Donner: tbs werkt wel degelijk

DEN HAAG (ANP) - Het systeem voor terbeschikkingstelling (tbs) is in de afgelopen jaren verbeterd en werkt wel degelijk, al zijn er natuurlijk altijd punten die beter kunnen. M

et die boodschap van minister Donner van Justitie kwam er vrijdag een einde aan zes dagen van openbare gesprekken van de parlementaire commissie die het tbs-stelsel onderzoekt.

Tal van deskundigen uitten in de afgelopen twee weken juist veel kritiek op het huidige systeem, dat de samenleving moet beschermen tegen psychisch zieke criminelen bij wie de kans groot is dat ze opnieuw een delict plegen. Volgens velen moet het stelsel op de schop.

Donner sloeg echter een positievere toon aan. Hij benadrukte dat het resultaat van de tbs-behandeling aanzienlijk is verbeterd. Dat blijkt volgens hem onder meer uit de dalende recidivecijfers, die aangeven hoe vaak ex-tbs'ers weer in de fout gaan. Deskundigen hadden eerder gezegd dat aan de daling niet precies valt af te lezen of tbs'ers echt minder recidiveren.

Longstayers

Dat komt volgens hen onder meer, omdat de zogeheten longstayers worden meegenomen in de berekening, maar die komen helemaal niet buiten. Donner constateerde echter dat de recidive omlaag gaat, terwijl de uitstroom uit de tbs gelijk blijft. Dat duidt er volgens hem op dat de behandeling doelmatig is. Ook wees de bewindsman erop dat de kwaliteit van de verlofbeoordelingen is verbeterd.

Hij herkent zich niet in het beeld dat enkele deskundigen hadden opgeroepen als zou tbs een achterhaald negentiende-eeuws instrument zijn. ,,Dat is een karikatuur van de werkelijkheid'', zei Donner. Hij kon op diverse vragen over eerdere onderzoeken naar de effecten van tbs en aanbevelingen voor verbetering van het stelsel geen antwoord geven. Hij zou daar nog op terugkomen, maar gaf al wel aan dat volgens hem is uitgevoerd wat is aanbevolen.

Projectgroep

De onderzoekscommissie was vooral benieuwd naar de werkzaamheden van een projectgroep die door de overheid was ingesteld om te kijken hoe alle papieren voorstellen tussen 1998 en 2006 in praktijk worden gebracht. Donner zei die specifieke projectgroep niet te kennen. Ook zijn voorganger Korthals kon er weinig over zeggen en wist al helemaal niet wie er in zaten. Het is de commissie niet duidelijk of de groep ooit bestaan heeft.

Korthals, van 1998 tot 2002 minister van Jusitie, haalde uit naar de Tweede Kamer. Die is volgens hem veel te veel gericht op incidenten met tbs'ers. Dat komt voor de buitenwereld misschien goed over, maar het lost niets op en bevordert juist de angst bij mensen die met het tbs-systeem moeten werken. Die zijn daardoor extra voorzichtig. Als gevolg daarvan krijgen tbs'ers minder snel verlof en leggen rechters minder snel tbs op, stelde Korthals.

Toen hij aantrad als minister, trof hij een ,,koninkrijkscultuur in de tbs-wereld'' aan. Klinieken waren op zichzelf gericht en wisselden onderling weinig kennis uit. Volgens Korthals is het deels gelukt dat te veranderen. Meer openheid is er gekomen, de kwaliteit is verbeterd en er is nu een wil om samen te werken. De oud-minister erkende echter dat het niet is gelukt om de overgang van tbs-klinieken naar instellingen voor geestelijke gezondheidszorg (ggz) te verbeteren. Dat was destijds wel een belangrijk doel.

Behandeling

Tijdens de openbare gesprekken klonk geregeld een roep om tbs'ers na hun behandeling langer te kunnen volgen. Nu kunnen ze maximaal drie jaar worden gedwongen zich aan bepaalde voorwaarden te houden. De Kamer had er jaren geleden op aangedrongen die wettelijke termijn te verlengen tot vijftien jaar.

Het kabinet vond dat echter te duur en diende een wetsvoorstel in om de termijn tot zes jaar te verlengen. Volgens Donner is dat uiteindelijk toch niet aanvaard, aangezien de Kamer de termijn te lang vond. Als de Kamer alsnog een langere periode van toezicht wil regelen, staat de minister daar niet afwijzend tegenover. Volgens de commissie is er echter nooit gestemd over het wetsvoorstel, maar heeft het kabinet-Balkenende dit zelf ingetrokken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden