Doodsbang op een brug? Zoek hulp

Hoe behandel je iemand die door zijn hoogtevrees het keukentrapje niet op durft en jaarlijks honderden kilometers omrijdt om bruggen en viaducten te vermijden? Of die zó bang is voor bloed en injectienaalden dat hij onpasselijk wordt bij het zien van een medisch televisieprogramma, en niet bij de bevalling van zijn eigen vrouw is, omdat hij anders tegen de vlakte gaat?


Psycholoog Yvette van der Pas heeft het de afgelopen 25 jaar allemaal in haar praktijk zien langskomen en ze schreef er een boek over: 'Duizend angsten. Praktijkverhalen over angst, dwang en paniek.'


Een groot aantal Nederlanders blijkt te worstelen met een angststoornis. Sterker nog: samen met depressie is het volksziekte nummer 2 (na hart-en vaatziekten). In Nederland heeft bijna 20 procent van de bevolking ooit een angststoornis gehad, blijkt uit onderzoek van het Trimbos-instituut. 'Inclusief ziekteverzuim kost het de maatschappij 4 miljard euro per jaar', weet Yvette van der Pas. In haar boek schrijft zij bij verschillende angsten een verhaal uit haar praktijk. Over vliegangst, vogelangst, smetvrees, controledwang en agressieve gedachten bijvoorbeeld. De psycholoog besloot de verhalen op te schrijven, omdat ze merkte dat veel mensen met een angststoornis denken dat ze de enige zijn. 'Ze lopen vaak jarenlang rond met hun angsten, omdat ze zich niet durven te laten behandelen. Ze zijn bang om voor gek versleten te worden.'


De gemiddelde patiënt met een obsessief compulsieve stoornis meldt zich pas na 7 jaar. Van der Pas: 'Het komt regelmatig voor dat mensen totaal verzanden in de medische molen. Ze gaan van dokter naar dokter, omdat ze door de angsten vaak ook lichamelijke klachten hebben als flauwvallen en duizeligheid. Als artsen de klachten niet herkennen, verwijzen ze de patiënt vaak door. Het grijpt me aan als ik iemand spreek die denkt ziek te zijn en daardoor geen werk heeft, geen vrienden en geen partner. Terwijl de meeste angsten met een goed behandelplan binnen een half jaar tot een jaar verholpen zijn.'


Van der Pas benadrukt dat 'Duizend angsten' geen zelfhulpboek is. 'Het is meer een leesboek geworden, herkenbaar voor mensen die zelf last hebben van die angsten en informatief voor hun familie en vrienden. Ook voor jonge psychologen die nog weinig praktijk-ervaring hebben, is het een nuttig boek.'


Mensen van hun angst afhelpen vindt Yvette van der Pas het mooiste van haar vak. 'Natuurlijk geeft het een bevredigend gevoel om mensen te helpen. Tegelijkertijd is het ook een valkuil, want je moet je eigen functioneren niet beoordelen op basis van een al dan niet geslaagde therapie. Maar het is intrigerend om te bestuderen waarom mensen bepaalde dingen wel of niet doen. Daarom ben ik ooit psychologie gaan studeren.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.