Donoren willen herstel Gaza zonder profijt Hamas

Het budget van de vorige donorconferentie voor de Gazastrook is nog niet op - 7,7 miljard dollar tot 2010. Toch komen vandaag in Egypte hoge afgevaardigden van 70 landen alweer samen voor de volgende geldinzameling.

Van onze correspondent Alex Burghoorn

Bij de financiële toezeggingen van vijftien maanden geleden was geen rekening gehouden met een oorlog tussen Israël en het Hamas-bestuur van Gaza. Het ging er destijds om, het Annapolis-vredesproces tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit op de Westoever op weg te helpen en de Palestijnen er met financiële middelen van te overtuigen dat vreedzaamheid loont.

De vredesonderhandelingen liepen in 2008 op niets uit, en er trad een pauze op in afwachting van de Amerikaanse machtsoverdracht en de Israëlische verkiezingen. Precies tijdens die onderbreking ontbrandde eind december de oorlog tussen Israël en Hamas, die in 22 dagen aan 1.300 Palestijnen en 13 Israëli’s het leven kostte. In Gaza zijn ruim 15 duizend huizen, 701 bedrijven, 181 scholen en 27 ziekenhuizen verwoest of zwaar beschadigd.

Verhagen
Om de Gazanen er bovenop te helpen komt op uitnodiging van Egypte een reeks van bewindslieden bijeen, onder wie Hillary Clinton, die haar debuut maakt in het Midden-Oosten als Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken. Ook de Nederlandse minister Maxime Verhagen is erbij.

Het ongeschreven motto van de donorconferentie luidt: wij vergeten de Gazanen niet. Meteen na het geïmproviseerde staakt-het-vuren heeft Gaza ook al een stoet prominenten voorbij zien trekken, zoals ze dat in geen jaren hadden meegemaakt. De speciale Midden-Oosten-gezant Tony Blair bekeek zondag de verwoesting voor hij doorvloog naar Egypte. De Britse oud-premier werd in 2007 benoemd door het zogenoemde kwartet van de VS, de VN, de EU en Rusland. Uit Nederland is overigens nog geen gezagsdrager in Gaza geweest.

Saoedi-Arabië gaat zich in Sharm el-Sheikh ontpoppen als grootste donateur van de Gazaanse wederopbouw: het heeft een miljard dollar toegezegd. De VS komen met grofweg 900 miljoen (eenderde geoormerkt voor Gaza); de EU beloven de Palestijnen 556 miljoen (iets meer dan de helft voor Gaza); Qatar 250 miljoen en Algerije 100 miljoen. De beoogde 2,8 miljard dollar is bijna rond.

Adder
Maar er zit een adder onder het gras. ‘Het geld zal geen langdurige invloed hebben als er geen politieke oplossing komt’, zei Blair zondag. En de politieke werkelijkheid is weerbarstig.

De Palestijnse Autoriteit van president Mahmoud Abbas, die het geld inzamelt, heeft geen gezag in Gaza – de Palestijnse islamistische organisatie Hamas is daar aan de macht. De grensovergangen waar wederopbouwmateriaal doorheen moet, worden door Israël dichtgehouden voor cement en rioleringspijpen – Hamas gebruikt die, zegt Israël, voor bunkers en raketten. Bovendien: niemand praat met Hamas zolang de islamisten Israël niet erkennen en geweld niet afzweren. Het zijn eisen waarop ze al drie jaar niet zijn ingegaan.

Hamas
De onuitgesproken hamvraag van de donorconferentie is: hoe bouwen we Gaza op zonder dat Hamas daar profijt van heeft? De Wereldbank heeft met dat doel het rapport Mogelijkheden voor het kanaliseren van fondsen voor vroeg herstel en meer geschreven. De eerste optie is geld overmaken naar het ministerie van Financiën van de Palestijnse Autoriteit. Premier Salam Fayyad – een in het Westen geliefde econoom – wil aan getroffen Gazanen het geld voor de wederopbouw van hun huis of bedrijf overmaken op hun bankrekening.

Maar het probleem is dat de banken in Gaza met een tekort aan contanten kampen. Israël laat zelden geldtransporten door, omdat die Hamas ten goede kunnen komen. Even geld opnemen is er voor een oorlogsgetroffene dan ook niet bij.

(Reuters) Beeld
(Reuters)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden