Donaties aan nederzettingen zijn in VS fiscaal aftrekbaar

Zeker veertig Amerikaanse organisaties werven aftrekbare giften voor Joodse nederzettingen. Ook kogelvrije vesten in buitenposten worden ervan betaald...

The New York Times

HAR BRACHA Twee keer per jaar maakt een groep vrome christenen uit de Verenigde Staten zijn opwachting bij de wijnmakerij van de Joodse nederzetting Har Bracha op de bezette Westelijke Jordaanoever, in de heuvels van het oude Samaria. Ze komen helpen bij de druivenpluk en het snoeien van de wijnstokken.

De christenen dichten zichzelf een bijbelse taak toe: hun hulp aan de Joodse wijnmakers zien ze als een voorbode van de terugkeer van Christus op aarde. Daartoe zijn ze gerekruteerd door een liefdadigheidsorganisatie uit de staat Tennessee, HaYovel, die vrijwilligers aanmoedigt ‘zij aan zij met het volk van Israël te werken’ en ‘met het volk van Israël de passie te delen voor het jubelfeest dat spoedig zal uitbreken bij de komst van de messias’.

HaYovel is een van vele groepen in de VS die belastingvrije giften aanwenden om de Joodse aanwezigheid in bezet Palestijns gebied te versterken en zodoende de stichting van een Palestijnse staat te blokkeren. Het gevolg is een curieuze paradox: terwijl de Amerikaanse regering probeert een halt toe te roepen aan de vestiging van Joodse nederzettingen en aanstuurt op een Palestijnse staat, stimuleert het ministerie van Financiën donaties aan nederzettingen door er fiscale voordelen aan te verbinden.

200 miljoen dollar
Een onderzoek van The New York Times wijst uit dat in het afgelopen decennium meer dan 200 miljoen dollar (158 miljoen euro) aan fiscaal aftrekbare giften is overgemaakt aan Joodse nederzettingen in de Westoever en Oost-Jeruzalem. Ten minste veertig Amerikaanse organisaties zijn op dit terrein actief. Het geld gaat merendeels naar scholen, synagogen en recreatiecentra. Deze doelen zijn legitiem op grond van de belastingwet. Maar het geld is ook bestemd voor activiteiten van twijfelachtiger aard: de aankoop van waakhonden, kogelvrije vesten, geweerkijkers en terreinwagens voor de beveiliging van buitenposten ver in de bezette gebieden.

Merkwaardig genoeg is de Israëlische wet op dit punt strenger dan de Amerikaanse, en stelt zij donaties aan buitenposten – anders dan aan erkende nederzettingen – niet aftrekbaar. Een verschil is ook dat de Israëlische wet geen fiscale aftrek toestaat voor donaties aan groepen zich slechts bezighouden met de bouw van nederzettingen in de Westoever.

Precair
Dat er fiscale voordelen zijn verbonden aan het verstrekken van giften aan Israëlische groeperingen, is op zichzelf niet bijzonder. Ook pro-Palestijnse sympathisanten maken gebruik van belastingvoordelen die gelden voor financiële hulpverlening aan humanitaire activiteiten. Maar wat de donaties aan de Joodse kolonisten precair maakt, is dat de kwestie van de nederzettingen een sleutelrol speelt in de zoektocht naar een vredesregeling tussen Israël en de Palestijnen. Bovendien heeft Washington bepaald dat Israël de Amerikaanse overheidshulp niet mag gebruiken voor steun aan de nederzettingen.

Amerikaanse diplomaten hebben geen moeite met particuliere steun aan nederzettingen die bij een vredesakkoord waarschijnlijk worden ingelijfd bij Israël. Wat hun vooral dwarszit, zijn de donaties aan beginnende nederzettingen die nog geen officiële status hebben. Zo schortte de Israëlische regering in 2007 plannen op voor de bouw van vaste huizen in Maskiot, een kleine vestiging vlak bij de Jordaan.

One Israel Fund
Daarop zamelden twee Amerikaanse liefdadigheidsinstellingen, het One Israel Fund en Christian Friends of Israeli Communites, tienduizenden dollars in om tijdelijke behuizing te bekostigen. Daardoor kon de nederzetting overleven tot het bouwverbod werd ingetrokken.

Kimberley Troup, de directrice van Christian Friends of Israeli Communities, maakt er geen geheim van dat haar organisatie niet alleen humanitaire doelen steunt, maar ook politieke oogmerken heeft. ‘Hoe meer we bouwen en hoe meer we het recht op vestiging steunen, hoe moeilijker het wordt om nederzettingen te ontmantelen en de Westoever te ontruimen’, aldus Troup.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden