teruglezen

Dood betogers zet conflict Oekraïne op scherp

De sfeer in de Oekraïense hoofdstad Kiev is vandaag een stuk grimmiger geworden. De demonstraties tegen de pro-Russische regering van Viktor Janoekovitsj liepen uit op gevechten met de oproerpolitie. Vijf activisten kwamen om. Een drie uur durend overleg tussen Janoekovitsj en drie oppositieleiders liep op niets uit. Vk.nl hield woensdag een liveblog bij; lees het hier terug.

Beeld afp

Geweld verhardt in Oekraïne
De machtsstrijd in Oekraïne tussen pro-Europese betogers en de meer naar Rusland neigende regering dreigt verder te escaleren. Na de dood van minstens drie betogers eiste de oppositie woensdag binnen 24 uur harde toezeggingen van president Viktor Janoekovitsj.

'Als de president niet reageert, gaan we morgen in de aanval', riep voormalig bokser Vitali Klitsjko tegen een menigte van tienduizenden demonstranten in Kiev. Het optreden van de oproerpolitie gaf tegenstanders van de regering een extra stimulans om de straat op te gaan. Hoewel hun protest al maanden duurt, waren nog niet eerder doden gevallen.

Zeven doden
Bronnen binnen de oppositie stellen dat inmiddels zeven demonstranten om het leven zijn gekomen. De autoriteiten hebben tot nog toe drie sterfgevallen bevestigd, maar ontkenden dat de slachtoffers door de oproerpolitie zijn gedood.

Volgens premier Mykola Azarov dragen de ordetroepen in Kiev geen vuurwapens, dus kunnen zij de kogels volgens hem niet hebben afgevuurd. De minister-president houdt het erop dat 'terroristen en criminelen' de dood van de drie betogers op hun geweten hebben.

President Janoekovitsj liet woensdag de harde taal over aan zijn premier en probeerde de angel uit het conflict te halen. Hij verklaarde dat hij tegen bloedvergieten, geweld en vijandigheden is, beloofde een onderzoek naar de sterfgevallen en nodigde de drie belangrijkste oppositieleiders uit. Het gesprek bleef echter zonder resultaat.

Opstand uitroepen
De vroegere premier Joelia Timosjenko riep vervolgens vanuit de gevangenis op tot een opstand tegen Janoekovitsj. 'Het bloed van de helden van de Oekraïne kleeft aan de handen van Janoekovitsj', aldus de 53-jarige politica, die een celstraf van 7 jaar uitzit wegens machtsmisbruik.

De acties in Kiev werden de afgelopen dagen steeds grimmiger. Ordetroepen bestookten de demonstranten met traangas en traden op met waterkanonnen en wapenstokken. Betogers bekogelen hun tegenstanders, de zogeheten Berkut, op hun beurt met brandbommen en stenen. Volgens de autoriteiten raakten bij de laatste gevechten 167 politiemensen gewond. Het strijdtoneel beperkt zich niet tot de binnenstad; ook rond het stadion van Dinamo Kiev raakten demonstranten slaags met de oproerpolitie.

Voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso waarschuwde Oekraïne woensdag 'niet deze weg in te slaan'. Hij dreigde met 'mogelijke consequenties voor onze relatie'.

oppositieleider en oud-topbokser Vitali Klitsjko Beeld afp
 
Bronnen binnen de oppositie stellen dat inmiddels zeven demonstranten om het leven zijn gekomen. De autoriteiten hebben tot nog toe drie sterfgevallen bevestigd
Beeld afp
Instagram annavdbreemer Profiel Profiel bewerken Badges Afmelden lamindstarr 1 minuut geleden #Ukraine #kiev #maidan #euromaidan #fight #fire Over ons Ondersteuning Blog Pers API Vacatures Privacy Voorwaarden © 2014 Instagram Report inappropriate Embed Embed By using this embed, you agree to Instagram's API Terms of Use. ×

De hoofdstad van Oekraïne stond vandaag in de brand. Het Onafhankelijkheidsplein in Kiev was het podium voor hevige rellen tussen anti-regeringsdemonstranten en de oproerpolitie.
Bekijk hier de fotospecial.

Beeld afp

20.50 Oppositie Oekraïne stelt regering ultimatum
Oppositieleiders in Oekraïne hebben betogers gevraagd de komende 24 uur niet de confrontatie te zoeken met de politie. Oppositieleider Arsenij Jatsenjoek zei, na een drie uur durend overleg met president Viktor Janoekovitsj, dat hij de president tot donderdagavond heeft gegeven om de politieke crisis op te lossen. Als hij dat niet doet dan roept hij daarmee de woede van het volk over zich af, aldus Jatsenjoek.

Jatsenjoek deed zijn oproep nadat bij gevechten in de nacht van dinsdag op woensdag tussen betogers en de politie zeker twee mensen om het leven waren gekomen.

'Morgen trekken we samen verder op', zei de oppositieleider tegen tienduizenden betogers. Hij voegde daar aan toe niet bang te zijn voor geweld. 'Als we dan een kogel in het voorhoofd krijgen, dan krijgen we maar een kogel in het voorhoofd.'

Oppositieleider Arsenij Jatsenjoek. Beeld epa
 
Als we dan een kogel in het voorhoofd krijgen, dan krijgen we maar een kogel in het voorhoofd.'

19.44 uur - Timosjenko roept op tot opstand
De gevangen Oekraïense oppositieleidster Joelia Timosjenko heeft de Oekraïners opgeroepen in opstand te komen tegen het bewind van Viktor Janoekovitsj. 'Het bloed van de helden van de Oekraïne kleeft aan de handen van Janoekovitsj', liet Timosjenko weten. Ze riep veiligheidsmensen op over te lopen naar de demonstranten.

De voor machtsmisbruik tot 7 jaar cel veroordeelde Timosjenko wil dat de internationale gemeenschap 'een tweede groot front' tegen de 'dictatuur' opent.

Oekraïense demonstranten dragen het portret van Timosjenko. Beeld reuters

19.33 uur - 'Geen resultaat oppositie en Janoekovitsj'
Een gesprek tussen drie oppositieleiders en de Oekraïense president Viktor Janoekovitsj heeft vandaag niets opgeleverd. Dat heeft oppositieleider en oud-topbokser Vitali Klitsjko na het overleg gezegd.

Klitsjko liet duizenden betogers in Kiev weten dat Janoekovitsj in het 3 uur durende gesprek geen positieve reactie heeft gegeven op de eisen van de betogers, die onder meer toenadering tot de Europese Unie willen.

Hij riep de demonstranten op zich te verzetten tegen pogingen van de politie om het Onafhankelijkheidsplein in Kiev schoon te vegen. 'Morgen, als de president niet reageert, gaan we in de aanval', zei Klitsjko.

De Oekraïense president Janoekovitsj (linksmiden) in gesprek met drie oppositieleiders (links). De gesprekken liepen op niets uit. Beeld afp

18.51 uur - 'Vijf doden na dag van rellen'
Vijf leden van de oppositie zijn vandaag omgekomen in de clashes met de Oekraïense oproerpolitie. Dat meldt het geïmproviseerde veldhospitaal van de demonstranten. Ook vielen er 300 gewonden. Vier van de vijf doden zouden zijn doodgeschoten. 'Viktor Janoekovitsj is niet langer president, hij is een moordenaar', liet de oppositie weten.

Demonstranten gooien vuurwerk naar de Oekraïense oproerpolitie, vandaag in Kiev. Beeld reuters

17.40 uur - Nieuwe barricades
De oppositie heeft zich verschanst achter nieuwe, verstevigde barricades, meldt Volkskrant-correspondent Olaf Koens op Twitter. Op een spandoek valt te lezen: 'Janoekovitsj, welkom in de hel!'

16.43 uur - Video: hevige gevechten
In onderstaande video is te zien hoe de politie vanmiddag door de barricades van de demonstranten probeerden te breken. De afgelopen dagen drong de politie de demonstranten op het Plein van de Onafhankelijkheid enkele tientallen meters terug. Daarbij vielen honderden gewonden. De demonstranten hebben hun oude posities weer ingenomen.

15.50 uur - Zweden: bijzonder ernstig
De Zweedse minister van Buitenlandse Zaken, Carl Bildt, noemt het geweld in Oekraïne 'bijzonder ernstig' en ziet geen tekenen dat het 'regime' klaar is om serieus te praten met de oppositie.

'De situatie is bijzonder serieus. Het is duidelijk dat de verantwoordelijkheid bij het regime ligt. En het regime heeft een verantwoordelijkheid om te overleggen met de oppositie, maar helaas zie ik geen enkel teken dat dit gaat gebeuren', aldus Bildt.

Betogers gooien brandende autobanden naar de oproerpolitie. Beeld getty

14.56 uur - Centrum Kiev op slot
Volkskrant-correspondent Olaf Koens laat via Twitter weten dat het centrum van Kiev op slot gaat: om vier uur gaan hotels, winkels en restaurants dicht. Het is nog niet duidelijk of dit een beslissing van de overheid is, aldus Koens.

Een demonstrant met een pistool vandaag in Kiev. Beeld afp

14.45 uur - Ook Polen 'zeer bezorgd'
Het Poolse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de ambassadeur in Oekraïne vandaag opgeroepen zijn zorgen te uiten over de rellen in Kiev. Dat liet het ministerie in een verklaring weten.

Onderminister van buitenlandse zaken Katarzyna Pelczynska-Nalecz liet weten 'zeer bezorgd' te zijn over het oplaaiende geweld en de beperking om te protesteren.

Oproerpolitie verwijdert een demonstrant van het plein in Kiev. Beeld reuters

14.19 uur - Rusland hekelt 'buitenlandse inmenging'
Rusland hekelt de 'buitenlandse inmenging' met de situatie in Oekraïne. Dat heeft het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken laten weten.

Het land beschuldigt daarnaast de 'extremistische' Oekraïense oppositie van het overtreden van de Grondwet. Dat meldt persbureau AFP.

De Russische premier Medvedev veroordeelde al eerder de inmenging van het Westen in Oekraïne. 'Voor de deelname aan zulke manifestaties bestaat een simpele uitdrukking', zei Medvedev destijds, 'inmenging in binnenlandse aangelegenheden'.

Op het plein in Kiev hebben demonstranten meerdere banden in brand gestoken. Beeld ap

13.55 uur - Wapenbezitters bezorgd om geweld
De Oekraïense vereniging van wapenbezitters waarschuwt voor een bloedbad, nu het geweld in de hoofdstad toeneemt. Volgens een woordvoerder van de organisatie circuleren alleen in Kiev ongeveer 400.000 wapens bij mensen die daar een vergunning voor hebben.

'Ik waarschuw de veiligheidstroepen voor het gebruik van wapens tegen het eigen volk. Het is duidelijk dat we na het eerste schot niet meer terug kunnen', aldus de voorzitter van de vereniging. Wapenexperts vrezen voor het gevaar van een burgeroorlog in Oekraïne.

13.41 uur - Scherpe munitie gebruikt
De Oekraïense openbare aanklagers hebben zojuist laten weten dat de twee overleden mannen vandaag niet zijn neergeschoten met rubberen kogels, maar met echte munitie. Dat meldt persbureau AP.

13.12 uur - EU overweegt stappen tegen Oekraïne
De Europese Unie overweegt mogelijke stappen tegen Oekraïne na de dood van drie actievoerders. Dat meldt de voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso.

Hij zegt geschokt te zijn over de berichten van het geweld in de Oekraïense hoofdstad Kiev en roept beide partijen op om geweld af te zweren. In het bijzonder maande Barroso de Oekraïense autoriteiten om er voor te zorgen dat het geweld niet verder escaleert en om de dialoog aan te gaan met de oppositiepartijen om een oplossing voor de situatie te vinden. 'Wij blijven de situatie nauw volgen, en ook onderzoeken we mogelijke stappen door de EU en kijken we naar de gevolgen voor onze relatie met het land.'

Onderhandelingen tussen de EU en Oekraïne over nadere samenwerking zijn tijdelijk bevroren nu president Viktor Janoekovitsj samenwerkt met grote buur Rusland. Actievoerders op het centrale plein in Kiev willen dat Oekraïne toenadering zoekt tot de Europa.

Demonstranten gooien vuurwerk naar de oproerpolitie, vandaag in Kiev. Beeld afp
Voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso. Beeld afp

12.55 uur - Crisisoverleg oppositie Oekraïne en president
De Oekraïense president Viktor Janoekovitsj praat vandaag met de drie belangrijke oppositieleiders over de crisis die tot gewelddadige botsingen heeft geleid tussen politie en betogers. Dat meldt een van de oppositieleiders, Arseni Jatsenjoek.

Tijdens betogingen zijn vandaag twee mensen doodgeschoten. Een derde slachtoffer werd volgens betogers door de politie opgejaagd, waarna de man een val van een hoogte van 13 meter maakte en overleed.

Het Onafhankelijkheidsplein in Kiev is al dagen het toneel van soms gewelddadig protest tegen het bewind van de pro-Russische president Janoekovitsj. De oppositieleider en bokskampioen Vitali Klitsjko, die meer toenadering tot de EU bepleit, heeft de actievoerders tot kalmte gemaand en gezegd dat ze zich niet door de autoriteiten moeten laten provoceren.

Een demonstrant wordt weggesleept van het plein in Kiev. Beeld reuters
Oppositieleider Vitali Klitsjko tussen de protesten op het plein in Kiev, 19 januari. Beeld epa
De oproerpolitie bestormde vandaag rond een uur of 11 opnieuw het plein in Kiev. Beeld epa

12.26 uur - 'Geweld kan nooit de oplossing zijn'
Ook secretaris-generaal van de NAVO Anders Fogh Rasmussen heeft in een verklaring laten weten zich ernstige zorgen te maken over de ontwikkelingen in Oekraïne. 'Ik veroordeel het gebruik van geweld scherp. Geweld kan nooit de oplossing voor een politieke crisis zijn', zei de NAVO-chef. Hij riep alle betrokken partijen op de dialoog aan te gaan, terughoudendheid te tonen en verdere escalatie te voorkomen.

Gewonde demonstranten. Beeld reuters

11.54 uur - President: extremisten niet volgen
De Oekraïense president Viktor Janoekovitsj heeft zojuist het volk opgeroepen de 'extremisten' niet te volgen.

'Ik betreur de dood van de mensen in het conflict dat is veroorzaakt door extremisten. Ik roep de mensen op de oproep van deze politieke radicalen niet te volgen', aldus Janoekovitsj in een verklaring.

Volgens een van de leiders van de oppositie, Arseny Yatsenyuk, is de president bereid om in gesprek te gaan met de oppositie over de gewelddadige crisis. 'De afspraak is bevestigd door Janoekovitsj', liet Yatsenyuk weten via Twitter.

Honderdduizenden demonstranten demonstreren de afgelopen twee maanden in de hoofdstad tegen de president, omdat hij de Europese Unie zijn rug toekeerde en zich nadrukkelijk nestelde in het Russische kamp door de banden met het Kremlin aan te halen.

Demonstranten rennen weg van de oproerpolitie tijdens de nieuwe aanval. Beeld epa

11.40 uur - Nieuwe aanval politie
De Oekraïense oproerpolitie is met een nieuwe aanval begonnen, meldt persbureau AFP. Met traangas en granaten probeert de politie de demonstranten te verspreiden.

Ze proberen de aanwezige demonstranten te verjagen en opgeworpen barricades te slechten. Een offensief eerder op de dag mislukte nog en de politie moest door het felle verzet van de betogers afdruipen.

Volgens berichten op Twitter gebruikt de politie vuurwapens.

11.35 uur - Stoeptegels, siervuurwerk en ijzeren staven
Wat een paar maanden geleden begon als een vriendelijke en opgetogen protestactie voor Europese toenadering is inmiddels een slagveld, schreef correspondent Olaf Koens gisteren in de Volkskrant. Hij is getuige van de rellen in de Oekraïense hoofdstad.

'De demonstranten werpen nieuwe barricades op, vormen divisies en delen schilden uit. Tegels worden met ijzeren staven uit de stoepen gewrikt en in kleine handzame brokken geslagen.'

'Er is een harde kern van een paar honderd man die onverstoorbaar alles richting de politie gooit. Van stoeptegels tot complete salvo's aan siervuurwerk. Wanneer het vuurwerk knetterend ontploft, of een divisie agenten kort in brand vliegt, klinkt er gejuich. Niet voor lang, want de politie antwoord steevast met traangasbommen en lichtgranaten.' Lees hier de hele reportage.

Demonstranten vandaag in Kiev. Beeld afp
Een betoger beschermt zichzelf tijdens de gevechten tussen de politie en de demonstranten. Beeld reuters

10.49 uur - EU veroordeelt geweld
EU-buitenlandchef Catherine Ashton veroordeelt de gewelddadige escalatie van de demonstraties in Kiev. Ashton roept de regering en de oppositie op 'deel te nemen aan een echt dialoog'. 'De gemelde dood van verscheidene demonstranten vormt een bron van extreme zorgen', aldus Ashton in een verklaring.

Een orthodoxe priester staat voor de blokkade van de politie in Kiev vandaag. Beeld ap

10.24 uur - Visa meerdere Oekraïners ingetrokken
De Amerikaanse ambassade in Kiev laat weten de visa van 'meerdere Oekraïners' in te trekken in reactie op de protesten.

'In reactie op de acties tegen demonstranten in november en december vorig jaar, heeft de Amerikaanse ambassade de visa ingetrokken van een aantal Oekraïners die werden gekoppeld aan dit geweld', aldus de ambassade in een verklaring.

Namen werden niet genoemd, maar de ambassade voegde wel toe verdere maatregelen te nemen tegen degenen die verantwoordelijk zijn voor het huidige geweld.

De politie gooit met molotovcocktails naar demonstranten in Kiev. Beeld ap
Een gewonde demonstrant wordt geholpen door hulpverleners. Beeld ap

10.02 uur - 'Derde dode'
Volgens een Oekraïense hulpverlener is er een derde dode gevallen tijdens de botsingen tussen de politie en de betogers in Kiev. Dat meldt persbureau AP.

Het Openbaar Ministerie van Oekraïne bevestigt dat er een derde persoon is gedood tijdens de protesten. Het lichaam werd aangetroffen met meerdere schotwonden.

Oleh Musiy, coördinator van het medische team dat voor de demonstranten werkt, zei tegen AP dat een van de activisten vanochtend is overleden nadat hij door de politie zou zijn opgejaagd en vervolgens een val van een hoogte van 13 meter maakte. Volgens Musiy zijn de andere twee demonstranten neergeschoten.

Volgens premier Mykola Azarov kan de politie echter niet verantwoordelijk zijn voor de doden omdat die 'geen vuurwapens inzet'.

Demonstranten afgelopen maandag in Kiev. Beeld epa

09.37 uur - Premier: betogers zijn terroristen
Premier Mykola Azarov zegt dat 'terroristen' het leven van de gewone burgers in Kiev bedreigen, de 'criminele activiteiten' van de demonstranten zullen worden gestraft. Dat liet de premier zojuist vanuit zijn kantoor in Kiev weten.

'De terroristen op het Maidan (het Onafhankelijkheidsplein) hebben tientallen mensen gegrepen en geslagen (..) Ik verklaar nu officieel dat deze criminelen gestraft moeten worden.'

De premier beschuldigde de oppositieleiders van het aanwakkeren van de crisis door het oproepen tot protestacties. Door deze acties wordt de situatie in het land volgens hem ontwricht.

Premier Mykola Azarov vorige week in Kiev. Beeld reuters
Betogers gooiden gisteravond vuurwerk naar de politie. Beeld ap

08.57 uur - Molotovcocktails
Persbureau AFP meldt dat er momenteel met molotovcocktails wordt gegooid naar de politie. De gevechten tussen de betogers en de politie worden steeds heviger.

Tijdens de gevechten zijn honderden demonstranten en politieagenten gewond geraakt. Het feit dat er tijdens de protesten twee doden zijn gevallen, zal de woede nog meer aanwakkeren en ertoe leiden dat er meer mensen naar de protesten komen.

Beeld reuters
Een betoger gooit een Molotov cocktail tijdens de opstand tegen de politie in Kiev. Beeld ap

08.45 uur - Twee doden bij nachtelijke gevechten
Bij de nachtelijke gevechten tussen betogers en politie in zijn twee doden gevallen. Dat hebben artsen ter plaatse gezegd. Beide slachtoffers kwamen door kogels om het leven, zeiden zij. De politie sprak eerder van één dode.

De politie begon vandaag aan een nieuwe poging tot ontmanteling van het protestkamp in het centrum van de hoofdstad. Er werden arrestaties verricht en barricades verwijderd, maar de betogers slaagden er toch in de politie opnieuw terug te dringen.

Geen overleg oppositie
Honderdduizenden demonstranten hebben de afgelopen twee maanden in Kiev gedemonstreerd tegen president Viktor Janoekovitsj, omdat hij de Europese Unie zijn rug toekeerde en zich nadrukkelijk nestelde in het Russische kamp door de banden met het Kremlin aan te halen.

Een oplossing voor de onvrede lijkt niet binnen handbereik. Janoekovitsj weigerde gisteren met leiders van de oppositie in overleg te treden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.