Donorkinderen willen omstreden ethicus niet in hun commissie: hij vindt dat ‘ze zich aanstellen’

Donorkinderen en deskundigen zijn verontrust over de benoeming van medisch ethicus Wybo Dondorp als lid van een commissie die de belangen van donorkinderen en spermadonoren tegen elkaar moet afwegen. Vanwege eerdere uitlatingen kan hij niet objectief zijn werk doen, vinden ze. Zo noemde Dondorp het belang van genetische verwantschap een ‘mythe’.

Een donorkamertje van het Medisch Centrum Kinderwens. Beeld anp
Een donorkamertje van het Medisch Centrum Kinderwens.Beeld anp

Voor veel donorkinderen die stuklopen in die zoektocht is de adviescommissie van de SDKB (Stichting Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting) een laatste strohalm. Dit onlangs benoemde driekoppige panel, bestaande uit een ethicus, jurist en pedagogisch deskundige, moet afwegen of de zwaarwegende redenen die donoren aanvoeren om anoniem te kunnen blijven, prevaleren boven het belang van een kind om te weten van wie hij afstamt. Het gaat hierbij om donoren die ooit als B-donor (bekende donor) doneerden, maar pas later voor anonimiteit kozen.

In 2018 verscheen een opiniestuk in NRC Handelsblad van de hand van Dondorp en Guido de Wert, beiden ethici aan de Universiteit Maastricht. Volgens Dondorp was dit ‘een reactie op een ander opiniestuk waarin donorconceptie als principieel onaanvaardbaar wordt gepresenteerd, omdat een kind bij zijn genetische ouders hoort op te groeien.’

‘Het valt te vrezen dat de mythe van het fundamentele belang van genetische verwantschap zijn eigen werkelijkheid schept’, schreven De Wert en hij destijds in NRC. En: ‘In 2004 ging het nog om het recht te ‘weten wie de donor is’. Nu is dat niet genoeg: kinderen moeten vooral ook contact kunnen leggen met de donor die immers hun echte ouder is.’

Donorkind Maria, die naar de rechter stapte om achter de identiteit van haar donorvader te komen, wist niet wat ze las toen ze zich al googelend verdiepte in Dondorp. Ze wilde graag weten welke deskundigen de adviescommissie zouden vormen die zich mogelijk ook over haar uiteindelijk anoniem geworden donor buigen. ‘Ik ben ervan geschrokken’, zegt ze. ‘Deze man suggererde drie jaar geleden nog dat donorkinderen zich aanstellen. Van zo’n iemand verwacht ik niet dat hij aan mijn kant staat. Mijn halfbroer en -zus snappen er ook niets van.’

Vooringenomenheid

Universitair docent gezondheidsrecht Jo Dorscheidt laat zich op LinkedIn kritisch uit over de ‘kennelijke vooringenomenheid’ van Dondorp. Voorzitter Ties van der Meer van de Stichting Donorkind merkt dat veel donorkinderen bezorgd zijn. ‘Ze vragen zich af hoe iemand die zo over hen spreekt, nog een eerlijke afweging kan maken. Hij noemt de wensen van donorkinderen een mythe. Onbegrijpelijk.’

Dondorp staat nog steeds ‘volledig’ achter zijn eerdere uitspraken over genetische verwantschap en wijst op de context waarin deze zijn gedaan. ‘Ik heb nooit betwist dat sommige donorkinderen daar last (of zelfs ernstige last) van kunnen hebben. Maar er is geen wetenschappelijke onderbouwing voor de stelling dat niet-weten wie de donor is noodzakelijkerwijs tot ernstige problemen voor donorkinderen moet leiden. Daar hebben wij in onze artikelen op gewezen.’

Het CIBG, een uitvoeringsorgaan van het ministerie van VWS waar de SDKB onder valt, ziet ‘geen enkele reden’ om Dondorp te laten vallen. ‘Alle leden van de commissie hanteren bij de beoordeling van de door de donor aangedragen belangen de uitgangspunten zoals die zijn vastgelegd in wet en regelgeving. Zij staan hier ook achter.’ Het CIBG benadrukt dat de adviezen van de commissie eerst nog langs het SDKB-bestuur moeten.

Maria’s advocaat Mark de Hek wijst erop dat een zelfstandig bestuursorgaan als de SDKB volgens de algemene wet bestuursrecht onbevooroordeeld zijn werk moet kunnen doen. ‘Zelfs de schijn van partijdigheid moet worden voorkomen. Maar deze meneer heeft de schijn tegen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden