Doemscenario: President Trump met 4.571 kernwapens

Donald Trump, die al wild om zich heen slaat bij de minste geringste kritiek, heeft 4.571 atoombommen tot zijn beschikking als hij de presidentsrace wint. Mag een kandidaat met zo'n temperament en zó weinig kennis, straks de nucleaire codes in zijn binnenzak hebben? Nee, roepen de Democraten in koor. De harde realiteit is dat niemand in Washington de president nog kan tegenhouden, als hij heeft besloten tot een nucleaire aanval.

De zwaarste atoombom waarover een Amerikaanse president beschikt, is twintig keer krachtiger dan de bom op Hiroshima. Beeld AP

Het is een doemscenario dat zich zo zou kunnen afspelen onder een Trump-presidentschap. Tenminste, als we de Democraten moeten geloven. Met Noord-Korea, dat vorige maand voor het eerst vorderingen maakte met het testen van een onderzeebootraket, in de hoofdrol. Op vrijdag hield het zijn zwaarste kernproef tot nu toe.

Stel: het is 2019, drie jaar nadat Pyongyang de Pukguksong-raket voor het eerst met succes testte. Het regime van Kim Jong-un is, tot verbazing van de Amerikaanse inlichtingendiensten, erin geslaagd een van 's lands kernwapens zo te 'comprimeren' dat het past op de Pukguksong. Twee Romeo-klasse onderzeeboten van de Noord-Koreaanse marine, bewapend met de raket, zijn inmiddels operationeel. En ze kunnen de VS treffen.

In de zomer van 2019 zijn de militaire spanningen tussen de VS en Noord-Korea zo hoog opgelopen, dat de 28 duizend Amerikaanse militairen in Zuid-Korea in de hoogste staat van paraatheid zijn gebracht. Pyongyang, aangemoedigd door de 'nucleaire lange arm' waarover het nu beschikt met de Pukguksong, eist al weken de terugtrekking van de Amerikaanse troepen van het Koreaanse schiereiland. Langs de Gedemilitariseerde Zone, de bufferstrook tussen Noord-en Zuid-Korea, is het al diverse keren tot schotenwisselingen gekomen.

Ook in Washington lopen de spanningen hoog op. Trump heeft het Pentagon om opties gevraagd voor een preventieve aanval met tactische nucleaire wapens. Met zo'n beperkte aanval op een klein gebied, kan het atoomarsenaal van Kim worden vernietigd, evenals de Yongbyon-kerncentrale. Maar de generaals zijn huiverig en pleiten voor terughoudendheid. Zij vinden de minister van Defensie aan hun zijde. Als blijkt dat deze het opstellen van de aanvalsopties en de voorbereidingen voor een 'frist strike' traineert, is de crisis tussen het Witte Huis en het Pentagon compleet.

De Football

Dat is de leren tas van 30 kilo die altijd in de buurt van de president is. De inhoud stelt hem in staat een atoomaanval te lanceren. Er zit een kaart in om te verifiëren of het hier inderdaad om de president gaat. Het bevat verder een lijst met doelen die aangevallen kunnen worden. Ook zit er informatie in waar de president kan schuilen bij een atoomaanval.

Ongerust

Fantasie? Niet bepaald. Onder president Nixon gebeurde het twee keer dat zijn Defensie-minster op de rem trapte, aldus nucleair deskundige Scott Sagan in 'The Limits of Safety'. In 1974 gaf minster James Schlesinger militairen die moesten meewerken aan een nucleaire aanval, zelfs opdracht eerst met hem te overleggen. Nixon mocht hier niets van weten. De president dronk toen flink, vanwege het Watergate-schandaal, en Schlesinger was ongerust over zijn gemoedstoestand.

Met Trump hebben de VS, voor het eerst sinds de havik Barry Goldwater in 1964, redenen om ongerust te zijn over het vooruitzicht van een 'nucleaire gek' in het Witte Huis. 'Qua temperament ongeschikt', zei Hillary Clinton donderdag over een eventueel opperbevelhebberschap van de Republikein.

'Dit is niet iemand die ooit de nucleaire lanceercodes moet krijgen', riep ze in juni. 'Het is niet moeilijk voor te stellen dat Donald Trump ons in een oorlog stort omdat iemand onder zijn erg dunne huid komt.'

President Obama, die op 20 januari de nucleaire codes moet overdragen aan Trump als deze heeft gewonnen, zei donderdag dat Trump 'dwaze ideeën' heeft. Obama: 'Ieder keer als hij spreekt, wordt mijn mening bevestigd dat hij niet geschikt is voor het opperbevelhebberschap.'

Zo hield Trump begin dit jaar tot twee keer toe de mogelijkheid open dat hij tactische kernwapens tegen Islamitische Staat zou gebruiken. 'Ik ga nooit iets uitsluiten', zei hij in een interview met Bloomberg. 'We hebben onvoorspelbaarheid nodig.' In een gesprek met MSNBC in maart was hij explicieter. 'Iemand van IS valt ons aan, zou je dan niet terugvechten met een kernwapen?', vroeg hij zonder blikken of blozen.

De Amerikaanse intercontinentale raketten Minutemen (links) en de Peacekeeper. De VS hebben 450 kernraketten klaar staan in silo"s ondergronds die elk moment kunnen worden afgevuurd. Beeld AFP

De Biscuit

De plastic kaart die de president altijd bij zich draagt met een cijfercode. De kaart wordt gebruikt om hem te identificeren bij de War Room in het Pentagon. Zodra dit is gebeurd, kan hij de opdracht geven tot een nucleaire aanval. De president drukt dus niet op een rode knop, zoals in Hollywood-films vaak te zien is. Bill Clinton verloor ooit zijn kaart. Na de aanslag op Ronald Reagan in 1981, werd zijn kaart teruggevonden in een afvalbak in het ziekenhuis.

Tegenaanval

Terwijl alle Amerikaanse presidenten na de Tweede Wereldoorlog in het openbaar zwegen of ze het atoomarsenaal zouden gebruiken, houdt Trump nu de deur op een kier. Maar zou hij het ook kunnen doen, als hij op 8 november wint? Het antwoord is simpel: ja. En niemand, noch het Congres, noch de generaals, noch de Supreme Court kan hem tegenhouden.

'Hij kan een vernietigende aanval lanceren die de wereld nog nooit eerder heeft gezien', aldus voormalig vicepresident Dick Cheney in 2011 over de ruime bevoegdheden van de president. 'Hij hoeft niemand toestemming te vragen. Hij hoeft het Congres niet te bellen. Hij hoeft niet met rechters te overleggen. Hij heeft die bevoegdheid vanwege de wereld waarin we nu leven.' Met dit laatste doelde Cheney op de grote hoeveelheid kernwapens in de wereld en de snelheid waarmee ze de VS kunnen bereiken.

Een president moet in minuten beslissen of hij tot een tegenaanval overgaat nadat satellieten hebben gezien dat een intercontinentale raket vanaf een basis in Rusland of China is gelanceerd. Zo'n raket is zo'n 30 minuten onderweg. Vanaf een onderzeeër in de Atlantische Oceaan, bereikt een vijandelijke raket in twaalf minuten of minder Washington of New York. Noord-Korea en Iran beschikken nog niet over strategische raketten om het Amerikaanse vasteland te treffen. Ook heeft Pyongyang nog niet de technologie onder de knie om een raket te voorzien van een atoombom.

Clinton donderdag op een vliegveld in Westchester, New York. Ze voert de aanvallen op Trump, zijn gedrag en zijn opvliegende karakter op. In de voorverkiezingen bleek tijdens een debat dat Trump niet wist wat de term 'nucleaire triade' was: de Amerikaanse kernwapens op land, in onderzeeboten en in bommenwerpers. Beeld AFP

Tegenaanval

Zodra is vastgesteld dat een kernraket onderweg is naar de VS, moet de president beslissen wat te doen. Hij bekijkt in het 'zwarte boek' in de Football, de leren tas die een militaire medewerker altijd in de buurt van de president houdt, wat zijn aanvalsopties zijn. Hij moet ook bekijken of hij naar een geheime lokatie moet worden gebracht. Als via zijn code op de 'Biscuit', een plastic kaart die hij altijd bij zich heeft, contact is gelegd met de War Room in het Pentagon, kan hij opdracht geven tot een tegenaanval.

Het is aan de president en uitsluitend aan hem, of hij één of meerdere Minutemen III-raketten afvuurt. Deze strategische raket heeft een explosieve kracht van 300 kiloton, twintig keer krachtiger dan de bom op Hiroshima. Ook heeft hij kernwapens tot zijn beschikking in nucleaire onderzeeboten, varend overal in de wereld, en in B-52-bommenwerpers. Binnen een minuut kan de War Room de opdracht van de president al hebben doorgegeven aan bemanningen in de ondergrondse silo's, gebouwd in drie staten in de VS.

Als zij de Pentagon-codes hebben geverifieerd met hun eigen codes, kan de lanceerprocedure al in een minuut zijn afgerond. De 450 strategische landraketten kunnen binnen een kwartier nadat de president is gealarmeerd al onderweg zijn richting Moskou, Peking of Pyongyang. Hoe gedraagt Trump zich in zo'n crisis? Blijft hij kalm? Luistert hij naar de generaals? Praat hij met de vijand als Amerika nog niet is aangevallen? Reageert hij niet te sterk?

'Trump moet goed kunnen luisteren naar het standpunt en de eisen van de vijand', betoogde Bruce Blair, nucleair veiligheidsdeskundige en een voormalige Minutemen-lanceerofficier, in juni in Politico. 'Hij moet rode lijnen stellen, kunnen onderhandelen, zijn emoties kunnen onderdrukken en hij moet afzien van beledigingen. Het is onduidelijk of Trump dit aan kan. Hij heeft ons niet overtuigd dat we rustig kunnen slapen met hem aan het roer.'

Een ondergrondse lanceercentrum van een Minutemen III-raket in een silo in South-Dakota. De bemanningen zijn 24 uur paraat, wachtend op het moment dat ze ooit de lanceerknop moeten omdraaien. Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden