Door de mand

Alle overheidsaanbevelingen, publiekscampagnes en voorlichtingsfolders ten spijt, zijn wij de afgelopen tien jaren amper meer groente en fruit gaan eten....

Hans van Maanen

Terecht, zo blijkt. Al eten mensen zich ongans aan groente en fruit, het beschermt ze niet tegen welke vorm van kanker dan ook. Misschien wel een klein beetje tegen hart-en vaatziekten, maar zelfs dan niet zoveel dat hun kans op een ernstige chronische aandoening in het algemeen erdoor kleiner wordt. Het bekende dieetadvies om minstens vijf porties groente of fruit per dag te eten, slaat, kortom, nergens op.

Dat moet de conclusie zijn uit het grootscheepse onderzoek van de Harvard School of Public Health, uitgevoerd door de groep van Walter Willett en vorige week gepubliceerd in de Journal of the National Cancer Institute. Deze onderzoekers weten al sinds halverwege de jaren tachtig alles van 72 duizend vrouwen en 38 duizend mannen - wat ze eten, wat ze drinken, roken en slikken, en wat ze krijgen - en proberen al die zaken met elkaar in verband te brengen. Zo weten we dankzij hen al dat vette vis beschermt tegen alvleesklierkanker en vitamine C tegen maculadegeneratie, maar het nieuwe artikel had, in zekere zin, de bekroning op het werk moeten worden.

Dan valt het resultaat toch wat tegen - zeker gezien alle propaganda die er voor fruit en groente gemaakt is. Het resultaat is namelijk, in drie letters samengevat, nul. Mensen die heel veel fruit en groente aten (zeg tien keer per dag), hadden precies evenveel kans op ernstige chronische ziekten als mensen die normaal deden (twee of drie porties per dag). Nu ja, het scheelde vijf procent, maar dat is zo weinig dat het ook toeval kan zijn.

Van bescherming tegen kanker bleek hoegenaamd niets. Tegen geen enkele vorm van kanker, bij geen enkele soort fruit en groente. Nu ja, behalve vijf provenaan. cent bescherming van groene bladgroente - maar in een compleet boodschappenlijstje, van sinaasappels en sla tot aardappels en kool, zit welbeschouwd altijd wel een treffer.

Alleen bij hart-en vaatziekten konden de onderzoekers een klein verschil vinden. Dat scheelde namelijk zes procent. De onderzoekers rekenen het niet voor, maar het betekent dat als 10 duizend vrouwen een portie fruit of groente extra nemen, er niet 19 per jaar een hartaandoening krijgen, maar slechts 18, en als ze allemaal heel veel fruit en groente gaan eten, 17. Voor de mannen scheelt het meer, want onder mannen komen meer hart-en vaatziekten voor. Dat redt het artikel: 'Hogere consumptie van fruit en groente stond in verband met een bescheiden maar niet significante daling in de ontwikkeling van belangrijke chronische aandoeningen. De voordelen leken vooral te gelden voor hart-en vaatziekten en niet voor kanker.'

De onderzoekers proberen nog wel het een en ander om hun uitgangspunt te redden (hun proefpersonen aten bijvoorbeeld beduidend gezonder dan de gemiddelde Amerikaan), maar moeten ten slotte toch toegeven dat het allemaal weinig uitmaakt. Mannen, vrouwen, rokers, niet-rokers, vitamineslikkers - nergens een behoorlijk effect te bekennen.

Eigenlijk zagen de kenners de ramp allang aankomen. Een paar jaar geleden werd duidelijk dat de aanbevelingen op minder solide onderzoek waren gebaseerd dan men graag zou willen, en dat het kankerwerende effect van hoge doses fruit en groente, zo het bestond, toch wel erg klein was. Het onderzoek van Walter Willett - zelf erg van gezond eten en veel sporten - lijkt de zaak te bezegelen. Zo'n groot onderzoek, zulke minieme verschillen; veel reden om mensen tegen heug en meug fruit en groente te laten eten, is er niet meer.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden