Dood Argentijnse aanklager onderzocht; Kirchner speelt mooi weer

De Argentijnse magistratuur heeft vandaag onderzoeksrechter Daniel Rafecas aangewezen om de aanklacht van Alberto Nisman tegen president Cristina Kirchner te onderzoeken. Aanklager Nisman had plannen om Kirchner te laten arresteren, maar werd half januari dood gevonden.

Voor het gebouw van het Joodse centrum in Buenos Aires wordt geprotesteerd. Hier vond in 1994 een aanslag plaatsvond die Nisman onderzocht. Beeld reuters
Voor het gebouw van het Joodse centrum in Buenos Aires wordt geprotesteerd. Hier vond in 1994 een aanslag plaatsvond die Nisman onderzocht.Beeld reuters

Nisman onderzocht de aanslag op een joods centrum in Buenos Aires in 1994. Daarbij vielen 85 doden en honderden gewonden. Hij concludeerde in 2007 dat Hezbollah de aanslag had gepleegd, in opdracht van Iran. De verdachten zijn nooit gepakt en volgens Nisman hebben Kirchner en Timerman daar een bepalende hand in gehad. Zij zouden het in het geheim op een akkoordje hebben gegooid met de Iraniërs, in ruil voor gunstige handelsakkoorden.

Op 14 januari diende Nisman een uitgebreid onderzoeksrapport met deze conclusies in bij de rechter. Vijf dagen later zou hij het Congres toespreken over zijn bevindingen, maar de dag daarvoor werd hij met een kogel in zijn hoofd gevonden in zijn appartement, het pistool lag naast hem.

De rechter aan wie Nisman zijn rapport overhandigde, verklaarde zich incompetent de zaak te behandelen. Ook andere rechters weigerden de zaak, waarna de magistratuur de zaak gisteren toewees aan Rafecas, een gerenommeerd onderzoeksrechter. Hij kreeg oud-dictator Jorge Videla achter de tralies, en heeft het dossier Zorreguieta onder zijn hoede. Ook binnen de Joodse gemeenschap geniet Rafecas groot aanzien.

Arrestatiebevel

Gisteren bleek dat Nisman plannen had om Kirchner en de minister van Buitenlandse Zaken Héctor Timerman te laten arresteren voor hun rol in de zaak. Een eerste versie van een arrestatiebevel werd gevonden in een afvalbak in zijn huis. Zondag kwam de Argentijnse krant Clarin al met het nieuws. Viviana Fein, de aanklager die de dood van Nisman onderzoekt, ontkende het bestaan van het document, maar verklaarde gisteren plotseling dat het toch waar was.

Om onduidelijke redenen heeft Nisman het arrestatiebevel niet ingediend bij de rechter toen hij zijn rapport presenteerde. Maar mocht hij dat wel hebben gedaan, dan geniet Kirchner net als de meeste staatshoofden immuniteit. Om haar op te kunnen pakken moet twee derde van de rechters van het Hooggerechtshof akkoord gaan.

Kirchner is op staatsbezoek in China en heeft nog niet op de vondst gereageerd. Haar medewerkers slaan intussen wild om zich heen. Kabinetschef Jorge Capitanich scheurde zondag op een persconferentie de krant Clarin aan flarden, woest over de 'leugens' die erin stonden. Toen het twee dagen later toch geen leugens bleken, hield hij zich koest, en deed Aníbal Fernández het woord.

Inlichtingendienst

Fernández, Secretaris Generaal van het Presidentschap en grote vertrouweling van Kirchner, nam uitgebreid de tijd om aanklager Fein zwart te maken en haar capaciteiten ter discussie te stellen. Hij noemde haar optreden 'een blunder', en herhaalde de theorie van de regering dat voormalig chef van inlichtingendienst SI Antonio Stiuso achter de moord op Nisman zit.

Stiuso werkte met Nisman samen aan het onderzoek en voorzag hem van de telefoontaps dien een belangrijk deel van het bewijsmateriaal vormen in zijn rapport. Volgens de regering heeft hij Nisman bewust van foutieve informatie voorzien, en hem uiteindelijk vermoord om de verdenking op de regering te schuiven. 'Ze zouden Stiuso op moeten roepen voor verhoor', aldus Fernández.

De oppositie vreest dat hoofdaanklager Alejandra Gils Carbó een andere aanklager op de zaak zal zetten. Carbó staat bekend als zeer loyaal aan de regering en zou er dus baat bij hebben een meer regeringsgezind persoon aan te stellen. Ook Fein's directe leidinggevende Ricardo Sáenz zei in een interview dat 'het duidelijk is dat ze haar van de zaak willen halen'. Fein zelf ontkent dat ze onder druk staat.

Terwijl heel Argentinië in de ban is van de zaak Nisman, is Kirchner op staatsbezoek in China. Ze twittert grapjes over Chinezen die de r niet uit kunnen spreken, en rept met geen woord over de ontwikkelingen in haar land. Over negen maanden zijn de presidentsverkiezingen, Kirchner kan zich geen derde keer kandidaat stellen.

Het krampachtige gedrag van Kirchner en haar vertrouwelingen wakkert in Argentinië verdenkingen aan dat de regering iets met de dood van doen heeft. Desondanks blijft het opvallend rustig onder de bevolking. Vlak na de dood van Nisman was er een demonstratie georganiseerd door de Joodse gemeenschap maar van protesten uit onvrede met de regering is geen sprake.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden