Dolly

Lang geleden was ik in Barcelona met mijn eerste toekomstige echtgenoot. Nog zie ik ons die - eerste - avond langs de Ramblas lopen, op vleugels van verliefdheid. Wij waren jong, de aard lag open. 'Samen 35!' riep ik uit, innig tevreden met onszelf. Ook zijn kindergezicht glunderde. Dat onze wegen zich binnen vijf jaar, dus op ons gezamenlijk 45ste, alweer zouden scheiden, wisten wij toen nog niet.


En ook niet dat we die bereisde Nederlandse schrijver die zich bij ons had gevoegd om ons de weg te wijzen, voortaan iedere zomer tegen het in hagelwit pak gestoken lijfje zouden lopen. Of het nu op het Griekse eiland Hydra was, in Rome of in Barcelona's straatjeswirwar, overal in Europa wist hij waar je geweest moest zijn. Die avond had hij ons gewenkt vanaf een gerenommeerd terras en nu gidste hij ons naar die beroemde nachtclub: Bodega Bohemia.


Eenmaal binnen in het vervallen, overromantisch ingerichte café cantante wisten we niet wat ons overkwam. Je waande je in een bejaardentehuis, maar dan met frivole bewoonsters. Op een krakkemikkig toneeltje vertoonden, leunend tegen een pied-de-stalles of steunend op een stok met zilveren knop, oude tot zeer oude zangeressen hun laatste kunstje. Ze zongen over verloren lief en leed. Live, dat wel. Sommigen hapten, met scheve maar papaverroodgestifte mond, naar adem, anderen zakten, staccato gebarend, bijna in elkaar. Als je deze leeftijden bij elkaar op zou tellen, nou, dan kwam je wel tot over de duizend!


Na enige tijd hadden we ontdekt dat de meeste van die zangeressen eigenlijk mannen waren (transformistas); hun gestaltes waren wel erg fors en dan die rauwe stemmen! Niet gehinderd door plankenkoorts, gêne of geldingsdrang gaven ze zichzelf met huid en pruik. Want wat viel hier nog te verliezen? Ieder optreden kon het laatste zijn.


Terug op straat zeiden mijn aanstaande ex en ik geen woord. En in het hotelbed lagen we verslagen naast elkaar, vleugellam van andermans teloorgang.


Naar aanleiding van de sluiting van Bodega Bohemia maakte Sonia Herman Dolz de documentaire Yo soy asi ('Zo ben ik' ), die huiveringwekkend mooi schijnt te zijn. Ik ga de dvd zeker bestellen. Vooral nadat ik in Carré een gedeelte heb moeten ondergaan van de dansvoorstelling Gardenia die op de film is geïnspireerd.


De kritieken op de, nota bene met een Olivier Award genomineerde, voorstelling van Les Ballets contemporains de la Belgique over 'de laatste avond van een travestietheater dat zijn deuren sluit' waren juichend. En ook mijn medepubliek was een en al devote adoratie. Ik daarentegen heb de zaal vroegtijdig verlaten. Geen van de spelers had, zo er al live werd gezongen, een behoorlijke zangstem tot zijn/haar beschikking, niemand maakte een beweging die aan dans deed denken. Over het spel heb ik het niet eens. Misschien dat na mijn vertrek deze dodelijk pretentieuze voorstelling zich ten goede heeft gekeerd, maar ik vrees het ergste. Dat had ik al bij voorbaat moeten doen: toen ik las dat de regisseur Alain Platel ooit orthopedagoog is geweest en 'gefascineerd door afwijkingen'.


De regels die mij vóór mijn vakantie resten, wijd ik aan een Haarlemse travestiet zonder pretentie maar met veel in haar mars: Dolly Bellefleur, in het dagelijks leven multitalent Ruud Douma. Dolly is de muze van kunstenares Jacinta Heijmans, wier solotentoonstelling in het teken staat van deze flamboyante stedenmaagd. Ik heb van bijna alles verstand, behalve van beeldende kunst en volsta met deze mededeling: de expositie Dolly Bellefleur is te zien in Haarlem tot en met 5 augustus.


O ja, die bereisde schrijver die zo goed de weg weet in Europa leeft nog en is nog steeds zo veel mogelijk overal tegelijk. Die eerste ex-echtgenoot kwam ik laatst tegen op een feestje. Inmiddels zijn wij samen 139.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden