Doe allemaal je ogen dicht

Scholen weten niet meer hoe ze hun contingent adhd’ers rustig op een stoel kunnen houden.

In mijn vakblad Fluit wordt een congres aangekondigd getiteld ‘Lesgeven aan het hedendaagse kind’. De eerste regel van de toelichting luidt ‘We leren meer over lesgeven aan leerlingen met adhd/add of autisme’ …

Het hedendaagse kind, dat is dus dat joch dat nooit stil zit, nooit zijn mond houdt, nooit zijn vinger opsteekt maar altijd voor zijn beurt praat, om de haverklap in woede uitbarst, omgekeerd op zijn stoel zit om bij de achterburen vertier of ruzie te zoeken, met zijn adhd-kussen op zijn hoofd balanceert of met zijn pen in de rug van het meisje voor hem prikt.

Voor degene die het hedendaagse kind niet kent: adhd’ers sjouwen met een soort aambeienkussen rond, een cirkelvormig kussen, waarop ze geacht worden te gaan zitten - het ding ‘kanaliseert’ hun wiebeligheid. Ze klieren er ontzettend mee. Afpakken kan niet, want het hoort bij hun ziekte.

Uniform
Ik snap er niets van. Ik geloof net zomin als u dat al deze kinderen een hersenafwijking hebben die valt te verdoezelen met het slikken van Ritalin. Van een wijze psychiater heb ik gehoord dat de ziektes adhd en autisme werkelijk bestaan, maar slechts op zéér kleine schaal voorkomen.

Ik snap niet waar deze epidemie vandaan komt, maar ik zie wel dat ons vriendelijke onderwijssysteem volop ruimte geeft aan druk, onaangepast gedrag. Op Franse of Marokkaanse scholen komt adhd niet voor, vermoed ik.

Strenge scholen, waar de kinderen een uniform dragen, heb je in Nederland ook. Ik zou mijn kinderen daar niet naartoe sturen, en ik zou er ook niet zo gauw als muziekjuf willen werken. Ik zou bang zijn dat ik dan op straat rond de school achter m’n rug verwrongen versies van mijn liedjes zou horen.

Streng uiterlijk
Ik kan alleen maar vertellen hoe ik zelf ben als muziekjuf van het hedendaagse drukke kind: ik ben deels een kneus, deels een succes. Wat tegen mij als juf pleit, is dat ik geen enge uitstraling heb. Er zijn leerkrachten die een streng uiterlijk paren aan een ontzagwekkend stemgeluid. Die houden daarmee kinderen op hun stoel met hun mond dicht, en kunnen al hun energie geven aan de lesstof.

Ik zie eruit als een aardige juf en heb een vriendelijke stem, en dat is als het gaat om het managen van drukke kinderen een handicap. Wat helpt is: niet glimlachen. Als ik in een onzekere en onheldere bui naar een school fiets, vrezend dat ze gehakt van me zullen maken, doet het wonderen als ik strak en koel kijkend de les begin.

Genieten van de stilte
Maar toch kan ik drukke klassen redelijk de baas. Ik heb een groot verlangen om kinderen te leren dat stilte ook prettig kan zijn. Heel voorzichtig zeg ik soms: ‘Zullen we onze ogen even dicht doen en genieten van de stilte?’ Als ik erover nadenk kán dat helemaal niet: kinderen die zich opgejaagd voelen, die alweer hebben zitten te prutsen met hun rekensommen, die niet weten of hun vader wel weer terug komt, die alleen maar kunnen denken aan Big Macs terwijl ze al 80 kilo wegen, van die kinderen kun je toch niet vragen om ‘even te genieten van de stilte’?

Ik doe dit daarom ook niet vaak, maar als ik het doe, gaat er een zucht van verlichting door de klas, sluit iedereen direct z’n ogen en… geniet van de stilte.

Gelukkig heb ik ook een liedje dat werkt, hoewel stilte natuurlijk een geschenk is dat je krijgt, en niet een staat die je met een methodiekje kunt afdwingen. Zo’n geschenk is het Indianenlied The River she is flowing, flowing en growing, down tot the sea. Mother earth carry me, your child I will alwayd be, Mother earth carry me, back to the sea.

Als ik de tekst bespreek, voel ik de rust al neerdalen. In een multiculturele klas spreken deze woorden direct tot ieders hart.

Op Youtube kunt u verschillende versies van The River (she) is flowing horen. En dan wens ik u een heerlijk stil en zonnig Pasen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden