'Doe alsof je de ster vorige week nog sprak'

Filmjournalist René Mioch sprak voor zijn tv-programma's dertig jaar lang steracteurs en regisseurs. Op het NFF bespreekt hij hoogtepunten uit achtduizend uur opnamen.

Filmjournalist René MiochBeeld Ivo van der Bent

'Mag je zeggen: het is best een trage film?' 'Wat nou traag! Niet! Zeveren! Mioch!' In 1995 ontvangt René Mioch voor zijn programma Film & Video cineast Jos Stelling en acteur Gerard Thoolen, om te praten over de speelfilm De Vliegende Hollander. Thoolen is opmerkelijk assertief. 'Kut fuck Hollywood, met je harde praters en die snelle neukers!' En: 'Je uitzending is niet belangrijk, Mioch, die fílm is belangrijk.'

Dit fragment - en nog veel andere - zijn te zien op het NFF tijdens een speciale Mioch-avond, waarbij de hoofdgast stilstaat bij dertig jaar filmverslaggeving voor de tv. 'Ik heb destijds wel getwijfeld of ik dat nou kon uitzenden', zegt Mioch (56), 'Gerard Thoolen was dronken. Hij schold me uit: 'Jij, Mioch, met je schreeuwerige Veronica-programma, deze man heeft een stille film gemaakt!' Hij viel mij aan, vocht voor hun artistieke film. Wat hij zei was scherp. Mooie televisie. En het kwam goed, tussen ons.'

Als Mioch ter afsluiting van het item suggereert dat het publiek ook kan genieten als het niet álles aan een film snapt, prijst Thoolen de presentator: 'Dít zeg je goed, pik!'

Gezellige dingen

Het moet zo'n achtduizend uur aan ruw beeldmateriaal zijn: de totale collectie filminterviews van René Mioch, die in 1979 aantrad als radioverslaggever voor de ziekenomroep. De originele tapes liggen achter een brandwerende deur. De interviews voor Films & sterren, ook wel Films & Stars, worden tegenwoordig verkocht aan meer dan tachtig landen.

Drie weken voor zijn jubileumavond in Utrecht twijfelt Mioch nog over wat hij wel en niet moet laten zien. Hugh Grant die in een haring hapt, of toch Kevin Costner die door Amsterdam fietst? 'De gezellige dingen, iets daarvan moet er wel in. Maar ik wil ook gesprekken laten zien die minder lollig waren. Bette Davis interviewde ik ooit. Ze waste mij de oren aan alle kanten. Jarenlang heb ik haar dat verweten. Een rotwijf, dacht ik. Was ze ook wel, hoor, maar toen ik terugkeek vond ik mezelf vooral héél slecht. Ik wist alle details uit haar leven en vuurde die op haar af: je hebt toen dat en dat gezegd, toch? Niet gezellig. En ze had korsakov, ook nog.'

Ooit kwam hij thuis bij filmmakers als Francis Ford Coppola en George Lucas, voerde lange gesprekken met ze. 'Op de Skywalker Ranch in San Francisco. Dan zitten ze samen op de bank en zegt Lucas dat híj eigenlijk Apocalypse Now zou regisseren - wist jij dat? En Coppola kookte pasta, voor ons allemaal.'

Vroeger werd Mioch door zijn collega's van de schrijvende pers vaak omschreven als pluimstrijker, paladijn, slijmbal of haarlemmerolie. Tegenwoordig niet meer. 'Het hokjesdenken is voorbij. Nu kun je van arthouse houden én van een commerciële film. Toen mocht dat niet. Bij Veronica heb ik ook gewoon Fellini in mijn programma gehad of Kurosawa. En Peter Greenaway, bij elke film.'

René Mioch met een award op de rode loper van de Rembrandt Awards.Beeld anp

Voelt u zich onderschat?

'In het begin wel. Dan dacht ik: kijk je nou naar mijn programma of oordeel je zonder te kijken? Ik vond dat wereldje van de filmjournalistiek net een afdeling van een psychiatrische inrichting, totaal contactgestoorde mensen. Dan kwam je op maandagochtend bij een persvoorstelling en zei niemand elkaar gedag. Na afloop van de film hetzelfde: niemand zei iets. En dan gingen ze aan de jenever in de bar. Nu is dat helemaal niet meer zo, gelukkig.'

Je nam Hollandse cadeautjes mee voor sterren. Dat werd deel van je imago.

'Dat is maar kort geweest, de begintijd. Maar nog steeds zijn er acteurs die me om stroopwafels vragen.'

Noem één naam, alstublieft.

'Whoopi Goldberg, bijvoorbeeld. Bij Stallone nam ik een boek over Willem de Kooning mee. Ik vond Stallone's schilderijen zo op dat werk lijken. Stallone zei: 'Ja, De Kooning, daar heb ik er zelf ook een paar van.'

'De kijk op sterrendom is veranderd in Nederland. Carice van Houten en Halina Reijn hebben zichzelf als merk neergezet, die zijn zich ervan bewust dat ze ook deel uitmaken van een industrie. Monique van de Ven liep op haar eerste premières nog óm de rode loper heen. Het is een andere benadering van het vak. Ik geef soms mediatraining aan acteurs. Ellen Vogel bijvoorbeeld, voor De tweeling. Ik dacht: Ellen Vogel, wat moet ík haar nog vertellen? Na afloop zei ze: 'Ik wou dat iemand me dit veertig jaar geleden had gezegd.' Simpele dingetjes zijn het. Dat je heel mooi kunt vertellen hoe je de rol pelde, maar dat iemand er in de montage toch die ene quote uit haalt die past in 35 seconden tv. En dat je niet in elk interview weer iets anders moet vertellen. Dat je beter kunt nadenken over wat je goed wilt vertellen.'

René Mioch samen met Arnold Schwarzenegger in 1998.Beeld anp
René Mioch interviewt Richard Gere bij de Nederlandse première van de film Arbitrage in Pathé Tuschinski.Beeld anp

En dat dan honderd keer zeggen...

'Ja. En dat de meeste mensen die vragen stellen helemaal niet luisteren. Dat is les één.'

Hoe lang duren televisie-interviews met internationale sterren tegenwoordig?

'6 minuten. Met uitschieters naar 9. 4 is weinig, maar komt voor. De kunst is net te doen alsof je midden in het gesprek zit. En alsof je de geinterviewde vorige week nog sprak.'

Dat is acteren. Dan ben je een soort acteur

'Nee, ik laat gewoon een aantal essentiële dingen weg. Voor een introductie is geen tijd. En die mensen doen veertig interviews per dag. Het zal ze worst zijn of ik doe alsof we al even bezig zijn. Twintig jaar geleden sprak ik nog drie kwartier met Barbra Streisand, steeds een nieuwe tape. Maar dit is het geworden.'

Wie heeft u het vaakst geïnterviewd?

'Robin Williams, denk ik. 26 keer. Ik werd bij hem een soort aangever, wist precies wanneer en waar hij zou losgaan.'

Zijn sterren vaak tragisch of eenzaam?

'Eenzaam wel. Je zit veel alleen in je trailer, kunt vaak niet over straat. Ik weet nog dat ik een keer op een festival in een hotelbar zat en Robert De Niro binnekwam. Die keek rond, op zoek naar een bekend gezicht. Niks. Dan maar met de lift naar boven, en vanaf half tien op je hotelkamer.

'De publiciteitsmensen rond de sterren - die creëren de monsters. Hun professionele bestaan danken ze aan het feit dat ze persoonlijk betrokken zijn bij een acteur of regisseur. Vaak zijn het mensen die drank halen en ervoor zorgen dat de auto klaarstaat. Voor mij zijn ze de belangrijkste personen: zij bepalen wie toegang krijgt. Sommige acteurs, de Heath Ledgers en noem ze maar op, hebben de verkeerde mensen om zich heen. Dan bekommert niemand zich werkelijk om hen.

'Met iemand als Charlie Sheen gaat het nu wel weer beter, maar ik deed een interview met hem en hij was zoek. We vonden hem in een winkelcentrum, met een grote hoed op, totaal van de wereld. 'Vind je het goed als ik je Hans noem?', zei hij steeds tegen me. Maar er zijn er ook die er normaal mee omgaan. Julia Roberts bijvoorbeeld.'

Mioch met zijn twee dochters en Marijke Helwegen (links) op de rode loper tijdens de Nederlandse première van Sex and the City 2 in 2010.Beeld anp

De eerste ster die u ooit sprak was Jack Nicholson.

'In Cannes, voor de radio. Ook de enige keer trouwens. Hij doet geen tv, vindt-ie slecht voor de acteur. Hij wil voorkomen dat mensen een film zien en moeten denken aan die man die op tv over zijn werk praatte.'

Heeft hij gelijk?

'Ik snap hem. Maar als ik dat zeg, haal ik mijn business naar beneden.'

René Mioch, 30 jaar filmprogramma's op televisie. Op 28/9, TivoliVredenburg, Utrecht tijdens NFF, om 20 u.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden