'Donald Trump is president dankzij beklagenswaardigen'

De verkiezingsoverwinning van Trump heeft over de hele wereld geleid tot soms fel getoonzette commentaren. Buiten de VS overheerst bezorgdheid.

Beeld afp

Fox News

Onze lange nationale nachtmerrie is voorbij en de Republiek is gered. Ik ben afkomstig uit het Diepe Zuiden. Mijn vader, hij overleed in 2006, was een arbeider. We leefden van de hand in de tand. Op zaterdag gingen we naar de kerk. We leidden een rustig leven, zoals veel gezinnen in het zogenaamde Fly-Over Country.

Mijn vader was lid van de Zwijgende Meerderheid en als hij nog geleefd had, had hij op Donald J. Trump gestemd. Ik woon nu langer dan tien jaar in New York City, en ik heb uit de eerste hand de minachting voor plattelandsmensen als mijn vader gezien.

President Obama noemde ons bitter. Hij zei dat we het soort mensen zijn dat ons vastklampt aan wapens en religie. Steeds weer stond hij op vreemde bodem zijn verontschuldigingen aan te bieden voor onze natie. En tot de dag van vandaag is het onduidelijk of hij gelooft dat de Verenigde Staten de meest uitzonderlijke natie ter wereld is.

Hillary Clinton noemde ons 'deplorable' (beklagenswaardig), en bovendien onverbeterlijk. Ze zei: 'Om het maar eens heel generalistisch te zeggen, je zou de helft van de supporters van Trump in wat ik noem de 'mand beklagenswaardigen' kunnen stoppen. Snap je? De racisten, seksisten, homofoben, xenofoben, islamofoben - noem maar op.'

Het enige beklagenswaardige was Hillary Clintons mandje met heel generalistische commentaren. 'Helaas heb je zulke mensen, en hij heeft ze een stem gegeven', vervolgde ze. 'Hij heeft websites een stem gegeven met slechts 11 duizend bezoekers, die er nu 11 miljoen hebben. Hij twittert en retweet beledigende, haatdragende en gemene retoriek.'

Beeld anp

Tijdens haar campagne portretteerde ze het conservatieve katholicisme als 'een verbastering van het geloof' en ze liet doorschemeren dat de Evangelicalen een stelletje verarmde boerenkinkels zijn.

We werden bespot door Hollywood en afgedankt door de academici. De media marginaliseerden ons, we werden gepest en gekleineerd door de seks- en gender-revolutionairen. Dat alles is op deze verkiezingsdag veranderd, toen Donald Trump de kampioen van de Zwijgende Meerderheid werd. Hij gaf ons een stem. En nu zwijgt de Zwijgende Meerderheid niet langer.

Het volk heeft besloten het moeras droog te leggen. Het is tijd om traditionele waarden te herstellen. Het is tijd de grondwet te beschermen. Tijd om onze soevereiniteit te verdedigen. Tijd om ongeboren baby's te redden. Het is tijd om voor de Amerikaanse hardwerkende man op te komen en banen uit China en Mexico terug te halen. Het is tijd om de gesel van Obamacare uit te roeien.

En het is tijd metselaars in te huren zodat ze kunnen beginnen met het bouwen van die gigantische muur. De beklagenswaardige Amerikanen hebben gesproken en op 8 november van het jaar Onzes Heren 2016 hebben we besloten Amerika weer groot te maken.

Todd Starnes is host of Fox News & Commentary

The New Yorker

De verkiezing van Donald Trump tot president is niets minder dan een tragedie voor de Amerikaanse republiek, een tragedie voor de Constitutie, en een triomf voor de krachten, hier en in het buitenland, van 'eigen volk eerst', van autoritarisme, vrouwenhaat en racisme. De shockerende overwinning van Trump, zijn weg omhoog naar het presidentschap is een ziek makende gebeurtenis in de geschiedenis van de Verenigde Staten en de liberale democratie. Op 20 januari 2017 zeggen we de eerste Afrikaans-Amerikaanse president vaarwel - een man van integriteit, waardigheid en edelmoedigheid - en zijn we getuige van de inauguratie van een oplichter die weinig heeft gedaan om de krachten van xenofobie en blanke suprematie van zich af te trappen. Het is onmogelijk om hierop anders te reageren dan met afkeer en diepe zorg.

Er staat ons onvermijdelijk ellende te wachten: een steeds reactionairder Hooggerechtshof; een versterkt rechts Congres; en een president wiens minachting voor vrouwen en minderheden , burgerrechten en wetenschappelijke feiten, om maar te zwijgen van gewoon fatsoen, regelmatig is aangetoond. Trump is de ontketende vulgariteit, een feitenvrije nationale leider die niet alleen de financiële markten op hun grondvesten zal doen schudden maar ook angst zal wekken in de harten van de kwetsbaren, de zwakken en, bovenal, van de vele variëteiten van de Ander die hij zo diep gekwetst heeft. De Afrikaans-Amerikaanse Ander, de 'Hispanic' Ander, de vrouwelijke Ander, de Joodse en de islamitische Ander. De meest hoopgevende manier om naar deze afschuwelijke gebeurtenis te kijken is dat deze verkiezingsuitslag en de jaren die komen een test zijn van de kracht of zwakte van de Amerikaanse instituties. Het zal een test worden van onze ernst en vastbeslotenheid.

David Remnick is redacteur van The New Yorker

David Remnick. Beeld anp

El Pais

De Verenigde Staten gaan de muur afsluiten die het land van Mexico scheidt. Veel meer dan het cement en ijzer veronderstellen we dat met de verkiezing van Donald Trump tot president van het machtigste land van de planeet het einde komt van een tijdperk van eendracht en het begin van een politiek vijandigheid met niet te voorziene gevolgen. Het gaat niet alleen om de dreiging van massale deportaties, fysieke muren en economische wurging: het is, voor alles, de trionf van een luidruchtige xeonofobische ideologie die stemmen heeft gewonnen die de trots vertrapt van zijn zuidelijke buurman. Met Trump is de nachtmerrie van Mexico werkelijkheid geworden.

Heleen Mees

'De nieuwe president zou als eerste de ziektekosten moeten aanpakken. Mensen hebben veel problemen met Obamacare. De kosten zijn enorm omhoog gegaan. Het doet mensen echt pijn. Trump wil Obamacare afschaffen en er een streep doorheen zetten. Ook zal hij immigratie aan banden leggen. Wat betreft de internationale handel verwacht ik dat hij straftarieven zal opleggen aan landen als Mexico en China.'

Heleen Mees is econoom en columniste van de Volkskrant

Heleen Mees. Beeld anp

The New York Times

President Donald Trump, drie woorden die voor tientallen miljoenen Amerikanen, en voor velen in de rest van de wereld, ondenkbaar waren, vormen nu de toekomst van de VS. Wie is de man die de 45ste president wordt? Na anderhalf jaar onregelmatige tweets en rammelende speeches zijn we er niet zeker van.

We weten niet hoe hij zich als regeringsleider gedraagt, welke financiële conflicten hij heeft, want hij heeft nooit bekend gemaakt hoeveel belasting hij betaalt; we weten niet of hij in staat is zich op een kwestie te concentreren en tot een rationele beslissing te komen. En we weten niet of hij enig idee heeft wat het betekent dat hij het grooste kernarsenaal ter wereld controleert.

Dit weten we wel: hij is de slechtst voorbereide president in de moderne geschiedenis. Hij heeft zich in woord en daad qua temperament ongeschikt getoond een volk van 320 miljoen mensen te leiden. We weten dat hij zijn politieke tegenstanders dreigt op te sluiten en dat hij de vrijheid van de pers wil inperken. We weten dat hij zonder enig probleem liegt.

Door elke norm in de Amerikaanse politiek te tarten heeft hij eerst de Republikeinse partij verwoest en nu de Democratische partij, die probeerde Clinton weer in het zadel te helpen op een moment dat een ongeduldige natie van de status quo af wilde. Misogynie en racisme speelden een rol in zijn opkomst, maar dat geldt ook voor een fel en zelfs roekeloos verlangen naar verandering. Die verandering heeft de Verenigde Staten nu op de rand van de afgrond gebracht.

PJMedia

Lincoln had gelijk, je kunt niet iedereen altijd voor de gek houden. Hillary Clinton kon het Amerikaanse volk er niet van overtuigen dat 2+2 gelijk is aan 5. De Amerikanen weten dat hun leven slechter is geworden, dat hun kinderen slechtere perspectieven hebben dan vroeger en dat de kans om vooruit te komen verdwenen is. Ze wilden iemand die hun zorgen serieus zou nemen en grootse dingen zou doen om ze weg te nemen. Er werd tegengeworpen dat Donald Trump geen helder programma heeft. Dat heeft hij ook niet, maar de mensen zijn minder kleinzielig dan de opiniërende kaste. Ze weten dat voor een succesvol presidentschap grote stappen nodig zijn, geen kleine. Daarom schreef ik op 12 september: 'Deplorably, Trump gaat winnen.'

Trump was geen ideale kandidaat. Voor de meeste Amerikanen vereiste stemmen op hem een zorgvuldige afweging van de veel besproken gebreken van de man tegen het simpele feit dat hij risico's wil nemen en nieuwe dingen wil proberen om de grootheid van Amerika te herstellen. De #NeverTrumpers onder de Republikeinen toonden een elitaire minachting voor het Amerikaanse volk en hebben zowel hun partij als ons land verraden. Grootmoedigheid is niet het juiste antwoord op dit soort verraad.

David Goldman is commentator voor PJMedia en AsiaTimes

Paul Brill

Zoals generaals vaak zijn gefixeerd op het voorkomen van hun misgrepen in de vorige oorlog, hebben de media de neiging om zo van hun taxatiefouten te schrikken dat ze van de weeromstuit doorschieten naar de andere kant. Duidelijk is door velen onderschat hoe zeer het j'accuse van Donald Trump tegen het establishment resoneerde bij een aanzienlijk deel van het Amerikaanse electoraat. Een onverwacht groot aantal kiezers is bereid gebleken om twijfels over zijn persoonlijkheid en gebrek aan politieke ervaring opzij te zetten.

Maar betekent dit ook een Grote Omwenteling? Begin van een nieuw 'populistisch' tijdperk? Dat de gevolgen van deze verkiezingsuitslag ingrijpend (en zeer onaangenaam) kunnen zijn, staat buiten kijf. Zowel voor de Verenigde Staten als voor de mondiale verhoudingen. Maar laten we nog wel even aanzien hoe president Trump de zaken gaat aanpakken, wat zijn prioriteiten worden en wie hij om zich heen verzamelt. Laten we ook niet vergeten dat regeren in Washington per definitie een stugge aangelegenheid is, zelfs als één partij zowel de uitvoerende als de wetgevende macht domineert. De Reaganrevolutie van 1980 was feitelijk na zes jaar voorbij - en richtte het land niet te gronde.

Dertig jaar geleden schreef historicus Arthur Schlesinger jr. over de 'slingerbewegingen van de Amerikaanse geschiedenis'. Misschien moeten we het resultaat van dinsdag ook in dat licht zien: na de twee zeges van de progressieve Barack Obama zien we nu een conservatieve reactie, die au fond niet kan verbazen in een land waar conservatieve waarden nog zo sterk zijn en waar zoveel desillusie heerst over de gevolgen van globalisering en multiculturalisme.

Paul Brill is buitenlandcommentator van de Volkskrant

Die Welt

De verrassende overwinning van Donald Trump is ook een succes voor Poetin. Die heeft de Amerikaanse regering gekregen die hij wilde. Dankzij WikiLeaks en Russische hackers (daarvan is de top van de Democraten overtuigd) heeft hij het glazen plafond dat Hillary Clinton voor Amerikaanse vrouwen omhoog wilde tillen omlaag geduwd. Nu zijn Frankrijk en Duitsland aan de beurt.

In Frankrijk wil Poetin graag een vrouw aan de macht zien, Marine Le Pen. In Duitsland wil hij graag een vrouw kwijtraken, Angela Merkel. Frankrijk gaat in mei stemmen, Duitsland in september. Bij beide verkiezingen kan Poetin er nu zeker van zijn dat het Witte Huis het hem niet lastig zal maken als hij probeeert de binnenlands-politieke situatie aan de Seine en de Spree wat te beïnvloeden. Merkel heeft daar al voor gewaarschuwd.

Ook vóór 8 november werden de Bondsdagverkiezingen al sterk beheerst door de buitenlandse politiek. Nu, met een onberekenbare populist in het Oval Office, die Merkel zo mogelijk óók graag kwijt wil, wordt de buitenlandse politiek de beslissende factor in het verkiezingsjaar.

Zowel Trump als de SPD, die Linken en een deel van de Groenen vinden dat een nieuwe Ruslandpolitiek nodig is. Donald Trump wil in Moskou hetzelfde als Sigmar Gabriel of Frank-Walter Steinmeier (of Horst Seeho-fer).

Hij wil af van de Krim als conflict-haard. Niet om de bestaande wereldorde te stabiliseren, maar om de vrije hand te krijgen voor andere zaken. Hij zal proberen een deal te sluiten met Poetin en de Krim ruilen voor Aleppo. Zo van: u kunt de Krim houden, maar dan gaan we samen IS verslaan. Daarbij wordt het VN-volkenrecht, waarmee na duizenden jaren territoriale oorlogen de eigenmachtige annexatie van staten verboden werd, opzij gezet.

Torsten Krauel is hoofdcommentator van Die Welt.

Le Monde

De Republikeinse kandidaat heeft zijn campagne gebaseerd op de belofte dat hij Amerika zijn grootsheid terug zou geven. Die grootsheid draait niet om de Amerikaanse macht in de buitenwereld, maar om zijn prioriteit welzijn en welvaart terug te geven aan de Amerikanen in eigen land. Het land is een puinhoop, zei Trump, en hij moet beginnen met de wederopbouw. Voor de rest van de wereld is dat een teken van isolationisme.

Een consequentie van de overwinning van Trump is dat het een opsteker is voor de populistische bewegingen en populistische leiders in de hele wereld, van Europa tot Azië. Datzal noodzakelijkerwijs ook zijn weerslag hebben op de internationale relaties.

Maar uiteindelijk staat de politieke instituties in Amerika een president op buitenlands politiek terrein meer speelruimte toe dan op binnenlands politiek gebied, waar de checks and balances als een vangrail dienen. Het is geen goed bericht voor de rest van de wereld. Maar je kunt je ook voorstellen dat de realiteit en pragmatisme president Trump ertoe zullen brengen een aantal van zijn zienswijzen te matigen, zoals dat ook het geval was met Ronald Reagan; en dat de Republikeinse elite op buitenlands politiek terrein, na hun aanvankelijke terughoudendheid, zich wanneer hij eenmaal aan de macht is bij hem zal voegen.

Beeld anp

Ross Douthat

9 november is de 18de van Brumaire op de kalender van de Franse Revolutien en was in 1799 de dag dat Napoleon Bonaparte een coup leidde tegen de revolutionaire regering en waarop hij zichzelf Eerste Consul maakte om daarna de wereldgeschiedenis in een richting sturen zoals weinig mannen daarvoor of daarna.

Donald Trump is geen Napoleon, maar voor hen die hem zagen als een figuur uit een komische opera, een parodie op een figuur van wereldhistorische betekenis, is deze 18de Brumaire een dag om bij stil te staan.

Daar hebben we hem - binnenkort de machtigste man op deze aardbodem, zonder een mandaat van het volk, op een Republikeinse meerderheid na die op zijn leiding wacht, een hofhouding van hackers en vleiers rondom hem, een bureaucratie die niet weet hoe te reageren in een instabiele wereld die zijn opkomst met angst (en in Moskou en Peking met tevredenheid) beziet, zonder enige voorbereiding: de onervarenste president.

Wat er staat (of dreigt) te gebeuren zal geschiedenis schrijven als nooit tevoren, zelfs niet zoals het trauma van 11 september of de verkiezing van een zwarte president, sinds de Koude Oorlog bijna dertig jaar geleden eindigde. Op het wereldtoneel naken Trumps populisme en nationalisme hem een man van zijn tijd, zoals zulke uiteenlopende figuren als Marine Le Pen, Recep Tayyip Erdogan en natuurlijk Vladimir Poetin.

Maar in de Amerikaanse context is hij iets wat we nog nooit hebben gezien, een man die alle normen verbrijzelt, die waarschijnlijk meer dan andere presidenten catastrofaal zal falen. Ik vrees de risico's van Trumps presidentschap meer dan wat dan ooit in de politiek tot nu toe. Maar hij is president, dankzij een grof inzicht dat alle zwakke plekken in onze partijen en politieke systeem blootlegde en dat een horde kiezers aansprak voor wie dat systeem op zijn best een draagbare stagnatie beloofde, onder de voogdij van een afstandelijke en zelfingenomen elite.

Laten we hopen dat hij meer zal zijn dan een wetsovertreder, een demagoog, en dat dit grove inzicht op iets goeds voor iedereen gericht kan worden. Zo niet, dan moeten we hem weerstaan, wij allen, rechts en links in dit nieuwe, volkomen nieuwe hoofdstuk in de Amerikaanse geschiedenis.

Ross Douthat is columnist van The New York Times

NRC Handelsblad

Donald Trump zou de geschiedenisboeken in gaan als de eerste man die het bij Amerikaanse presidentsverkiezingen opnam tegen een vrouw - en verloor. Zoveel was zeker. Totdat Amerika naar de stembus ging en koos voor Trump. De verkiezing van de Republikeinse kandidaat zond een schokgolf door de VS en de wereld.

Voor het politieke establishment van Washington D.C. is de overwinning van de kapitaalkrachtige buitenstaander verbijsterend.

Trumps overwinningstoespraak deze woensdagochtend was kennelijk bedoeld als middel om alle overspannen verwachtingen tot bedaren te brengen. Ineens klonk de vastgoedmagnaat helemaal niet meer als een boze buitenstaander. Integendeel. Geheel in de traditie van de gebruikelijke overwinningsrede riep hij op tot eenheid. Hij beloofde de president te zijn van alle Amerikanen, ook van degenen die tegen hem hebben gestemd. De Democratische tegenstander Hillary Clinton, die hij gisteravond nog wilde laten opsluiten, dankte hij uitvoerig voor haar inzet in de verkiezingsstrijd.

Beeld anp

Zijn overwinning heeft Trump naar het zich laat aanzien te danken aan de verontruste, verongelijkte en vooral witte burgers van het Amerikaanse platteland. Hen beloonde hij met de belofte miljoenen mensen aan het werk te zetten in grote infrastructurele projecten. En met de belofte dat zij niet langer vergeten worden. De zakenwereld beloofde hij verdubbeling van de economische groei. De buitenwereld zegde hij toe dat de VS onder zijn regering weliswaar de Amerikaanse belangen voorop zet, maar zal samenwerken met alle naties die dat willen. Hopelijk realiseert Trump zich dat loze beloften slechts garant staan voor nieuwe problemen.

Clinton bleek zelf haar grootste tegenstander, door haar omstreden omgang met privé-emailaccounts en haar algemene neiging tot een regentesk soort geslotenheid. De door velen gedroomde doorbraak voor de emancipatie van vrouwen ging niet door. Dat valt te betreuren. Door alle heisa in achterliggende maanden zou bijna vergeten worden dat het moeilijkste nu nog moet komen: president zijn van de Verenigde Staten.

Het echte werk van Trump begint nu pas.

Theodor Holman

Trump was een leugenaar, een aansteller, en zeker niet zo intelligent als Clinton, maar hij begreep als geen ander wat de zorgen waren van de meeste Amerikanen: het verdwijnen van banen naar China, de islam, het Amerika dat z'n imago aan het kwijtraken was waardoor de Amerikaanse droom veranderde in een nachtmerrie. Men - vooral Nederlandse opinieleiders - denkt dat die nachtmerrie nu pas met Trump begint. Maar die nachtmerrie was er dus al. Er werd gesproken over 'de bange witte man'. Ja, die was inderdaad bang en wit. Maar vooral arm. Ook mij leek Hillary de betere president, maar ja, aan kundigheid heb je niets als die gepaard gaat met onkunde om je kiezers enthousiast te laten zijn. Trump was de man wiens gebreken voordelen werden. In Nederland was de pers niet voor Trump. Dat was niet erg, maar ze begrepen niet dat hij zou winnen.

Theodor Holman is columnist van Het Parool.

Financial Times

De machtigste natie ter wereld heeft een onroerendgoedmagnaat zonder enige regeringservaring gekozen, een zelfverklaarde sterke persoonlijkheid die bondgenoten, beleefde omgangsvormen en democratische gewoonten veracht. Behalve als hij op miraculeuze van persoonlijkheid verandert, lijkt Trumps overwinning een uitdaging voor het westerse democratische model.

In 2016 hadden de Amerikanen een voorkeur voor een politieke nieuwkomer met de simpele slogan 'maak Amerika weer groot' boven een kandidaat die First Lady was, senator voor New York en minister van buitenlandse Zaken. Zijn retoriek en dwangmatig twitteren vonden weerklank onder miljoenen Amerikanen die zich gemarginaliseerd voelen door de globalisering. Wat zijn de vooruitzichten? De optimistische visie is dat de kleinzielige, moslimhatende kandidaat zal veranderen als hij eenmaal in het Witte Huis zit. Op dit moment lijkt dat onwaarschijnlijk. Zijn temperament staat het niet toe. Politiek in een democratie is de kunst van het compromis. Zijn overwinning is, na het Brexitreferendum, opnieuw een zware slag voor de liberale internationale orde. Trump moet beslissen of hij met woorden en daden wenst bij te dragen aan die verdere onrafeling, met onpeilbare schade voor het Westen.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.