Don't Stop

2013 wordt het jaar van Fleetwood Mac. Het hitalbum Rumours is opnieuw uitgebracht en de band gaat weer op wereldtournee. Mick Fleetwood (65) herinnert zich de bijzondere totstandkoming van het album.

'Ja, ik was hard bezig alcoholist te worden. Flesjes Heineken, daar begon ik 's ochtends vroeg al mee.' 'Ja echt, er stond onder de mengtafel in de studio een grote zak met coke, waar iedereen vrijuit uit snoepte.'


'En ja, het is óók waar dat ik de naam van onze huisdealer wilde noemen in de credits van Rumours. Maar hij werd vlak voor het zo ver was, vermoord.'


Mick Fleetwood (65) is even overgekomen uit Hawaï, waar de Brit al jaren woont, en heeft een week lang zijn intrek genomen in het chique Londense Berkeley Hotel om de internationale pers te woord te staan. Daar zijn, zo legt hij uit, een paar redenen voor: Fleetwood Mac begint dit voorjaar aan een nieuwe wereldtournee, en het allerberoemdste album van de band, Rumours uit 1977, is opnieuw verschenen en heeft een nieuwe luxebehandeling gekregen. Veertig miljoen exemplaren zijn er van Rumours wereldwijd verkocht.


En om maar meteen over de totstandkoming destijds te beginnen: de clichés en geruchten die zich in de loop der jaren opstapelden - in boeken en documentaires - over Fleetwood Mac in de jaren zeventig kloppen allemaal. Ze worden door Mick Fleetwood met een bijna jongensachtig enthousiasme bevestigd. Fleetwood, sinds de oprichting in 1967 drummer van Fleetwood Mac, lijkt na al die jaren zin te hebben in een gesprek over Rumours- de plaat die nog altijd in de toptien van best verkochte popplaten aller tijden staat. 'Ach, als ik erop terugkijk, denk ik: we hebben het overleefd en we trekken nog altijd stadions vol mensen. Gelukkig, want ik kan niet zonder die damn drums.


Natuurlijk, coke, marihuana en drank waren in die jaren haast synoniem aan de rock 'n roll-beleving van de Amerikaanse Westkust; de leden van Fleetwood Mac waren bepaald niet de enige grootverbruikers. Toch mag het een klein wonder heten dat de band juist in die jaren zo'n klassieker wist te maken. Fleetwood:'Dat we nog muziek hebben gemaakt daar in die studio in Sausalito, verbaast me wel eens, als ik er aan terugdenk.' Want in de Record Plant Studio, waar in januari 1976 de basis voor Rumours werd gelegd, was het buitensporige consumptiegedrag niet het enige probleem. 'Vergeet niet dat iedereen op dat moment in scheiding lag. Twee koppels in de band en ik met mijn eigen vrouw.'


Het album Rumours, dat in 1977 verscheen, werd niet alleen een enorm commercieel succes. Ook artistiek neemt de plaat een bijzondere plek in in de popgeschiedenis. Los van de vele hits erop (Dreams, Don't Stop, Go Your Own Way), blijkt Rumours ook als album nog altijd een monumentaal werkstuk - een overrompelende mengeling van bluesrock, pop en folk. Nog altijd klinken de liedjessprankelend, afwisselend en tijdloos.


'We hebben meer goede platen gemaakt, maar dit is ons icoon', beaamt Fleetwood. 'Alle liedjes zijn bijzonder en ook nog eens allemaal anders van sfeer. Wat ze gemeen hebben, en dat heeft veel tijd gekost, is dat ze eigenlijk allemaal heel simpel klinken. Je hoort er geen noot te veel op. Geen plastic drums en overdadig toetsenwerk, wat veel platen uit de jaren zeventig nu zo gedateerd doet klinken. Nee, eigenlijk verbaast het me niet dat de plaat nog steeds nieuwe generaties inspireert.'


Fleetwood ziet er goed verzorgd uit. Zijn dunne grijze haar is naar achteren gekamd en mondt uit in een klein staartje, zijn witte ringbaardje glinstert net zo als zijn enthousiast priemende ogen.


'Ik begin me met de jaren ook een steeds duidelijker beeld te vormen van wat zich daar in die tijd precies heeft afgespeeld. En ik realiseer me welke mirakels ons ook zijn overkomen.'


Het eerste wonder dat volgens de drummer ten grondslag lag aan het succes van Rumours was de komst, in 1974, van het toen nog zeer verliefde duo, Lindsey Buckingham en Stevie Nicks - de zanger-gitarist en zangeres die Fleetwood min of meer toevallig tegen het lijf liep.


'Ik was in die tijd ook nog manager van Fleetwood Mac en zocht een goede, goedkope studio voor een nieuw album. De technicus daar liet me horen waaraan hij had gewerkt. Ik werd meteen gegrepen door het gitaarspel, dat bleek van Lindsey. De plaat die ik hoorde was Buckingham Nicks, het album dat Lindsey en Stevie net hadden uitgebracht. Ze waren toevallig in de studio en ik zei ze gedag. Verder niks.


'Totdat een paar weken later onze gitarist Bob Welch opstapte. Ik herinnerde me die aardige krullenbol in de studio weer en ben gaan bellen.'


Die toevallige ontmoeting betekende een koerswijziging voor Fleetwood Mac, dat vooral leunde op wat lompe Britse blues. Met de komst van de twee Amerikanen werd daar typische Westcoastpop aan toegevoegd.


Mick Fleetwood had zijn oog in eerste instantie alleen op Lindsey Buckingham laten vallen. Buckingham wilde best een keer komen praten, maar niet zonder zijn lief, de zangeres Stevie Nicks. 'Waarom ook niet', dacht Fleetwood. 'Ik vond zijn gitaarspel zo goed, en ach, Stevie zong ook mooi.'


Nu nog even de andere bandleden overtuigen: John McVie, bassist van het eerste uur en zijn echtgenote Christine Perfect, toetseniste en songschrijver. 'John vond alles best. Maar de dames wilden elkaar eerst ontmoeten. Niks ergers dan twee vrouwen in een band die elkaar niet kunnen velen. Dat zijn niet mijn woorden, maar die van Christine.'


Het klikte. De twee werden hartsvriendinnen en sleurden elkaar door alle crises. Maar ook muzikaal was er een klik. Fleetwood: 'Het was een groot mirakel - ik noem het het tweede wonder van Fleetwood Mac - dat de stemmen van Stevie, Lindsey en Christine zo goed bij elkaar pasten.Zonder erop uit te zijn hadden we een trio machtige stemmen bij elkaar gevonden.'


Stemmen die ook nog eens toebehoorden aan drie uitmuntende songschrijvers, haast Fleetwood zich eraan toe te voegen. Het eerste bewijs was het eind 1975 verschenen Fleetwood Mac, een album dat doorbrak dankzij de monsterhit Rhiannon.


'Er was de euforie over het succes, maar die werd tegelijkertijd gedrukt door alle persoonlijke sores', vertelt Fleetwood. 'John en Christine lagen in scheiding en tussen Stevie en Lindsey ging het met de dag slechter. De dames namen hun intrek in een eigen appartement en de heren gingen zich 's nachts te buiten aan alles wat ongezond is. Maar we bleven vreemd genoeg wel heel sterk gefocust.'


Noem het wonder nummer drie, zegt Fleetwood. 'Dat alle drie de songschrijvers zichzelf echt overtroffen en elkaar ook leken aan te moedigen tot het nemen van grote hindernissen.'


Wat deze bezetting van Fleetwood Mac zo bijzonder maakte? Dat drie Britten behept met blanke bluesrock zoals die eind jaren zestig in zwang was en twee iets jongere Amerikanen die meer begaan waren met Californische pop en folk, in staat bleken hun uiteenopende stijlen schijnbaar moeiteloos te laten samenvloeien tot een nieuwe, compleet eigen sound.


Fleetwood: 'En dan heb ik het nog niet eens over de niks verhullende, persoonlijke teksten.' Stevie kwam met het liedje Dreams, dat opende met de regels 'Now here you go again, you say you want your freedom', waarop haar ex-echtgenoot Lindsey het rockende Go Your Own Way afleverde: 'Loving you isnt't the right thing to do.'


'Ja, wij zaten middenin hun geruzie, maar dat ervoeren we niet eens zo. Ik geloof dat ik er niet eens naar luisterde', zegt Fleetwood. 'Het klonk gewoon goed. En laten we ook de inbreng van Christine niet vergeten. Zij was er wel met de lichtman vandoor gegaan', lacht Fleetwood, 'maar zo'n liedje als Songbird getuigde van heel veel liefde voor John. Tegelijkertijd was hij natuurlijk niet blij met een liedje als You Make Loving Fun, ook van Christine. Maar daar heeft hij wel mee leren leven.'


Fleetwood praat met zichtbaar plezier over een periode die toch ook gekenmerkt werd door veel persoonlijk drama. 'Toen had ik al de rol van een soort pater familias, wakend over zijn kroost. En ik zag het tussen Stevie en Lindsey uit de hand lopen. 'We are done', riep Stevie op een gegeven moment tegen Lindsey. En dat wilde hij niet accepteren. Sterker nog, het heeft jaren geduurd voordat hij het idee kon bevatten dat het over en uit was. Hij is er voor in therapie geweest.'


Ten tijde van de breuk stortte Buckingham zich, zoals Fleetwood zich herinnert, als een bezetene op het perfectioneren van Rumours. 'We werden gek van hem. Maar samen met onze jonge producers vormde hij ieder liedje om tot een parel. De productie van Rumours noemt Fleetwood het laatste grote wonder. 'We hadden met een grote naam in zee kunnen gaan, maar kozen voor twee relatief onervaren technici: Richard Dachut en Ken Caillat. Zij hadden geen ego en voelden ons perfect aan. Een hele prestatie gezien de toestand waarin we verkeerden.'


Fleetwood denkt weleens dat de muziek diende als een soort verband tegen het bloeden. Met drank en drugs als verdoving. 'De muziek hield alles binnen, ieder liedje was een extra stuk verband.'


Rumours zou een jaar na de eerste opnamen verschijnen. Ondanks alle persoonlijke problemen bleef de band bestaan. Al zou Lindsey Buckingham zich steeds meer als artistiek leider opwerken. De albums Tusk (1979), Mirage (1982) en Tango In The Night (1987) bezorgden de band nog meer hits. 'Fleetwood Mac is als geheel groter dan de som der delen, we kunnen niet zonder, bovendien heeft eigenlijk alleen Stevie echt succes gehad als soloartiest. Iets dat ze aanvankelijk moest bekopen met een zware cokeverslaving, die met Rumours begon. Ze is al jaren clean en heeft zich als een bezetene op haar werk gestort. Haar reactie op mijn suggestie eens een jaartje vrij te nemen doet ze af met de woorden: wat moet ik anders doen dan muziek maken, ik heb geen man en geen kinderen?


'Die gaat door tot ze erbij neervalt, als een Edith Piaf van haar tijd, denk ik weleens.' Fleetwood praat liefdevol over de andere bandleden. 'De grootste misvatting is dat we niet meer met elkaar overweg kunnen. Ik denk eerder dat er sprake was van teveel dan te weinig liefde voor elkaar. En dan roep ik ook wel eens boos: Oké Stevie, als je geen zin meer hebt, blijf dan maar weg. Zoals anderhalf jaar geleden nog. Ze was zo weer terug, hoor.'


Christine McVie ziet Fleetwood daarentegen niet zo snel meer plaatsnemen op het Fleetwood Mac podium. Zij nam in 1997 afscheid van de band. 'Ze is 70 inmiddels en het reizen al lang beu. Ik heb haar tien jaar geleden moeten beloven nooit meer te vragen of ze nog terugkomt. Daar houd ik me aan.'


Maar spreken doen ze elkaar nog vaak. 'Ik heb gisteren nog met haar gedineerd en morgen vliegen we samen naar Hawaï, waar ook John al jaren woont. Ik zal haar hand in het vliegtuig vasthouden, want mede door vliegangst heeft ze Fleetwood Mac verlaten. Maar hoe graag ik ook wil dat ze meedoet, het moet van haar komen. Stevie, Lindsey, John en ik zijn er klaar voor. Een Rumours-reunie is niet compleet zonder Christine, maar ik mag het haar niet vragen.'


Extra: Drummende Buckingham?

In het vorig jaar gepubliceerde boek Making Rumours haalde Ken Caillat, de technicus en medeproducer van het album Rumours, vijfendertig jaar na dato herinneringen op aan de opnamen van de plaat. Hij beschrijft onder meer hoe gitarist Lindsey Buckingham in mei 1976, als de rest van de band met vakantie is, met de banden aan het werk gaat. Het perfectionisme van de gitarist gaat zo ver dat hij ongevraagd bas- en drumpartijen opnieuw inspeelt. Drummer Mick Fleetwood ontkent met klem dat zijn 'drumpartijen' deels zijn aangepast door Buckingham. Fleetwood: 'Alle drumpartijen zijn volledig van mij. Er is veel gebeurd met de muziek zoals we die in de studio van Sausalito hebben opgenomen, maar niet met de drumpartijen, dat zijn originele opnamen, daar is Lindsey vanaf gebleven. Ken vergist zich, of jij hebt het boek verkeerd gelezen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden