Donkere wereld van Lucia de B. voldoende belicht

Wekenlang is voor het Haagse hof gesproken met en over Lucia de B. De Haagse verpleegkundige die wordt verdacht van dertien moorden, blijft echter een raadsel....

Het stond op de agenda, maar niemand had nog behoefte om de persoonlijkheid van Lucia de B. uitgebreid door te nemen. Haar prostitutieverleden was aan de orde geweest, evenals de sudepogingen, haar bibliotheekboeken over seriemoordenaars en natuurlijk het 'grote geheim' in haar dagboeken, waarmee de Haagse verpleegkundige naar eigen zeggen het leggen van tarotkaarten voor ziekenhuispatien bedoelde.

De 'donkere wereld' waaraan ze in haar dagboeken memoreert, heeft niets te maken met de overlijdens-en reanimatiegevallen in de ziekenhuizen, zei ze maandag nog. Achter de agressieve verhalen over prostituees en hun klanten moest ook niks worden gezocht. Dat waren slechts wat 'vingeroefeningen' geweest voor een roman. De voorzitter van het hof vond ze evenwel te gruwelijk om voor te lezen.

De afgelopen weken is De B. (42) voldoende uit de verf gekomen, vonden de leden van het Haagse gerechtshof, het Openbaar Ministerie en, niet in de laatste plaats, Lucia zelf. Dinsdag op procesdag 25 kwam een einde aan de inhoudelijke behandeling van de dertien moorden en vijf pogingen daartoe. In mei staat nog een reservedag gepland.

Bij zo'n monsterproces hoort een uitzonderlijk lange periode waarin de partijen zich kunnen voorbereiden op het slotakkoord. De advocaten-generaal Strack en Haverkate van het OM houden op 18 mei hun requisitoir. Een week later volgt het pleidooi van de advocaten Franken eerder raadsman van Volkert van der G. en Visser. Op 4 juni heeft Lucia het laatste woord.

De uitspraak is op 18 juni. Het hof staat voor een immense taak. Tientallen getuigen zijn sinds eind januari gehoord. Verdenkingen zijn er genoeg, maar keihard bewijs dat Lucia een seriemoordenaar is, heeft niemand kunnen leveren. Zij werd weliswaar telkens bij stervende patien aangetroffen, maar niemand zag haar een overdosis medicatie in een infuuszak injecteren.

Talloze deskundigen hebben verklaard dat de onverwachte overlijdensgevallen medisch onverklaarbaar zijn, maar een moordwapen is nooit gevonden. Wel hoge concentraties stoffen in het bloed van patien, zoals een overdosis digoxine bij baby Amber. Vergiftigd, stelde een toxicoloogvorige week zonder twijfel vast in zijn rapport. Wanneer en hoeveel Amber van dit hartmedicijn kreeg toegediend, wist de toxicoloog niet zeker.

De geneeskunde laat zich niet snel in een juridisch kader dwingen, bleek gistermiddag nog tijdens het verhoor van emeritushoogleraarinterne geneeskunde Van Furth. Het hof wilde graag dat de arts een aantal doodsoorzaken uitsloot. Van Furth: 'Het is niet ja of nee, het is een conglomeraat. Je stelt de meest waarschijnlijke diagnose.'

Van Furth beklaagde zich over de 'abominabele' verpleegkundigendossiers die hij in opdracht van het hof had bekeken. Hoe slechter de verslaggeving, hoe lastiger het is een mogelijke doodsoorzaak vast te stellen, zei hij. Te meer er bij de meeste patien geen obductie was verricht.

Het hof moet zich voor een groot deel baseren op getuigenissen van betrokkenen. Aan de hand van deze verklaringen zocht het hof naar patronen en, zo lijkt het, vond die. Lucia was tetrokken bij haar patien. Zij noteerde uitvoerig in het verpleegkundigendossier, behalve rondom een reanimatie of sterfte. Dan was ze veelal overstuur, vooral bij kinderen. Dan kwam ze depressief over en praatte ze over zichzelf: 'Heb ik dat weer.' Na een incident was ze vaak ziek of vrij.

Lucia doet veel verklaringen af als onzin. Verhalen zijn volgens haar gaan 'rondzingen' (zo zou Lucia hebben gezegd dat kinderen het gevoel hebben dat ze bij haar kunnen sterven). Hiermee veronderstelt Lucia een monsterverbond van roddelzieke collega's.

Maar hoe groot is de kans dat zij toevallig bij zoveel incidenten betrokken raakte? '1 op de 342 miljoen', berekende statisticus Henk Elffers. Net als voor de rechtbank die Lucia tot levenslang veroordeelde speelt zijn rekenwerk ook in hoger beroep een belangrijke rol. Twee weken geleden namen twee statistici van een andere leer Elffers onder vuur, hij gaf geen milimeter toe.

Los van de statistiek is Lucia in ieder geval 'vaker dan andere verpleegkundigen' betrokken geweest bij incidenten, aldus voorzitter Von Brucken Fock maandag. Meermalen bood het hof haar de gelegenheid hiervoor een verklaring te geven. Was zij bijvoorbeeld een 'minder goede verpleegkundige'? Nee, Lucia kon niks bedenken.

Het grootste raadsel is het motief. Wat zouden haar beweegredenen kunnen zijn geweest?

Zij lijdt aan 'extreme zelfhaat', maar haar 'diepgelegen woede' heeft zich niet naarbuiten gekeerd, concludeerde het Pieter Baan Centrum (PBC). Lucia heeft het PBC misleid, meent het OM. Het hof twijfelt aan de conclusie dat Lucia's stoornis niets met de ten laste gelegde feiten te maken heeft. Wellicht zag daarom niemand het nut ervan in de geestesgesteldheid van Lucia nog eens met Lucia door te nemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden