Dood van Maschadov verkleint de kans op vrede

Het Kremlin juicht over de dood van de Tsjetsjeense rebellenleider Maschadov, maar elders klinkt scepsis. Een eind aan de oorlog is verder weg dan ooit....

Van onze correspondente Corine de Vries

Russische parlementariërs verwelkomden gisteren de dood van de Tsjetsjeense rebellenleider Aslan Maschadov als een belangrijke stap in de strijd tegen het terrorisme. Tegelijkertijd zworen Tsjetsjeense rebellen dat zij hun strijd tegen Rusland met nieuwe energie zullen voortzetten. Velen vrezen dat de kans op vrede in Tsjetsjenië kleiner is dan ooit.

'In plaats van te luisteren naar het zwakke argument van het Kremlin dat er niks met Maschadov te bespreken is, kunnen we nu nog slechts één overrompelende conclusie trekken', schreef de krant Izvestija. 'Er is echt niemand meer om mee te onderhandelen.'

De 53-jarige Maschadov, de op een na meest gezochte man in Rusland, werd dinsdag in Tsjetsjenië gedood bij een speciale operatie van de Russische troepen. Het Kremlin verweet Maschadov betrokkenheid bij talloze terreuracties, waaronder de gijzelingen in het Moskouse theater en Beslan.

De Europese Commissie heeft om opheldering gevraagd over Maschadovs dood, maar hield zich verder op de vlakte.

In de Tsjetsjeense propaganda-oorlog was Maschadov de gevaarlijkste opponent van president Poetin. Maschadov pleitte de afgelopen weken juist weer voor onderhandelingen. Tot ergernis van het Kremlin deed hij dat vooral via zijn gezanten in het Westen, die daar enig respect hebben opgebouwd. Zijn woordvoerder Achmed Zakajev, die politiek asiel kreeg in Londen, sprak recent met Russische vredesorganisaties en de Unie van Soldatenmoeders.

De rebellen zeiden op hun website Kavkaz-Center dat zij de oorlog zullen voortzetten. 'De gewelddadige dood van Maschadov is het begin van een nieuw hoofdstuk in de moderne geschiedenis van de Russisch-Tsjetsjeense militaire confrontatie. Daarin is geen ruimte voor onderhandelingen, en evenmin voor een einde aan de oorlog', stond op de website.

Volgens Doema-voorzitter Boris Grizlov zal de dood van Maschadov de situatie in de Kaukasus juist verbeteren. 'De eliminatie van een internationale terrorist kan alleen betekenen dat er minder kwaad zal zijn', zei hij. Een andere Kremlingezinde parlementariër, Michail Grisjankov, meent dat de rebellen nu minder financiering zullen ontvangen. 'En daardoor zullen de terreuracties afnemen.'

Maar de liberale krant Kommersant vreest juist een toename van de terreur. De kans is groot dat de rol van Maschadov als leider wordt overgenomen door de radicale krijgsheren Sjamil Basajev of Dokoe Oemarov, meent Kommersant. 'Maschadov heeft altijd volgehouden dat hij over vrede wilde onderhandelen. Deze krijgsheren staan bekend om hun compromisloze en agressieve benadering.'

Basajev heeft de verantwoordelijkheid opgeëist voor vele bloedige terreuracties als de schoolgijzeling in Beslan, het neerstorten van twee passagiervliegtuigen en de massale aanval op overheidsinstanties in Ingoesjetië vorig jaar. In totaal vielen daarbij meer dan vijfhonderd doden. In een interview met de Britse tv-zender Channel 4 vorige maand noemde Basajev Russische burgers een legitiem doelwit in zijn strijd voor Tsjetsjeense onafhankelijkheid.

De huidige door het Kremlin-gesteunde president van Tsjetsjenië Aloe Alchanov meent evenwel dat Maschadovs dood geen enkele verandering zal brengen. 'Maschadov was slechts een symbool in handen van de terrorist Basajev. Hij had geen enkele betekenis.' De Tsjetsjeense vice-premier Ramzan Kadyrov - zoon van de vorig jaar vermoorde president Achmad Kadyrov en leider van een berucht Tsjetsjeens paramilitair leger - zei dat hij zich volledig zal concentreren op het opsporen van Basajev.

In Rusland laaide gisteren een discussie op over het lijk van Maschadov. De officiële identificatie zal nog twee weken in beslag nemen, maar volgens procureur-generaal Nikolai Sjepel twijfelt niemand meer aan Maschadovs dood. Het lijk zal niet aan de familieleden worden overgedragen, zei Sjepel. 'De wet verbiedt dat het lichaam van een terrorist aan de familie wordt gegeven.' De Tsjetsjeense adviseur van president Poetin Aslam Aslachanov pleitte ervoor deze wet te wijzigen. 'Ik denk niet dat het kwaad kan het lichamen van Maschadov en anderen die al eerder zijn gedood over te dragen aan familieleden. '

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden