AnalyseDoden in Wuhan

Dodental in Wuhan zou vele malen hoger zijn dan gemeld, wat klopt daarvan?

Op sociale media gaat het als een lopend vuurtje rond: de dodentallen in China kloppen niet. In plaats van 2.547 doden in Wuhan, zouden er in de stad meer dan 40 duizend doden zijn gevallen. Slaat dit ergens op?

De schoenen van een hotelgast in Wuhan worden ontsmet. Beeld AFP

De hoge schatting komt voort uit een telling van het aantal urnen in de crematoria van Wuhan, door anonieme bronnen. Maar waar de officiële Chinese statistieken inderdaad onbetrouwbaar zijn, zijn de nieuwe schattingen dat nog meer.

Om te beginnen staat China erom bekend zijn statistieken om politieke redenen te manipuleren. Het is altijd verstandig om niet alleen naar de Chinese cijfers te kijken, maar ook naar hoe de overheid handelt. 

Zo is het ondertussen duidelijk dat de overheid wekenlang probeerde de epidemie minder ernstig voor te stellen dan ze was. De cijfers voor de lockdown, op 23 januari, zijn zo goed als zeker een onderschatting.

Draconische maatregelen

Na de lockdown had de Chinese overheid er juist baat bij om de ernst van de epidemie aan te tonen. Om het virus onder controle te krijgen, maar ook om de draconische maatregelen te legitimeren. Nu was een groot probleem het enorme tekort aan testkits, waardoor veel besmettingen en overlijdens door covid-19 nooit als zodanig zijn geregistreerd. Dit probleem is overigens niet uniek voor China, ook in Nederland speelt dit.

De Chinese cijfers van eind januari en begin februari zijn dus niet betrouwbaar. Maar de wilde schattingen op sociale media zijn dat evenmin. Die zijn gebaseerd op anonieme bronnen, die zeggen dat de zeven crematoria in Wuhan elke dag ieder vijfhonderd urnen aan nabestaanden overhandigen. Die nabestaanden mogen sinds 23 maart uit hun woningen, en worden verzocht voor de dodenherdenking op 4 april de as van hun familieleden op te halen.

De berekening gaat dan als volgt: 7 crematoria x 500 urnen x 12 dagen = 42.000 doden. Een tweede berekening gaat uit van de maximale crematiecapaciteit van Wuhan, en komt uit op 46.800 doden.

Het probleem is dat niemand kan bevestigen dat elk crematorium in Wuhan vijfhonderd urnen per dag uitdeelt, of dat alle crematoria de afgelopen twee maanden dag en nacht hebben gebrand. 

Andere doodsoorzaken

Bovendien zijn tijdens lockdown ook veel mensen aan andere doodsoorzaken gestorven, door de overbelasting van de ziekenhuizen zelfs meer dan normaal. Ook hun urnen worden nu aan de nabestaanden meegegeven, en worden niet meegeteld.

Dat het ware dodental in China hoger moet liggen, is duidelijk, maar hoeveel hoger blijft een open vraag. Volgens een anonieme arts in zakenblad Caixin – een betrouwbaardere bron dan sociale media – werden er in de laatste week van januari en eerste week van februari evenveel coronadoden wel correct geregistreerd als niet. Dat zou betekenen dat er in werkelijkheid zo’n zeshonderd extra doden zijn, maar ook dit is een wilde schatting.

Je kunt ook vraagtekens zetten bij de meest recente getallen: sinds kort zijn er in China dagelijks nul nieuwe besmettingen. Aan een tekort aan testkits ligt het dit keer niet – die zijn er nu ruim voldoende – maar mogelijk wordt hier en daar wat gesmokkeld met de getallen om ‘de overwinning op het virus’ extra glans te geven. Zo geeft China zelf toe dat het asymptomatische gevallen niet meetelt, ook al gaat dat in tegen de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie.

Dit zou je nog onder definitiekwesties kunnen scharen. Maar in zakenkrant de Financial Times vertelde Cao Jingchao, een ervaren medewerker van het Wuhan Union Hospital, dat zijn ziekenhuis de laatste tijd tientallen covid-19-patiënten krijgt die officieel uit andere ziekenhuizen zijn overgeplaatst, maar in werkelijkheid nieuwe patiënten lijken. Zo zorgt de overheid dat de patiënten de nodige zorg krijgen, terwijl ze zelf prat kan gaan op een vlekkeloze score.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden