Door aanslagen rukken betonblokken op in straatbeeld

Sinds de reeks aanslagen met voertuigen zoals die in Barcelona is er grote behoefte aan wegversperringen. Maar hoe voorkom je dat die de hulpdiensten in de weg zitten? Het antwoord: mobiele betonblokken.

Een betonblok wordt geplaatst in Zundert. Beeld Marcel Van Den Bergh

Hij is grijs, 1.250 kilo en kost vijf tientjes: het betonblok dat Wil Huijbregts met zijn heftruck op zondagochtend neerzet aan de Meirseweg in Zundert. Hierna volgen er meer grijze legostenen. Om de tien meter plaatst hij ze links, rechts, links, rechts - zodat straks niemand meer plankgas de straat door kan. Het is voor het eerst in de geschiedenis van het populaire bloemencorso - dat al sinds 1936 bestaat - dat het parcours op deze manier wordt beveiligd.

'Ook wij moeten scherper en alerter zijn dan voorheen', zei woordvoerder Nicolette Bovenhorst van de gemeente Zundert een kleine week voor aanvang van het festijn. Ze namen de afgelopen jaren al extra maatregelen, maar met voertuigen die op een mensenmassa konden inrijden, was nog nooit rekening gehouden. En daarom werd kort na de aanslag op de Ramblas in Barcelona contact gezocht met de Zundertse firma Huijbregts.

'Ik deed eigenlijk niets met betonblokken', zegt Wil Huijbregts, die vandaag in totaal 35 blokken zal neerzetten om de praalwagens en het publiek te beschermen. 'Ja, we gebruiken ze als afscheiding voor verschillende werkvakken. Daarom had ik een partij staan.'

Huijbregts is van oorsprong gespecialiseerd in bestrating, riolerings- en grondwerk. Al denkt hij nu ook aan een andere niche. 'Als de vraag naar die blokken doorzet, zal ik dat meer gaan aanbieden.' Blij is Huijbregts daar niet bepaald mee. 'De aanleiding voor deze vraag is natuurlijk niet leuk.'

Dat vindt ook de firma Engelen uit Ittervoort. Na de aanslagen in Nice, Berlijn, Londen, Stockholm, Charlottesville, Barcelona en Cambrils stond de telefoon bij dit Noord-Limburgse bedrijf roodgloeiend. 'Iedereen wilde betonblokken', zegt eigenaar Arnoud Drehmanns. 'We hebben het zo ontzettend druk. Aan de ene kant is dat natuurlijk heel goed voor ons , maar eigenlijk zou je willen dat dit allemaal niet nodig was.'

De firma Engelen levert ook zandzakken, plantenbakken van kunststof en cement en verzinkbare paaltjes. Toch gaan de betonblokken, die als restproduct van een betoncentrale komen en door Drehmanns in een mal worden gegoten, het hardst over de toonbank. Een kijkje in de agenda van firma Engelen laat opdrachten door heel Nederland zien. Zo werd de Cityrun in Roermond onlangs met hun blokken beveiligd en later deze maand staat de kermis op de Oelemarkt in Weert op het programma.

Allemaal middelgrote evenementen die het voorgaande jaren nog zonder betonblokken stelden. Tussen de klussen in eigen land door, vervoert de firma ook elke week wegversperringen naar België en Duitsland. Zo is hij net terug uit Berlijn, waar hij twee dagen lang de toegangswegen tot een straatfeest barricadeerde. 'We zijn een compleet nieuw concept gaan aanbieden', zegt Drehmanns. 'Bij elk evenement leveren we de betonblokken van tevoren en halen we ze na afloop weg. In de tussentijd blijven we erbij en zetten we onze vrachtwagen dwars over de straat. Je boekt ons all inclusive.'

Ook het straatfeest in Berlijn maakte Drehmanns de twee volle dagen mee, omdat hij in de buurt van de blokken diende te blijven. 'Dat is heel belangrijk', zegt hij, 'want stel dat iemand een hartaanval krijgt of er vliegt een pand in de fik. Dan moet ik de blokken zo snel mogelijk weg kunnen halen zodat er een ambulance of brandweer langs kan.'

Het is precies dit spanningsveld waar gemeenten in Nederland mee worstelen: hoe beveilig je evenementen en drukke plekken zonder dat je de hulpdiensten in de weg zit? Uit een rondvraag onder zo'n vijftien gemeenten in alle provincies blijkt dat voor grote en middelgrote evenementen mobiele betonblokken vaak het antwoord zijn. Zo zet de gemeente Dordrecht sinds twee jaar standaard betonblokken bij festivals op Koningsdag neer en is het in Limburg vaste prik geworden om de grijze blokken langs optochten te plaatsen.

Een ander verhaal wordt het als het gaat om permanente betonblokken, waar ondernemers in de Kalverstraat onlangs om vroegen. De winkeliers vrezen voor hun veiligheid omdat de rood-witte paaltjes aan het begin van de drukke Amsterdamse winkelstraat geen enkele bescherming zouden bieden. De gemeente Amsterdam zei in eerste instantie nog niets te zullen veranderen aan de inritten van de Kalverstraat en werd hierbij gesteund door diverse deskundige. Zo stelde terreurdeskundige Ira Helsloot dat 'het openbaar bestuur er niet is om sprookjes te vertellen en dat een deel van de samenleving helaas niet te beveiligen valt.' Volgens hem zou het plaatsen van betonblokken vooral symbolisch zijn.

Toch is de gemeente Amsterdam onlangs weer gaan kijken naar aanvullende, fysieke maatregelen. De 'driehoek' (burgemeester, hoofdofficier van justitie en hoofdcommissaris) besloot hiertoe op basis van twee argumenten: de reeks aanslagen met voertuigen en de maatschappelijke onrust die daar het gevolg van is. Maar of ze dat nu toch met (verzinkbare) betonblokken gaan doen is nog onduidelijk. Volgens een woordvoerder moet het gewone leven zo veel mogelijk doorgaan. Wat voor maatregelen er precies worden getroffen en op welke plaatsen, wordt nu onderzocht.

In Rotterdam komen er in elk geval geen betonblokken, hoewel de gemeente wel heeft besloten op de stoepen van drukke straten, zoals de Witte de Withstraat en de Meent, obstakels neer te zetten. 'We hebben in nauw overleg met de hulpdiensten gekozen voor bankjes, verzinkbare obstakels en 'sfeervolle' bloembakken. Zodat het karakter van de stad niet te veel verandert.'

Dat niet iedereen gecharmeerd is van het grijze beton in het straatbeeld, weet ook Wil Huijbregts. 'De een vindt ze lelijk, maar een ander ziet ze niet eens', zegt hij als hij zijn laatste blok in Zundert heeft neergelegd. Aan het begin van het parcours, waar zo het bloemencorso van start zal gaan, worden de meeste betonblokken al bevolkt door picknickende mensen. Dat er tien meter tussen de legostenen zit en dat je er al slalommend met een auto langs zou kunnen, heeft ook hier met de hulpdiensten te maken. 'Eigenlijk zijn ze alleen snelheidsbeperkend', zegt Huijbregts. 'Ze houden niet alles tegen. Maar de mensen voelen zich wel beschermd. Een zo'n blok zorgt al voor een heel groot gevoel van veiligheid.'

Lees ook:

'Gebruik betonblokken liever niet als permanente oplossing'. Want het kan ook publieksvriendelijker volgens terrorismedeskundige Rico Briedjal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden