Doodbrave lui, die Samson & Gert

Een minderwaardigheidscomplex jegens de noorderburen? In de wereld van de media gaat die vlieger allang niet meer op. Zo heeft Vlaanderen de veelzijdige tv-zender Canvas, die met kwaliteitsprogramma's steeds meer kijkers trekt, Het Belang van Limburg, waar papieren krant, internet en tv naar Amerikaans voorbeeld samensmelten, en productiehuis Studio 100,...

SINDS een paar jaar kun je Nederlandse kinderen in het Vlaams zomaar een welgemeend 'lap zeg' horen roepen. Ze zeuren over koeken van kabouter Plop, vragen voor hun verjaardag een vaalwitte hond met haren voor zijn ogen en zingen onbegrijpelijke liedjes met woorden erin als wizzy en toemba.

Het is de schuld van Studio 100.

Dit Vlaamse productiehuis, verantwoordelijk voor televisieprogramma's als Samson & Gert, Kabouter Plop en Wizzy & Woppy, is in België en Nederland uitgegroeid tot een van de belangrijkste leveranciers van kinderamusement. Op televisie via het Belgische Ketnet en de Nederlandse TROS, maar ook in het theater en op cd hebben de verzinsels van Studio 100 zich vanaf begin jaren negentig een plaats veroverd in het collectieve geheugen van de jongste generatie, bij wie ze ooit dezelfde nostalgische gevoelens zullen oproepen als Pipo de Clown en Swiebertje dat nu doen bij hun ouders.

Dat zijn trouwens ook de programma's waaraan de producten van Studio 100 nog het meest doen denken. Zoals Swiebertje aan de keukentafel met zijn Saartje keuvelde, zo neemt Gert dagelijks met zijn hondje Samson de toestand in hun dorpje door. Samson & Gert wordt gemaakt voor kinderen tot een jaar of tien, Wizzy & Woppy en Kabouter Plop voor peuters en kleuters. In België is nog een vierde Studio 100-programma te zien, Big & Betsy, over een boerinnetje en haar pratende varken.

Of dat programma ook in Nederland zal worden uitgezonden, is volgens TROS-programmadirecteur Gerard Baars twijfelachtig. 'Ik vind Big & Betsy erg Vlaams. Straks hoor je hier alleen nog maar kinderen ''amai'' roepen, en ''allee zunne''. Dat wil ik liever niet op mijn geweten hebben.' Baars kwam begin jaren negentig via zijn toenmalige bedrijf GBTV in contact met Hans Bourlon, Gert Verhulst en Danny Verbiest, de bedenkers van Samson & Gert. 'Veronica had de serie drie jaar lang uitgezonden en stopte ermee, en ze vroegen mij of ik ze in Nederland verder op weg wilde helpen. Ik voelde daar wel voor, maar vlak na ons gesprek werd ik door Bourlon gebeld: Joop van den Ende had met zijn kinderen een Samson & Gert-theatershow gezien en was zo enthousiast, dat hij meteen op alle rechten had geboden. Ik adviseerde hen daar vooral op in te gaan.

'Een paar jaar later belde Bourlon weer: Van den Ende bleek nooit iets met de rechten gedaan te hebben. Hij vroeg of ik nog geïnteresseerd was. Sindsdien zendt de TROS alles van Studio 100 uit.' Met Kabouter Plop levert dat de TROS volgens de Dienst Kijk- en Luisteronderzoek dagelijks 85 duizend kijkers op, ongeveer net zoveel als Samson & Gert. Naar Samson & Gert kijken via Ketnet elke dag ook nog eens 35 duizend kinderen.

Studio 100, in 1996 opgericht door Gert Verhulst, Danny Verbiest en Hans Bourlon en gevestigd in Schelle bij Antwerpen, heeft sinds enkele maanden ook een dependance in Hilversum. Na België en Nederland wordt nu de Franstalige markt verkend. Volgens hoofd pr Veronique Darquennes is het bedrijf, waar inmiddels zeventig mensen werken, 'geheel vanzelf' grootgegroeid. 'Het is een samenloop van omstandigheden geweest: van het een kwam het ander.'

Illustratief is volgens haar de manier waarop Samson & Gert zijn ontstaan: Gert Verhulst, die eind jaren tachtig als omroeper bij de (toen nog) BRT werkte, zocht een ludieke manier om kinderprogramma's aan te kondigen. Voormalig onderwijzer en tv-maker Danny Verbiest creëerde vervolgens Samson, een pratend hondje.

Bourlon, Verbiest en Verhulst vormen niet alleen de zakelijke, maar ook de creatieve spil van het bedrijf. Ze bedenken alle verhaallijnen, schrijven en regisseren elk jaar een nieuwe musical, brengen theatershows uit, maken speelfilms en openden vorig jaar aan de West-Vlaamse kust een themapark onder de naam Plopsaland. Ook de liedteksten voor de Samson & Gert-cd's, waarvan er inmiddels ruim 1,25 miljoen zijn verkocht, worden voor de helft door het driemanschap geschreven. De andere helft doet de Nederlandse tekstschrijver Ivo de Wijs.

Wie via internet naar informatie over Studio 100 zoekt, vindt geen officiële site. Wel is er een Samson & Gert-site van Laura Verweij (5) uit Zwolle, opgezet met hulp van moeder Annelies. Laura kijkt elke dag omdat Samson 'heel lief is en ook heel eerlijk'. Moeder Annelies waardeert de serie vooral vanwege het vriendelijke karakter. 'Het is allemaal heel overzichtelijk, met heldere boodschappen erin: dat je eerlijk moet zijn en niet mag liegen. Samson & Gert laten kinderen nog gewoon kind zijn en lekker opgaan in hun fantasie. Dat is een verademing.'

Tamara Bos, scenarioschrijfster van onder meer de Nederlandse kinderserie Otje naar het boek van Annie M.G. Schmidt, vindt de producties van Studio 100 'typisch Vlaams en daardoor tamelijk ouderwets'. 'Kabouter Plop is in zijn genre nog wel behapbaar, maar ook heel rolbevestigend, met een vrouwtje erin dat altijd zit te kletsen. Wizzy & Woppy vind ik vrij onnozel, en Samson & Gert zijn zonder meer afschuwelijk. Heel braaf en oubollig, en met een simpele humor die mij totaal niet aanspreekt.'

Dat haar kinderen van drie en vijf de programma's wel waarderen, heeft volgens Bos vooral te maken met het geringe tv-aanbod. 'De programma's van Studio 100 worden goed bekeken omdat er verder bijna niks voor kleintjes is. En kinderen hebben zelf nu eenmaal weinig in te brengen; die zijn blij met wat ze krijgen.'

Gert Verhulst kent de klacht. 'Zeker, Samson & Gert zijn twee doodbrave karakters. Daar is bewust voor gekozen. Wij willen dat mensen met elke geloofsovertuiging en achtergrond hun kinderen met een gerust hart naar onze programma's kunnen laten kijken, in de wetenschap dat er nooit iets gezegd of gedaan wordt dat aanstoot kan geven. Ons laatste programma Big & Betsy is wel iets brutaler, maar ook Betsy staat niet naakt op de tafels te dansen. We werken voor kinderen, niet voor volwassenen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden