Doet oorbelgaatjes prikken bij baby's minder pijn?

Au, is de eerste gedachte bij het zien van een baby met gaatjes in de oren. Minieme knopjes, vaak van goud, in mini-oorlelletjes. Dat kan een baby nooit prettig hebben gevonden.


Toch laten veel ouders juist op heel jonge leeftijd de oren van hun dochtertjes versieren. In mediterrane of Zuid-Amerikaanse landen is dat heel gewoon. Baby's voelen het amper, is het argument. En, ach, één huiltje en ze zijn het alweer vergeten. Beter dan met een krijsende dreumes op schoot zitten die na één oor echt niet meer wil.


Maar is dat wel zo? Ook baby's voelen pijn en kunnen deze onthouden, blijkt uit onderzoek. 'De pijnbanen van baby's functioneren vanaf 24 weken in de zwangerschap', zegt Dick Tibboel, hoofd van de kinder-intensive care van het Erasmus MC - Sophia Kinderziekenhuis in Rotterdam. 'Het doorboren van een oor is een eenmalige acute scherpe pijn. Die voelen baby's absoluut.'


Dat baby's pijn kunnen ervaren lijkt een logische gedachte, maar is nog niet eens zo lang een gangbare opvatting in de medische wereld. Pas 25 jaar geleden begonnen artsen zich dit te realiseren. Voor die tijd werden baby's zonder pijnstilling geopereerd, een praktijk die later wel Middeleeuws werd genoemd. Uit onderzoek bleek dat baby's konden overlijden aan pijn. Daarna gingen de ontwikkelingen razendsnel. De onderzoeksgroep van Tibboel ontwikkelde een scorelijst die inmiddels de internationale standaard is geworden voor het meten van pijn bij pasgeborenen. Aan de hand van onder meer gezichtsuitdrukking en spierspanning stellen verpleegkundigen vast of een pasgeborene pijn heeft.


Dát een baby pijn ervaart, is dus wel vast te stellen. Maar wat zijn pijndrempel is en of dit verandert naarmate hij ouder wordt - en het dus verstandig is nog even te wachten met die gaatjes - is niet te zeggen. Tibboel: 'Het effect van leeftijd op de pijndrempel van kinderen is nog niet goed onderzocht. Eerst moeten we nog een betrouwbare methode ontwikkelen om de pijndrempel bij jonge kinderen objectief vast te stellen.Dat is lastig omdat zij niet goed kunnen communiceren. '


Over de effecten van pijn bij jonge kinderen zijn eveneens slechts beperkte conclusies te trekken. Er is onderzoek gedaan naar het effect van pijn bij pasgeborenen die werden geopereerd en baby's die te vroeg zijn geboren en pijnlijke handelingen moesten ondergaan, zoals bloedprikken of een beademingsbuisje inbrengen. Daaruit blijkt dat de pijngrens van deze kinderen lager ligt. Maar naar 'gewone' jonge kinderen, is nog geen studie gedaan.


In Nederland hanteren juweliers verschillende leeftijdsgrenzen voor het prikken van oorbellen; de een doet het vanaf 3 weken, de ander vanaf 4 jaar. Tibboel voelt geen behoefte om vanuit de medische wereld een leeftijdsgrens op te leggen. In Duitsland heeft de vereniging van kinderartsen het prikken van gaatjes omschreven als 'verminking'. Dat vindt Tibboel te ver gaan, al wijst hij op het risico van infecties of verstikking bij oorbellen.


'De pijn is vergelijkbaar met de hielprik. Maar voor de hielprik is een medische noodzaak. Die is er bij gaatjes prikken niet. Dat is willens en wetens iemand pijn doen. Ik zou zeggen: niet doen.'


Ook een vraag voor deze rubriek?


Mail naar gezond@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden