Donald Trump wint en oppositie raakt nog meer verdeeld

Afgelopen dinsdag zou, als over vier maanden wordt teruggekeken op de voorverkiezingen in Amerika, wel eens de beslissende dag kunnen zijn geweest in de Democratische en Republikeinse presidentsrace. Hillary Clinton en Donald Trump namen duidelijk afstand van de concurrentie. Maar bij de Republikeinen zijn er nog steeds verschillende wegen naar de finish.

Donald Trump Beeld reuters

Het was misschien wel weer de best mogelijke uitslag voor Trump. Hij won drie staten duidelijk (Florida, North Carolina en Illinois), won één keer nipt (in Missouri, maar krijgt daar wel veruit de meeste gedelegeerden) en verloor alleen Ohio - aan John Kasich. Maar daardoor blijft Kasich in de race en blijft de oppositie verdeeld, ondanks het vertrek van Marco Rubio. Het betekent dat de Republikeinen met drie kandidaten de resterende voorverkiezingen in gaan. En dat blijft in het voordeel van Trump, die met een minderheid van de stemmen een grote meerderheid van de gedelegeerden kan blijven winnen.

Bij de Democraten won Hillary Clinton Florida, North Carolina, Illinois en Ohio. Bernie Sanders heeft zijn verrassende overwinning van vorige week in Michigan geen vervolg kunnen geven in vergelijkbare staten als Illinois en Ohio. In Missouri draaide het uit op een gelijkspel. Clinton vergrootte haar voorsprong in gedelegeerden en kan zich nu echt gaan opmaken op de confrontatie met de Republikeinen.

Lachende derde
Bij de Republikeinen kwam een einde aan de lijdensweg van Marco Rubio. De senator uit Florida verloor zijn thuisstaat en kon eindelijk de handdoek in de ring gooien. Hij leek al jaren voorbestemd voor deze presidentsrace, maar het was niet zijn jaar, concludeerde Rubio in zijn afscheidstoespraak. Hij leek de Republikeinse Obama, maar daar zat dit jaar nu juist niemand op te wachten.

Gouverneur John Kasich van Ohio won zijn thuiswedstrijd wel. Daarmee voegde hij 66 gedelegeerden toe aan zijn voorraad, en onthield hij die aan Trump. Maar het zou voor de anti-Trump-Republikeinen een pyrrhus-overwinning kunnen blijken. Kasich kondigde na zijn overwinning aan tot de Republikeinse Conventie in juli te blijven meedoen, wat in het voordeel is van Trump.

Bij een verlies in Ohio zou Kasich namelijk zijn gestopt. Dan zou de Republikeinse race op een tweekamp zijn uitgelopen tussen Trump en Ted Cruz, de huidige runner-up. In zijn eentje zou Cruz Trump vaker kunnen verslaan: zo zouden North Carolina, Missouri en misschien zelfs Illinois dinsdag in een tweestrijd waarschijnlijk naar Cruz zijn gegaan, berekende Nate Silver van de statistische website FiveThirtyEight.

Nu bederft Kasich in zekere zin de kansen van Ted Cruz, en blijft Trump de komende maanden waarschijnlijk de lachende derde. Trump kan via grote winner-takes-all staten als New Jersey met een minderheid van de stemmen aan een meerderheid van de gedelegeerden komen. Als hij de lijn van dinsdag doorzet, behoort zelfs een absolute meerderheid van minimaal 1237 gedelegeerden nog tot de mogelijkheden. Daarmee zou Trump direct de nominatie in de wacht slepen.

'Figuurlijk'
Als hij zo ver niet komt valt het besluit op de Republikeinse Conventie in juli, in Cleveland. Interessante vraag is dan waar de gedelegeerden van Rubio (en eventueel die van Kasich) naartoe gaan. Stel dat alle gedelegeerden van alle Trump-tegenstanders uiteindelijk bij de laatst overgeblevene terechtkomen, dan kan Trump in theorie nog van de nominatie worden afgehouden.

Trump waarschuwde woensdagochtend alvast voor de consequenties van zo'n 'blokkade'. In een gesprek met CNN zei hij dat er dan 'rellen' zullen komen. 'Ik vertegenwoordig vele miljoenen mensen. Als wij straks honderd gedelegeerden tekort komen en de volgende kandidaat vijfhonderd, dan kun je die miljoenen mensen niet negeren. Als je dat doet dan krijg je problemen die je nog nooit gezien hebt. Dan gebeuren er slechte dingen.'

Een woordvoerder van de Republikeinse partij zei dat Trump die rellen 'figuurlijk' moet hebben bedoeld. 'Degene die 1237 gedelegeerden krijgt, is straks de winnaar.' Dat klopt in theorie, maar Trump heeft gelijk: in de praktijk zal hij zo makkelijk niet meer te passeren zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden