Doei mp3

Audiofielen opgelet. Er is een broertje van Spotify opgestaan dat onlinemuziek aanbiedt in cd- of zelfs hd-kwaliteit. Is het einde van de mp3 in zicht?

Dat internet is natuurlijk een mooi ding, maar voor audioliefhebbers leidde de opkomst ervan in de jaren negentig tot een uitvinding die hun levensvreugde verknalde: de mp3. Mp3 is een geluidsformaat dat de enorme hoeveelheid data in een muziekbestand op handige wijze weet samen te drukken, waardoor het veel kleiner wordt en daardoor makkelijker via internet te versturen is. Zonder dat iemand het hoorde, was het idee, want mp3 gooit alleen weg wat het menselijk oor toch al niet waarneemt.

Dat was de theorie. In de praktijk blijken mp3's vaak een stuk minder te klinken dan het origineel. Op de fiets, met de ruisende wind om de koptelefoon, valt het allemaal nog mee, maar op een kostbare hifi-installatie klinkt sommige mp3-muziek zo lekker als een cavia tussen een bankschroef.

Inmiddels vormen trage internetverbindingen geen belemmering meer, bewijst Netflix, de onlinetelevisiedienst die inmiddels honderdduizenden huishoudens bedient met hd-video, dat veel meer bandbreedte dan mp3 vergt.

Muziek in cd-kwaliteit kan dus gewoon over het net. Toch zijn er nog weinig aanbieders. Een populaire dienst als Spotify zegt geen plannen te hebben om het aan te bieden, 'maar we houden de wensen van onze gebruikers goed in de gaten'. Met andere woorden: er is kennelijk nog niet veel vraag naar 'beter'.

De laatste jaren ontstaan in de marge muziekdiensten die wel onlinemuziek in hogere kwaliteit aanbieden. Sony, dat nog altijd zijn eigen platenlabels heeft, werkt bijvoorbeeld aan een platform voor zogenoemde hi res audio. Verder zijn er aanbieders als HDtracks, HD-klassik, Naim Label, findhdmusic.com en Channel Classic Records.

Goed nieuws, zou je denken. Maar wie in de wereld van de audiofiele muziek duikt, waant zich zomaar terug in de jaren negentig: het aanbod is gering en versplinterd. Ook blijkt de muziekindustrie weer oude marketingtrucs uit de kast te halen. Zo betaal je bij HDtracks voor een opname in een hogere kwaliteit flink meer, terwijl het verschil in productiekosten tussen extreem hoge kwaliteit en hoge kwaliteit nihil is.

Verder zijn veel websites ronduit knullig gebouwd. Krijg je bijvoorbeeld een zip-bestand toegestuurd met losse bestanden, die moeten uitgepakt en zelf in een mapje op de computer of hifi-streamer geplaatst. En dan zijn er nog sites die voor hun 'Nederlandse' versie Google Translate gebruiken, waardoor 'rock' doodleuk wordt vertaald als 'rots'.

Het belangrijkste bezwaar is dat het aanbod, hoewel prachtig van kwaliteit, bijna altijd zeer beperkt is. Iedereen heeft zijn eigen kleine selectie met hooguit duizenden albums, in plaats van miljoenen. Of zijn de rechten van een bepaald label alleen voor bijvoorbeeld de VS geregeld, waardoor ze niet vanuit Nederland te beluisteren zijn. Het gevolg: de kwaliteit zoekende audiofiel hopt van aanbieder naar aanbieder. Net zoals je vroeger je mp3'tjes bij elkaar scharrelde.

Verandering lijkt nabij. Sinds begin dit jaar is de Franse muziekdienst Qobuz actief in Nederland. Qobuz biedt 17 miljoen titels in cd-kwaliteit, in diverse genres. Daarnaast biedt het ruim vijfduizend albums in een kwaliteit die beter is dan cd. Tegen het najaar wordt vermoedelijk de grens van tienduizend hd-titels bereikt. Qobuz heeft een eigen app, die muziekstreams van cd-kwaliteit ondersteunt. Nog meer goed nieuws: sinds vrijdag kan Qobuz' muziek worden afgespeeld via het draadloze muzieksysteem Sonos.

Qobuz is enkele weken geleden stilletjes begonnen in Nederland, en telt hier nu al vierduizend abonnees, zegt Yves Riesel, die Qobuz oprichtte in 2008, uit frustratie over het uitblijven van onlinemuziek van hoge geluidskwaliteit.

Hoewel Qobuz een grote catalogus heeft, ontbeert de website de geliktheid van Spotify of Deezer. Zo valt de site af en toe terug in het Frans (in het voorjaar zal alles vertaald zijn, belooft Riesel), de zoekmachine komt geregeld met merkwaardige resultaten, releasedata van albums kloppen bijna nooit en de interface van de app vertoont her en der opvallende gelijkenis met Windows 3.1. Maar albums klinken geweldig. Probeer maar eens The Seeds of Love van Tears for Fears, Two Against Nature van Steely Dan of Tsjaikovski's vijfde door het Wiener Philharmoniker, onder leiding van Gergiev. Allemaal zuchtontlokkend prachtig.

Qobuz is iets duurder dan andere aanbieders, maar voor muziekliefhebbers is de Franse dienst een aanwinst. Mp3 kan bij het oud vuil.

Qobuz Hifi: onbeperkt muziek in cd-kwaliteit: 19,99 euro per maand. Eerste maand gratis.

qobuz.nl

Extra: HD of cd

Nu internetverbindingen zo snel zijn dat er video in bioscoopkwaliteit over kan, hebben muziekuitgevers en makers van hifi-apparatuur het idee opgevat om high resolution audio een nieuwe kans te geven. Hd-muziek is opgenomen in een kwaliteit die (veel) beter is dan cd, mits afgespeeld op goede apparatuur.

Om het verschil te duiden, wordt vaak de vergelijking gemaakt tussen ouderwetse televisie en hd-tv. Iedereen ziet immers meteen het verschil tussen video in gewone kwaliteit en hd-tv. Hd-audio zou een zelfde stap voor muziek betekenen. Maar de vergelijking met hd-tv klopt niet, zeggen experts. Want de specificaties van hd-audio liggen ver buiten het bereik van het menselijk gehoor. Het zou zijn alsof de tv ineens ook infrarood- en ultravioletbeelden uitzendt, die niet kunnen worden waargenomen.

De betere kwaliteit voor muziek heeft hooguit zin tijdens de opnamen en mastering, omdat geluidspieken dankzij de hogere bitrates zonder vervorming zijn op te vangen. Bij afspelen zou het verschil tussen zogenoemde 24- bits (hd-audio) en 16-bits (cd-kwaliteit) niet hoorbaar zijn, bleek ook uit een studie van de Boston Audio Society uit 2007.

Waarom zeggen veel liefhebbers (onder wie ikzelf) wel verschil te horen? Dat komt vermoedelijk doordat in de studio's domweg meer aandacht wordt geschonken aan opnamen en masterings in hoge kwaliteit. Omdat de technici weten dat ze een product maken voor een audiofiele groep, ligt de focus meer op de geluidskwaliteit. Dat hoor je terug in de hd-opname, maar als deze op een gewone cd gezet zou worden, zou hij precies even goed klinken, aldus de onderzoekers.

Extra: Kunt u het horen?

Zelf testen hoe goed uw gehoor is? Onderzoekers van de Boston Audio Society hebben een geluidsbestand online gezet dat begint op een frequentie van 20 kilohertz, het maximale frequentiebereik van compact disc. Tijdens het afspelen daalt de frequentie elke seconde met 0,5 kilohertz. Tel mee tot u het geluid hoort en u heeft een indicatie wat de hoogste frequentie is die u kunt waarnemen. Hoe ouder u bent, hoe langer het doorgaans duurt voor u iets hoort. bostonaudiosociety.org/media

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden