar geleden in de cijfers naar aanleiding van Kamervragen van de PvdD. In 2012 kwam 1.094 ton kangoeroevlees Nederland binnen. Daarvan was 198 ton bestemd voor de Nederlandse markt. De rest werd doorgevoerd naar andere Europese landen. Die 1.094 ton stond gelijk aan ongeveer 9 procent van de totale Australische productie en 24 procent van de totale export vanuit Australië.

Conclusie:

De laatst beschikbare data suggereren dat Nederland relatief veel kangoeroevlees importeert. Negatieve gevolgen voor kangoeroepopulaties lijkt dit niet te hebben. De meeste experts menen dat het juist erg goed gaat met de vier grote kangoeroes waarop wordt gejaagd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.