Doet de Volkskrant iets fout met deze voorpagina?

De Volkskrant krijgt boze reacties op de voorpaginafoto van dinsdag.  Daarin laten we de verscherpte controles op Schiphol zien om een groot verhaal binnenin aan te kondigen. Te zien is een controle door de Marechaussee van een auto. De bestuurder heeft een moslim-achtig uiterlijk. De kop luidt: 'Is Schiphol wel veilig?' en de intro ernaast: 'Na de marechaussee wordt nu het leger ingezet voor de extra bewaking van Schiphol. Wat staat de reiziger nog te wachten - en helpt het?'

De voorpagina van de krant op dinsdag 16 augustus 2016.

Onder de foto staat dit onderschrift: 'Marechaussees en militairen voeren maandag controles uit de op de toegangsweg naar luchthaven Schiphol'.

De bestuurder op de foto, M. Rashid, beklaagt zich bij de krant dat wij met de foto hebben willen 'ínspelen op de associatie van moslims met geweld' om de voorpagina spannend te maken. Hij mailde zijn klacht gisteravond naar de krant en verspreidde hem tegelijkertijd via sociale media, waar zijn brief nu de ronde doet.

Ik heb meneer Rashid vanochtend uitgenodigd op de redactie om hem duidelijk te maken dat wij kunnen begrijpen dat hij onaangenaam verrast was, maar dat wij de stigmatisering die hij erin ziet geenszins hebben beoogd. Wij hebben de werkelijkheid willen weergeven zoals onze fotograaf, Guus Dubbelman, die aantrof op Schiphol. Dit is wat er nu gebeurt. Guus was maandagmiddag een uur op de alternatieve oostelijke route naar Schiphol. In die tijd werden op die plek zes auto's gecontroleerd. In de drie auto's waarvan hij de controle goed kon fotograferen, zaten bestuurders met een moslim-achtig uiterlijk. Wij waren ons op de redactie bewust van de gevoeligheid daarvan en hebben er over gediscussieerd. Maar de krant heeft de taak de werkelijkheid te laten zien. Had de fotograaf net zo lang moeten zoeken tot hij een controle vast kon leggen van zeg, een blonde vrouw, omdat ons die werkelijkheid niet aanstaat? Dat zou pas manipulatie zijn geweest. De boodschap over deze controles mag onaangenaam zijn, dat betekent nog niet dat de boodschapper, in dit geval de krant, iets fout doet.

Het ging ons om de verscherpte controle. Zoals uit de intro blijkt, zien wij de heer Rashid als reiziger die wordt gecontroleerd, niet als verdachte. Ik sta dan ook vierkant achter de keuze voor deze foto, die goed weergeeft wat er gebeurt op Schiphol. Maar de kop had wel beter gekund. Met een kop als 'Helpt dit?' , 'Wat staat de reiziger nog te wachten?' of 'Hoe beveilig je een luchthaven?' vragen die in de intro's op de voorpagina en binnenin werden gesteld, hadden we misschien de associatie kunnen vermijden die nu bij een deel van de lezers is ontstaan.

Blijft de vraag over of we de toestemming van meneer Rashid hadden moeten vragen, zoals hij in zijn brief stelt. Dit is een zeer bekende kwestie in het mediarecht. Het recht op vrije nieuwsgaring door de media staat tegenover het recht op privacy van mensen op een afbeelding. Bij foto's die kranten in de openbare ruimte maken, weegt het recht op vrije nieuwsgaring in principe zwaarder. Dat vind ik ook juist. Media moeten in het algemeen belang kunnen verslaan wat er gebeurt.

Philippe Remarque is hoofdredacteur van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.