Dollar ligt precies op 'juiste' koers

ALLE verhalen over de dollarcrisis ten spijt is het eigenlijk vrij rustig rond de valutamarkten. Geen deftig gescheld tussen ministers van economische grootmachten over de vraag wie de meeste schuld heeft, geen massale interventies van centrale banken om de koersen de andere kant op te krijgen en geen dikke rapporten...

Rust dus, en dat was in het verleden wel anders. Soms waren het de VS die om renteverlagingen in Europa vroegen, dan weer de Fransen die vonden dat de Duitse centrale bank een overdreven vrees voor inflatie had, of de OESO rekende voor dat het financieringstekort in de VS echt omlaag moest. Niets van dit alles dit keer, al hebben de Japanners het wel moeilijk beleefd te blijven nu hun yen zo duur is.

Die radiostilte kan natuurlijk bedriegelijk zijn, de voorbode van een massale aanval van de centrale banken op de markt om de dollar weer omhoog te krijgen. Maar dat lijkt toch niet de verklaring te zijn, al was het maar omdat zo'n aanval - het grootscheeps opkopen van dollars - doorgaans slechts tijdelijk effect sorteert.

De reden voor het gebrek aan rumoer lijkt meer dat er weinig te klagen valt. Het is op dit moment lastig voor Europa en Japan om aan de centrale bank van de VS (de Fed) te vragen haar tarieven scherp te verhogen. De Fed heeft in twaalf maanden tijd haar tarieven al verdubbeld en heeft net voor dit alerte beleid de complimenten van de internationale gemeenschap mogen incasseren.

Het resultaat van deze actie, zo begint langzaam duidelijk te worden, is een afvlakking van de groei van de Amerikaanse economie. Precies wat de Fed wilde bereiken omdat een snellere groei makkelijk tot hogere prijzen zou kunnen leiden. De Fed nu vragen de rente nog verder op te schroeven komt neer op een verzoek aan de centrale bank om de Amerikaanse economie in de richting van een echte recessie te duwen.

Niet voor niets heeft de Fed eind vorige maand laten doorschemeren voorlopig pas op de plaats te maken. Een renteverhoging druist in tegen uitgangspunt nummer één van het Amerikaanse beleid: eigenbelang. Of de dollar nu laag of hoog staat. Dus gebeurt het niet.

In Europa, en vooral Duitsland, ligt de zaak even gevoelig. De Bundesbank heeft er geruime tijd over gedaan om haar tarieven voorzichtig naar beneden te manoeuvreren maar houdt zich al weer een tijdje rustig. Veel reden om de rente verder te verlagen is er voor de Duitse centrale bank ook niet, nu alle voorspellingen wijzen op een voorspoedig herstel van de economische groei in eigen land en de nieuwe metaal-cao niet echt goedkoop is uitgevallen. Om aan alle korte-termijn-illusies een einde te maken heeft de Bundesbank deze week het belangrijkste rentetarief waarmee ze de valutamarkten kan bespelen voor veertien dagen vastgelegd. Duidelijker kan het niet.

Dus wordt het leren leven met de lage dollar. Maar is de dollar echt zo goedkoop? Het is onmogelijk om precies te berekenen wat de 'juiste' dollarkoers is. Om een indruk te krijgen kan bijvoorbeeld wel het koersverloop in de loop der jaren worden bekeken. Het idee is daarbij dat de wisselkoers het verschil in inflatie moet weergeven. Stijgen de prijzen in een land elk jaar harder dan in een ander land dan zal de munt van het hoge inflatieland telkens minder waard moeten worden.

Midden jaren zeventig lag de dollarkoers, na het afschaffen van de vaste wisselkoersen enkele jaren daarvoor, geruime tijd redelijk stabiel op een koers van ongeveer 2,60 gulden. Sinds die tijd zijn de prijzen in de VS 40 procent meer omhoog gegaan dan in Nederland. Om dit verschil te compenseren zou de dollar nu ongeveer 1,55 moeten kosten. Gisteren kostte een dollar 1,55 gulden. De munt ligt dus precies op koers.

Maar als nu het 'juiste' niveau van de dollar eigenlijk niet belangrijk is (omdat niemand het kan berekenen) en het alleen maar gaat om de beweging die de koers maakt, wat dan? Is een daling van de dollarkoers dan slecht voor de Nederlandse economie? Alsof De Nederlandsche Bank de dollardaling voelde aankomen heeft ze al in 1993 berekeningen gemaakt van de gevolgen. De uitkomst van deze rekensom is geruststellend.

Als het slechts gaat om een goedkopere dollar (en bijvoorbeeld een negatief effect op de wereldhandel uitblijft) dan zal Nederland profiteren, hoe de exporterende bedrijven ook klagen. Want, zo redeneert de bank, de lagere dollar maakt de invoer goedkoper, daardoor stijgen de prijzen in Nederland ook minder snel, kan de loonstijging beperkt blijven en kunnen de exporterende bedrijven, vanwege de lagere kosten, ook hun prijsstijging weer matigen.

Het resultaat is een lagere inflatie, meer koopkracht, een hogere consumptie en een klein beetje minder werkloosheid. Het is niet anders, een goedkopere dollar kan ook goed zijn voor de Nederlandse economie.

Harko van den Hende

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.