Dole's tegenpool moet de campagne redden

Zelden is een Republikeinse kandidaat voor het vice-presidentschap door zijn partij en de media zo enthousiast ontvangen als de 61-jarige Jack French Kemp....

OSCAR GARSCHAGEN

REPUBLIKEINEN, bijeen voor hun conventie in San Diego, reageerden zo opgetogen op de benoeming van Kemp dat het voor Dole een tikkeltje pijnlijk geweest moet zijn. Een half etmaal voor hij zijn beslissing in zijn geboorteplaats Russell, Kansas, bekend maakte werden in de zonovergoten straten van San Diego al T-shirts verkocht met het logo 'Dole-Kemp '96'.

De media vergaten de oude regel dat kandidaten voor het vice-presidentschap geen verkiezingen winnen of verliezen en denken dat Dole en Kemp samen in staat zijn er in ieder geval toch een spannende, dynamische race van te maken.

De stijve Dole wekt soms de indruk niet van campagnevoeren te houden. De energieke, snelpratende Kemp daarentegen lijkt van iedere minuut in de politieke en journalistieke heksenketel te houden. Hij is een uitstekend spreker en een geducht debater, niet alleen getraind in het Congres, maar ook in programma's als Meet the Press (NBC) en Crossfire (CNN).

In de hoofdtaak van Kemp (getrouwd, vier kinderen) ligt het waarom van Dole's keuze besloten. Hij moet het nieuwe economische programma van de presidentskandidaat gaan verkopen aan sceptische kiezers, die de fiscale beloftes van campagnevoerende politici diep wantrouwen. Verlaging van de inkomsten- en vermogensbelastingen en ingrijpende hervorming van het belastingstelsel vormen het centrale element van Dole's plan.

In de Republikeinse Partij is Kemp al jarenlang de belangrijkste spreekbuis van de zogenaamde aanbodzijde-economen. Hij was in de jaren zeventig de co-auteur van een naar hem en zijn collega Roth genoemd wetsvoorstel om de belastingen met 30 procent te verlagen. Dat idee werd in 1980 overgenomen door Ronald Reagan, die er een succesvolle mee campagne voerde tegen de zittende president Carter.

In de achttien jaar dat Kemp een arbeidersdistrict in Buffalo, New York vertegenwoordigde in het Huis van Afgevaardigden botste hij regelmatig met senator Dole, die zijn hele carrière lang de voorkeur heeft gegeven aan het verkleinen van het begrotingstekort door middel van bezuinigingen.

Over Kemps fanatieke pleidooien voor belastinghervorming zei Dole ooit eens snerend dat 'Kemp zelfs het gebruik van zijn föhn van de belastingen wil aftrekken'; een ironische verwijzing naar diens ijdelheid. In de campagne van 1988 noemde Dole Kemp 'de kandidaat van de gratis lunch'. Op zijn beurt betitelden Kemp en zijn medestander Newt Gingrich Dole als 'Mister Taxman', omdat de senator belastingverlagingen als methode om de groei te bevorderen wantrouwde.

Tijdens de voorverkiezingen maakte Kemp zich bijzonder impopulair bij Dole door de zijde te kiezen van multimiljonair Steve Forbes. Kemp beschouwde Dole als 'de kandidaat van de oude garde'. Een maand geleden dacht Kemp nog dat zijn jaren 'in de politieke wildernis' als gevolg van zijn hulp aan Forbes nog lang zouden duren. Hij had een paar jaar geleden met Jeanne Kirkpatrick (voormalig VN-ambassadrice) en William Bennett (ex-minister van Onderwijs) een denktank opgericht en dacht daar nog lange tijd te zullen doorbrengen.

De woede en de bitterheid in het kamp van Dole over Kemps werk voor Forbes was groot, maar de senator heeft terwille van zijn campagne alle politieke en persoonlijke bezwaren opzij geschoven. Dat geeft aan hoe ver Dole wil gaan om het presidentschap te veroveren. Het sportieve, jeugdige imago van Kemp is goed voor de bejaarde presidentskandidaat. Kemp is een geloofwaardige opvolger als Dole iets zou overkomen.

De kandidaat voor het vicepresidentschap is beslist geen traditionele Republikein. In 1988 voerde hij, net als Dole, campagne om de Republikeinse nominatie. Kemp afficheerde zichzelf als 'progressieve conservatief'. Dat etiket dekt zijn afwijkende ideeën over rassengelijkheid en de problemen in de binnensteden. Kemp is een van de weinige Republikeinen, die consquent nadenkt over en pleit voor actief beleid om de zwarte Amerikanen in de verpauperde binnensteden te helpen. Onder Bush was hij minister van Huisvesting.

Hij wilde van de getto's 'economische ontwikkelingszones' maken en met federale fondsen de creatie van werkgelegenheid bevorderen. Dergelijke ideëen werden in zijn partij te links gevonden. Kemp protesteerde de afgelopen jaren ook krachtig tegen voorstellen om keihard op te treden tegen illegale en legale immigranten.

Met name Republikeinen in staten met veel immigranten waren razend op Kemp, die zich daar echter niets van aantrok. Ook over dat bezwaar is Dole heen gestapt.

Of de Republikeinen met Kemp in staat zullen zijn zwarte kiezers aan te trekken is de vraag. Wel wordt hij in staat geacht kiezers onder blanke Reagan-Democraten en de werkende klasse in het Midden-Westen te mobiliseren, want beter dan Dole lijkt hij te begrijpen wat stagnerende lonen en massa-ontslagen te weeg hebben gebracht.

Oscar Garschagen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden