Dood van Albert Camus was geen fataal ongeluk maar 'moord door de KGB'

AMSTERDAM - Ruim vijftig jaar leek er geen enkele reden om te twijfelen aan de doodsoorzaak van de befaamde Franse filosoof en schrijver Albert Camus. De Nobelprijswinnaar stierf begin 1960, toen de imposante Facel Vega FV3B die werd bestuurd door zijn vriend Michel Gallimard zich te pletter reed tegen een boom.


Als er al wat viel te bespreken over het fatale ongeluk bij Petit-Villeblevin waarbij de auteur van literaire klassiekers als De Pest en De Vreemdeling op 46-jarige leeftijd het leven liet, was het het handgeschreven manuscript van 144 pagina's dat de Franse politie aantrof in het autowrak: Camus' onvoltooide roman met de titel De Eerste Man, gebaseerd op zijn jeugd in Algerije en door hemzelf aangeprezen als zijn mooiste werk. Pas in 1994 zou het postuum worden uitgegeven.


Maar nu heeft de Italiaanse wetenschapper en dichter Giovanni Catelli opvallend nieuw licht geworpen op de dood van Camus. Volgens Catelli was Camus' auto-ongeluk bepaald geen tragische speling van het lot, maar het doelbewuste werk van de beruchte KGB. De Sovjet-Russische geheime dienst zou Camus hebben gestraft vanwege zijn harde kritiek op de Sovjet-Unie. Zo hekelde hij de militaire inval van de Sovjets in Hongarije in 1956. Ook steunde hij openlijk zijn Sovjet-collega Boris Pasternak, auteur van het in de Sovjet-Unie verboden meesterwerk Dokter Zjivago.


Hoe Catelli tot zijn opmerkelijke conclusie is gekomen? Naar eigen zeggen na een gesprek met Maria Zabranova, de weduwe van de Tsjechische schrijver en vertaler Jan Zabrana. Toen kwam Catelli er namelijk achter dat enkele passages van een dagboek dat Zabrana zijn vrouw heeft nagelaten en als Een Heel Leven is uitgegeven, nooit zijn vertaald. En in die passages vertelt Zabrana juist dat hij uit betrouwbare bron had vernomen dat de KGB op bevel van Sovjet-minister Dmitri Sjepilov de banden van Camus' auto heeft gemanipuleerd, waardoor deze bij hoge snelheid zouden klappen.


Of de bewering van Catelli over Camus klopt? Experts sluiten niet uit dat de KGB destijds tot alles in staat is geweest. Maar voorlopig lijken ze nog niet overtuigd van de 'moord' op de beroemde grondlegger van het absurdisme.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden