Doegin vreest de robots, niet de moslims

Voetnoot

Arnon Grunberg.

'De techniek is haar lot geworden', zegt Kremlin-ideoloog Aleksandr Doegin over de westerse maatschappij in een boeiend interview van Steven Derix, zaterdag in NRC. Het communisme en het fascisme zijn afgevallen als ideologieën om met technologie om te gaan, alleen het liberalisme is er nog, maar dat is geen ideologie meer, aldus Doegin. Zijn kritiek op technologie herinnert erg aan Heidegger.

Volgens Doegin helpen rechtse nationalisten als Le Pen het liberalisme overleven, omdat het alleen kan overleven in de strijd tegen fascisme en communisme.

Of Wilders het liberalisme helpt te overleven?

Wat Doegin wel toejuicht is onduidelijk.

Overigens is zijn constatering dat het liberalisme vrijheid betekent van elke collectieve identiteit in de praktijk onjuist. Oude collectieve identiteiten zijn weggevallen, daarvoor zijn nieuwe in de plaats gekomen. Zij die geloven zonder collectieve identiteit te kunnen, zijn in de minderheid.

Eén ding is geruststellend aan Doegin: hij vreest de robots, niet de moslims.

Meer over