Doe-het-zelven met Einstein

Zo rond 1 april is het altijd oppassen geblazen, ook in de wetenschapsjournalistiek. Grappenmakers liggen op de loer. Is de verslaggever normaal gesproken nog wel bereid gekke wetenschappelijke resultaten voor lief te nemen, nu is argwaan het devies....

Soms gaat dat ten koste van valide wetenschappelijke resultaten en inzichten. Jaren geleden publiceerde een volkomen legitieme Duitse quantumonderzoeker de uitkomsten van een teleportatieproef ongelukkigerwijs in de laatste dagen van maart. Geen krant trapte erin. Dachten ze. Tot het nadien een echte doorbraak bleek .

In die zin is het misschien niet helemaal verstandig van de Schiedamse ingenieur Rob Roodenburg, naar eigen zeggen groot geworden in meet- en regelsystemen, om uitgerekend deze week zijn Een kwestie van Tijd aan de pers te presenteren in het Schiedamse Novotel. Komende vrijdag verschijnt het boek dat beoogt de relativiteitstheorie van Albert Einstein te vervolmaken.

Zo'n ambitie is op ieder ander moment van het jaar al verdacht. In de buurt van 1 april trapt niemand erin. Anderzijds ligt er wel een echt boek dat duidelijk wat gekost heeft – een gebonden full-colour-uitgave op zwaar papier, fraaie infographics, keurig gezet en met een heus ISBN-nummer.

Hoe serieus moeten we Roodenburg dan nemen? Het antwoord is kort en goed: niet. Daarvoor zijn twee redenen. In de eerste plaats is onhelder waarin Einsteins relativiteit dan precies te kort schiet.

Volgens Roodenburg stelt Einstein in 1907, twee jaar na zijn speciale relativiteitstheorie maar lang voor zijn echte zwaartekrachtstheorie, dat klokken door zwaartekracht sneller gaan lopen. Dat is raar, want uit de astronomie is bekend dat licht van zware sterren door hun zwaartekracht juist roder is, de trillingen lijken vertraagd. Dus, aldus Roodenburg, loopt hun klok niet sneller, maar juist langzamer. Roodenburg doe-het-zelft net zo lang met Einstein, tot hij die vermeende paradox heeft rechtgepraat. En passant lost hij daarbij ook nog de tweelingparadox op, de afwijkingen in de bewegingen van de ruimtevaartuigjes Pioneer 10 en 11, en verwijst hij de oerknal naar de prullenbak.

Bij een auteur met zichtbare merites in de theoretische natuurkunde zou zoiets eigenwijs nog kunnen overtuigen, mits met flair opgeschreven. Dat is niet aan de orde. Roodenburg stamelt een verhaal vol zelfbedachte formules bij elkaar, waarvan niemand de waarde zal kunnen of zelfs willen schatten. Zonde van het geld. Voor de lezer. En voor hemzelf.

Martijn van Calmthout

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden