Doelzoeker

Dolores Leeuwin ( 42 ) is bekend van Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal. Toen ze in 2012 met een IQ van 159 De Nationale IQ Test won, veranderde dat haar leven.

Hoogbegaafdheid: stigma of zegen? 'Vorig jaar haalde ik met een IQ van 159 de hoogste score ooit bij De Nationale IQ Test van BNN. Een verrassing, maar het verklaarde veel. Ik merk dat ik vaak verder ben dan mijn omgeving, waardoor ik moet uitleggen wat ik bedoel. Nu weet ik dat ik een snel brein heb en daardoor soms even moet terugschakelen.

'Ik kan me voorstellen dat hoogbegaafdenvereniging Mensa denkt: fijn, een BN'er die bekend is om haar hoogbegaafdheid. Ik zie mijzelf niet als actief voorvechter van de rechten van hoogbegaafden, maar ik laat me graag gebruiken.

'In mijn jeugd was er geen aandacht voor hoogbegaafdheid. Niemand vroeg zich af: is het niet raar dat Dolores op 2-jarige leeftijd al volzinnen maakt en op 6-jarige leeftijd Engelstalige boekjes leest?

'De Nationale IQ Test heeft mijn leven veranderd. Ik kreeg opeens andere klussen en werd bijvoorbeeld gevraagd als dagvoorzitter op hogescholen. Ik moest commentaar geven op ideeën voor scripties van studenten, ook al had ik totaal geen verstand van hun studies. Ik richtte me op hun presentatie, omdat ik daar wel verstand van heb. De docenten noemden mijn aanpak verfrissend. Als je gezien wordt als iemand met een hoog IQ kom je blijkbaar met veel meer weg.'

Zoontje van 8 laten testen op hoogbegaafdheid of niet?

'Vince is getest en hij is ook hoogbegaafd. Omdat ik tot een jaar geleden niet wist wat hoogbegaafdheid inhield, had ik dat niet door. Opeens merkte ik dat het leek alsof hij een knop moest omzetten als hij het schoolplein op liep, alsof hij zich moest aanpassen aan zijn omgeving.

'Het stempel hoogbegaafd zegt mij weinig. Sommige kinderen hebben een IQ van 100, Vince heeft een IQ van 145. Nou en? Het enige verschil is dat hij speciaal onderwijs nodig heeft. Hoogbegaafde kinderen hebben in groep 3 vaak de systemen van rekenen en taal al door. De leraar denkt dan: die is snel, ik geef 'm extra werk. Maar die kinderen doen dan juist niets meer, want ze krijgen alleen maar meer van hetzelfde. Ik probeer Vince nu op een school te krijgen met klassen voor hoogbegaafde kinderen, maar er is weinig plaats.'

Zweverig of sceptisch?

'Ik ben niet religieus opgevoed. Mijn moeder ging wel naar de kerk, maar was thuis niet met de Bijbel bezig. En als ik op televisie zag wat mensen elkaar aandeden in naam van religie, dacht ik: laat maar zitten. Dan geef ik spiritualiteit wel op mijn eigen manier vorm.

'Ik vind dat we ons soms te veel bezig houden met ons hoofd. Via mijn nichtje Sylvana Simons leerde ik een jaar of vier geleden medium Bernadetta Maas kennen. Er zijn een hoop charlatans die zich medium noemen, maar ik geloof dat Bernadetta echt een lijntje naar boven heeft. Toen ik haar voor het eerst zag, zei ze dingen over mij die ze écht niet kon weten. Ik zat toen behoorlijk vast en wist niet goed waar mijn leven heen moest. Zij verwoordde die gevoelens precies. Waar dat lijntje dan heen gaat? Iets dat groter is dan wij, je kunt het God, of het universum noemen.

Zwarte Piet: racisme of onschuldig?

'Omdat ik als zwarte vrouw reportages maak voor het Sinterklaasjournaal vinden sommige mensen dat ik als marionet word gebruikt; ze vinden dat ik tegen Zwarte Piet moet zijn. Maar ik vind het Sinterklaasfeest leuk en voel me niet beledigd door Zwarte Piet. Ik wil niet voor of tegen zijn.

'Ik vind wel dat er geluisterd moet worden naar de gevoelens van mensen die er problemen mee hebben. Premier Rutte moet niet roepen: Zwarte Piet is nu eenmaal zwart en daarmee is de kous af. Hij simplificeert daarmee het probleem en negeert de onderliggende gevoelens. Als vertegenwoordiger van alle Nederlanders zou hij daar meer aandacht aan moeten besteden.

'Ik denk dat het Sinterklaasjournaal daarin een rol kan spelen. Ik zal volgend jaar mijn mening daarover zeker geven. Dit jaar was alles al opgenomen voordat de discussie losbarstte. Zwarte Piet kan worden aangepast, bijvoorbeeld door hem alleen zwarte vegen in het gezicht te geven. Kinderen hebben daar echt geen problemen mee, en je laat zien dat je de negatieve gevoelens van sommige mensen bij Zwarte Piet serieus neemt.'

Downistie of Down met Johnny?

'Ik ken beide programma's niet goed genoeg om erover te oordelen. Maar sinds ik Knoop in je zakdoek presenteer, kijk ik wel kritischer naar programma's met verstandelijk beperkten. The Undateables, waarin mensen met een beperking een partner zoeken, vind ik respectvol. Dat is heel zoet om te zien.

'Toen ik Knoop in je zakdoek ging presenteren, vroegen mensen me of ik dat niet eng vond. Maar zo dacht ik er helemaal niet over na. Wat ik leuk vind aan mensen met een verstandelijke beperking is dat ze niet doen alsof. Als ze je haar niet leuk vinden, zeggen ze dat gewoon. Andersom kan ik hen gewoon zeggen als ik vind dat ik te veel wordt aangeraakt. Dat vind ik verfrissend. Mensen die niet verstandelijk gehandicapt zijn, vragen dan gelijk: hoezo, wat bedoel je daarmee?'

Familieverhoudingen: goed of slecht?

'Met sommige van mijn familieleden is de band zo goed dat ik er ook vrienden mee zou zijn als ze niet gerelateerd waren. Het lijkt alsof we steeds dichter bij elkaar komen. Ruim vijf jaar geleden ben ik gescheiden. Ik heb nu vrede met mijn situatie als alleenstaande, samen met mijn zoontje. Natuurlijk zou ik het gezellig vinden iemand te hebben die er altijd is, die je opvangt als je het even niet ziet zitten, maar het is geen heilig moeten.

'Soms zie ik dat mensen na een breuk nog steeds heel erg met elkaar bezig blijven. Blijf dan bij elkaar, denk ik dan. Ik wil dat niet. Het duurde even voordat ik de scheiding verwerkt had, maar het heeft geen zin om elkaar de hersens in te blijven slaan. We gaan nu gewoon samen naar ouderavonden en er is geen gedoe.'

Bij de pakken neerzitten of zo snel mogelijk door?

'Vorige maand is mijn huis uitgebrand, hoogstwaarschijnlijk door kortsluiting. Plafonds, muren, keuken en tegels, alles moest eruit. Gelukkig waren mijn zoontje en ik niet thuis. Was dat zes jaar geleden gebeurd, dan was ik in een hoekje gaan zitten janken en er nooit meer uitgekomen. Maar nu weet ik dat het geen zin heeft om daarin te blijven hangen. Ik kan er van alles van vinden, maar dat verandert niets.

'Materiële zaken hebben voor mij weinig waarde. Natuurlijk, je kunt niet naakt over straat en ik heb een omgeving nodig waarin ik me fijn voel. Maar veel schoenen of een Guccitas, dat soort dingen doen me niks. Door de brand ben ik daarin alleen maar meer bevestigd.

'Ik heb na de brand drie dagen bij een buurvrouw geslapen, bij andere buren kon ik eten. Het is een vervelende gebeurtenis, maar er komt ook veel moois bij mensen naar boven.'

Doelgericht of zoekende?

'Doelgericht, maar ik ben lang zoekende geweest. Ik weet nu beter wat ik met mijn werk wil - zo ga ik in februari een opleiding coaching volgen. De IQ-test heeft me beter naar mijzelf leren kijken. Ik wil weten waar ik dan precies goed in ben - wat is hetgeen dat de buitenwereld ziet als hoogbegaafd? Hoe kan ik dat het best toepassen? Daarin ben ik nog zoekende.

'Ik heb geleerd wat mijn gekkigheidjes zijn. Zo vind ik het fijn om alleen te zijn. In grote groepen krijg ik te veel indrukken binnen. Dan moet ik me soms even helemaal afsluiten. Als je dat niet van jezelf weet en je komt steeds uitgeput thuis, dan blijf je je maar afvragen waarom je toch steeds zo moe bent. Nu weet ik dat ik soms gewoon lekker thuis moet blijven.'

Dansen of televisie?

'Dansen! Dat is sinds ongeveer mijn 8ste mijn grote passie geweest. Mijn middelbare-schooltijd voelde als overleven, ik begreep maar niet waarom het zo slecht ging.

'Dansen was de enige manier waarop ik mijn hoofd even helemaal kon uitzetten en volledig mezelf kon zijn.

'Na de middelbare school overwoog ik een dansopleiding te volgen, maar daar moet je je conformeren en dat wilde ik niet. Een klassieke opleiding was sowieso niks voor mij. Een gespierde negerin in een tutu, dat is geen gezicht.

'Ik ben wel blijven dansen, maar rond mijn 34ste ging het lichamelijk niet meer. Ik had flink wat nek- en rugklachten, daar ben ik vorig jaar voor geopereerd. Dansen geeft me ook niet meer wat het me vroeger bood. Als ik naar So You Think You Can Dance kijk, word ik wel helemaal enthousiast. Ik herken de passie bij de deelnemers, maar zelf hoef ik niet meer.'

CV Dolores Leeuwin

1970 Geboren in Utrecht

1990-1994 Hbo Personeel en Arbeid

2001-heden Presentatrice Het Klokhuis

2004-2007 Presentatrice Hoe? Zo?

2008-2010 Presentatrice Knoop in je zakdoek

2011-heden Verslaggever Sinterklaasjournaal

2012 Winnaar De Nationale IQ Test

2013 Award van Stichting Mensa Fonds

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden