Doodmoe van de eeuwige strijd om het gewicht

'Ik zie wel.' Het is een zinnetje dat judoka Patrick van Kalken de laatste weken vaak gebruikt. De toekomst van de Europees kampioen in de klasse tot 66 kilo is ongewis....

Van onze verslaggever Rolf Bos

Patrick van Kalken heeft het helemaal gehad met de judosport. Voorlopig heeft hij even niets om handen, hij zuigt het huis dus maar eens extra, haalt de dweil nog maar eens over de houten vloer. 'Ik ben nu huisman.' Ook schrijft hij een 'businessplan'; hij heeft het voornemen een eigen bedrijf te beginnen. In judopakken, dat wel.

Oud en versleten is van Kalken (net 25) allerminst, het lichaam mag iets zwaarder geworden zijn sinds de Olympische Spelen van Sydney, hij zou zo weer de tatami op kunnen: 'Ik weeg nu 71 kilo, maar kijk, nog geen grammetje vet.' Hij trekt zijn T-shirt omhoog, de buik is glad en gespierd.

Toch is Van Kalken voorlopig niet bij wedstrijden te zien. Zaterdag wordt in België het EK landenteams gehouden, maar de Europees kampioen van Wroclaw is niet aanwezig. Ook andere toppers als Dennis van der Geest, Ben Sonnemans en Maarten Arens zullen er niet bij zijn. Te vrezen valt dat de fraaie resultaten uit 1997 en '98 (Europese titel) niet geëvenaard zullen worden.

Dat Van der Geest, Sonnemans en Arens het komend weekeinde niet judoën is de schuld van Van Kalken. Althans, dat is de versie van dit drietal. Omdat Van Kalken vorige maand zijn clubgenoten van Kenamju bij een Europa Cup-wedstrijd zou hebben laten zitten, weigert het trio nog langer met de judoka uit Den Helder op de mat te verschijnen.

Kenamju verloor die EC-wedstrijd, Van Kalken werd na afloop van 'matennaaierij' beticht. Het regende meteen afzeggingen voor de EK-landenwedstrijd. Met Van Kalken wilden Sonnemans, Arens en Van der Geest niet langer in een team. Aangezien Van Kalken die verzwakking van de ploeg niet op zijn geweten wilde hebben, trok hij zich terug.

De weg leek dus vrij voor het trio, maar dat doet op zijn beurt toch niet mee. Van der Geest is op vakantie in Nepal, Arens en Sonnemans blijken 'niet gemotiveerd'. Van Kalken: 'Ze hebben mij gewoon als smoes gebruikt. Ze wilden, denk ik, zelf helemaal niet naar dat EK. Zelf kampen ze ook met hun gewicht en met motivatieproblemen.'

Als gevolg van al dit gehakketak treedt bondscoach Louis Wijdenbosch in Aalten zaterdag aan met een veredeld B-team, aangevuld met olympisch topper Mark Huizinga, die als enige in die vaak zo rellerige judowereld nooit versaagt.

'Maatennaaier' Van Kalken zit ondertussen op de tweezitsbank in Den Helder en vertelt zijn versie van het verhaal: 'Die EC-wedstrijd waar ik niet verscheen was twee weken na afloop van de Spelen. Ik kon het niet opbrengen om wéér af te vallen naar 66 kilo.'

'Ik weeg normaal 71 kilo. Dat afvallen is dus elke keer weer een enorme belasting. Ik heb op voorhand nooit afspraken gemaakt dat ik zeker aan die wedstrijd zou meedoen, achteraf krijg ik wel de zwarte piet toegeschoven.'

In de aanloop naar de Olympische Spelen had hij weer extreem moeten afvallen naar zijn wedstrijd-gewicht van 66 kilo. Een marteling is dat, elke keer weer. Met hardlopen en saunabezoek en een extreem dieet wordt dat doel bereikt. Op de wedstrijddag weegt hij exact 66 kilogram.

'Dat hongeren was extra moeilijk in Sydney. Het atletendorp was een luilekkerland. Samen met Deborah Gravenstijn, die ook altijd zo moet afvallen, kon ik uren over eten praten. Als we klaar zijn met het toernooi nemen we dit, nemen we dat, zeiden we dan tegen elkaar. Keken we verlekkerd in de restaurants naar al die hamburgers. Terug op onze kamers namen we vervolgens een paar schijfjes komkommers. Was een vorm van SM.'

Op zijn wedstrijddag stoomde Van Kalken op naar de halve finale, die hij echter verloor. In de strijd om de derde plaats verloor hij opnieuw, na een omstreden jury-beslissing liep hij in de troostfinale ook het brons mis. Er restte hem slechts een vijfde plaats. 'Pech, ik was heel dichtbij', zegt de judoka die vorig jaar op de WK wél derde werd.

Zijn drie ploeggenoten van Kenamju moesten in de dagen na hem op de mat - Arens, Sonnemans en Van der Geest zakten collectief door het ijs. Trainer Cor van der Geest was zo ontgoocheld over dit falen, dat hij zo snel mogelijk uit Sydney verdween.

Van Kalken: 'Na mijn verloren wedstrijd om de derde plaats, was Cor heel snel weg. Hij moest zich voorbereiden op de andere wedstrijden. Kon ik inkomen, maar ik heb hem daarna helemaal niet meer gezien. Toen het judotoernooi was afgelopen, vroeg ik waar hij was. Cor is al naar huis, hoorde ik.'

Na terugkomst in Nederland had Van Kalken nog eenmaal contact met zijn trainer. 'Ik belde 'm, om me af te melden voor de Europa Cup-wedstrijd. Ik kon het niet opbrengen daar te verschijnen. Cor was daar kwaad over. Dat was het enige contact.'

De relatie met zijn ploeggenoten Arens, Sonnemans en Van der Geest bereikte een nieuw dieptepunt. Het contact was al nooit optimaal, nu was het helemaal over en uit.

Van Kalken noemt zichzelf een 'buitenbeentje', dat graag zijn eigen koers kiest. 'Zij trainen altijd, als ik wel eens moe ben, sla ik gerust een training over. Dat wordt niet begrepen, dat zette kwaad bloed. Maar ik heb bewezen dat ik op die manier ook de top bereik.'

De judoka, die zich als driejarig jochie bij een judoschool in Heenvliet aanmeldde ('echt waar, ik ben er zelf heengelopen'), en die via de sportschool van Chris de Korte bij Cor van der Geest verzeild raakte, hecht veel meer belang aan een extra sessie met een sportpsycholoog.

'Als je mentaal goed in je vel steekt, dan presteer je meteen veel beter. Het gaat om die laatste drie procent. Daar kunnen geen honderd trainingen tegenop.' Hij prijst de begeleiding van sportpsycholoog Jan Loman, die bij hem tal van 'blokkades heeft opgeruimd, ook in mijn privé-leven. Hij heeft me geleerd om te gaan met druk. Ik bel 'm vaak'.

Van Kalken stuurde vorige week een brief aan Kenamju, waarbij hij zijn lidmaatschap opzegde. 'Ik heb daarna niets gehoord, nee.' Hij is door Cor van der Geest ('heus, soms is hij een gouden vent') zeker beter gaan judoën, maar na Sydney wil hij niks meer met de topcoach te maken hebben.

Judoën doet hij nu bij een lokale club, Dun Hong, bij hem in Den Helder om de hoek. 'Daar ga ik met plezier heen.' Volgend jaar wil hij ook de kernploegtrainingen van Wijdenbosch weer oppakken. Maar of hij ooit weer op topniveau aan wedstrijden gaat meedoen, laat staan dat hij in 2001 in Parijs zijn Europese titel gaat verdedigen, dat weet hij niet. Weer klinkt dat laconieke zinnetje: 'Ik zie wel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden