Donners donderpreken

Doorgeschoten calvinisten als ik hebben een zwak voor Donner.

Evelien Tonkens

Vaderverlof! Wat goed dat Rouvoet daar nu ook voor is! (Binnenland, 28 juli). Links was daar al jaren voor, dus dan kan het er nu komen.

Nog wel een beetje stoeien met de term – vaderverlof sluit lesbische moeders uit, maar babyverlof schrikt stoere mannen af, schat ik. Maar daar komen we wel uit. De ware strijd zal gaan over de kosten. Te duur, gaan CDA en VVD roepen. Waardoor het hoogstens een of andere kruideniersmaatregel van twee dagen dreigt te worden, vergelijkbaar met verhuisverlof en calamiteitenverlof.

Daar mag Rouvoet geen genoegen mee nemen. Ik heb een tip voor hem: zoek steun bij Donner. Donner kan met omarming van dit voorstel zijn geschonden imago herstellen. Het vaderverlof als symbool van wat er allemaal kan in dit land als we tot ons 70ste doorwerken.

Versta me goed: doorgeschoten calvinisten als ik hebben een zwak voor Donner. Vanwege die fiets natuurlijk. Vanwege dat steile, zuinige, sombere en strenge. Wars van het populisme en de blije win-winpraat die veel bestuurders heden ten dage tot wartaal aanzetten. Tot vermoeiend gebabbel over kansen en uitdagingen. Calvinisten zien liever problemen, opdrachten en taken.

Brood

Helaas is deze grondtoon weinig geschikt om Nederland tot doorwerken tot de 70 aan te sporen. Dat het wel moet vanwege de vergrijzing, dat we anders onze collectieve uitgaven niet meer kunnen bekostigen. Dat we in het zweet des aanschijns ons brood moeten verdienen in plaats van op een uitkering te teren, welke uitkering dan ook, zolang we nog gezond zijn. Dat is erg waar, maar in dit tijdsgewricht weinig effectief.

Rouvoets voorstel biedt de kans om doorwerken tot de 70 op blije toon te propageren. Niet omdat het voor de economie nodig is. Misschien is dat niet zo, zoals Hans Wansink op de Forum-pagina betoogde (26 juli). Maar juist dan is doorwerken tot de 70 interessant. Juist dan maakt het van alles mogelijk. Ruimhartig betaald vaderverlof dus, maar ook andere verlofregelingen om voor kinderen, ouderen en zieken te zorgen.

Maar dat niet alleen. Er vloeien immers veel meer belastinginkomsten en premies de staatskas in, waar we allemaal mooie dingen van kunnen doen waar nu geen geld voor is. De lerarensalarissen kunnen echt omhoog, de klassen kunnen kleiner, ook in verpleeghuizen en thuiszorg kunnen de salarissen fors hoger, gehandicapten en ouderen kunnen thuiszorg blijven ontvangen, gevangenen hoeven niet meer vele uren binnen te zitten, het openbaar vervoer wordt beter en goedkoper, en wat u allemaal nog meer gewenst had.

Arbeidsproductiviteit

Een ontspannener arbeidsmarkt is een derde kans van doorwerken tot de 70. Wansink zet in op verhoging van de arbeidsproductiviteit, maar dat is juist in de publieke sector maar beperkt mogelijk. Bovendien is onze arbeidsproductiviteit het laatste jaar misschien minder gegroeid, maar ze is al jaren erg hoog, ook in vergelijking met andere landen.

Langer maar rustiger doorwerken, is aantrekkelijker dan je kort uit de naad werken. Langer doorwerken betekent ook dat we met zijn allen meer gebruik kunnen maken van levenswijsheid. Ik ken legio gepensioneerden die daar een grote dosis van bezitten, maar nog weinig gelegenheid hebben om het te verspreiden.

Langer doorwerken – niet meer voltijds, maar pakweg drie dagen per week, conform de wens van 65-plussers die het nu al doen (Economie, 29 juli) – kan ook een eind maken aan leeftijddiscriminatie van ouderen op de arbeidsmarkt. Solliciteren is momenteel voor de meeste 50-plussers een bijkans zinloze exercitie. Maar als er nog twintig werkzame jaren in het verschiet liggen, en er heel veel oudere mensen op de arbeidsmarkt zijn, gaan werkgevers misschien vanzelf anders tegen hen aankijken.

Slijtende beroepen

Maar de grootste voordelen liggen in een evenwichtiger spreiding van werk, zorg en ontspanning over de hele levensloop. Vooral in het spitsuur van het leven kunnen we het dan veel rustiger aandoen. We kunnen iedereen de mogelijkheid bieden midden in de loopbaan langdurig scholingsverlof op te nemen om zo een nieuwe loopbaan te beginnen.

Dan is het probleem van de ‘slijtende beroepen’ ook meteen opgelost: die mensen kunnen gewoon tijdig worden omgeschoold, voordat ze versleten zijn.

Reken ik mij te rijk? Misschien, maar het is van tweeën een. Ofwel doorwerken tot de 70 is wel echt noodzakelijk, zoals Donner betoogt. Ofwel het is niet noodzakelijk, zoals vrijwel alle politici en vele commentatoren haastten te betogen. Maar juist dan is het een kans om allerlei mooie dromen waar te maken waar we nu geen geld voor hebben.

null Beeld

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden