Donetsk: boze mannen voor het regeringsgebouw en het stinkt er naar pis

Vandaag zou het ultimatum aflopen dat de autoriteiten in Kiev hadden gesteld aan de pro-Russische betogers die gebouwen in Oost-Oekraïne bezet houden. In plaats van de verwachte bestorming, reisde de Oekraïense premier Jatsenjoek naar Donetsk af om met de lokale autoriteiten te onderhandelen. Hij heeft de inwoners van het oosten van Oekraïne toegezegd dat de regio's meer eigen bevoegdheden krijgen. Hoewel het regionale regeringsgebouw in Donetsk bezet bleef, is het ultimatum daarmee van de baan, zegt Volkskrant-correspondent Olaf Koens vanuit de Oost-Oekraïense stad.

Demonstranten in Donetsk bouwen barricades voor het bezette bestuursgebouw in Donetsk. Beeld ap

Op de achtergrond klinkt een schelle mannenstem die Russische kreten door een microfoon schreeuwt. Het is een van de organisatoren van het protest, vertelt Koens. 'Hij zegt dat de aanwezige journalisten goed moeten luisteren omdat er leugens verspreid worden door de pers. Hij geeft nu een nummer dat journalisten kunnen bellen als ze de waarheid willen horen.'

Het is typerend voor Oost-Oekraïne, vervolgt Koens. 'Mensen denken hier al snel dat je niet de waarheid spreekt. Ze noemen journalisten fascisten en vinden dat we propaganda verspreiden. Zo vinden ze het bijvoorbeeld onterecht dat ze als separatisten worden afgeschilderd in de media.'

Een meerderheid in Donetsk is immers geen voorstander van het Krim-scenario, ofwel aansluiting bij Rusland. Wel maken inwoners zich zorgen dat ze hun baan kwijt raken nu Rusland de gaskraan dreigt dicht te draaien. Donetsk ligt namelijk middenin het industriële hart van Oekraïne - daar waar de zware machines draaien op gas uit Rusland. Sluiting van fabrieken hangt in de lucht. Dat is ook de reden dat inwoners van Donetsk de straat op gaan. Ze zijn boos de autoriteiten in Kiev, die van plan zijn om de banden met de Europese Unie aan te halen. Geen gunstig scenario voor deze regio.

De gewone burger staat op het plein, de radicalen bevinden zich in het lokale regeringsgebouw dat ze al een aantal dagen bezet houden. De regering in Kiev dreigde het gebouw vandaag te bestormen als de betogers zich niet vrijwillig zouden overgeven en hun wapens zouden inleveren. Maar het ultimatum is inmiddels verstreken en het gebouw is nog altijd bezet.

Premier Jatsenoek is ondertussen met de lokale autoriteiten in gesprek. De premier is vastbesloten om meer bevoegdheden van de centrale regering over te dragen aan de regionale autoriteiten, zo zei hij tegen de pers. Hij noemde afschaffing van door Kiev geleide lokale besturen als een van de stappen naar decentralisering van Oekraïne.

Een pro-Russische betoger met hooivork houdt de wacht voor het bezette bestuursgebouw in Donetsk. Beeld afp
Premier Jatsenjoek voert ondertussen overleg met de lokale autoriteiten in Donetsk. Beeld ap

'Het stinkt naar pis'
De betogers die zich op het centrale plein in Donetsk hebben verzameld, zijn niet bezig met het hoge overleg dat wordt gevoerd. Ze protesteren onverbiddelijk verder. Voor het regionale regeringsgebouw zijn hoge barricades opgetrokken in de vorm van planken, autobanden, zandzakken en oude meubelstukken. Om de zoveel meter wappert er een Russische vlag in de lucht.

'Er liggen overal etensresten en het stinkt er naar pis', beschrijft Koens de setting. Nogal een verschil met Kiev, waar door burgers opgerichte schoonmaakploegen vol enthousiasme met bezems aan de haal gingen.

Donetsk is sowieso op weinig punten te vergelijken met Kiev, waar inwoners begin dit jaar in groten getale de straat opgingen om het vertrek van president Viktor Janoekovitsj te eisen. Niet alleen het standpunt van de inwoners verschilt wezenlijk (pro-Europa versus pro-Rusland), ook de aard van de mens is anders, zegt Koens. 'Waar je in Kiev nog wel eens een leuk meisje met een gitaar tegenkwam, zijn hier vooral boze mannen en vrouwen. Het zijn echte beren.'

Vriendelijke beren, dat dan weer wel. Want Donetsk is niet de Krim. Koens: 'Daar waren de betogers een stuk agressiever. Ze moesten niets hebben van journalisten. Hier zijn ze sceptisch. Maar als je dan uitlegt hoe wij erover denken, dan zijn ze geïnteresseerd. Je kunt hier een normaal gesprek voeren. Soms nodigen ze je zelfs uit voor een kopje thee.'

Overigens is lang niet iedereen in Donetsk bezig met het protest dat op het centrale plein plaatsvindt. 'De winkels rondom het plein zijn gewoon open. Dat was in Kiev heel anders, daar lag alles plat', aldus Koens. 'Mensen halen hier soms letterlijk de schouders op over de situatie. Toen ik een persoon op straat vroeg wat hij nou van het protest vond, zei hij: 'Welk protest?' Die had geen idee waarom er eigenlijk mensen op het plein staan.'

Barricades in Donetsk. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.