Brandweermannen bij asresten in Malibu.

analyse bosbranden Californië

Dodelijkste natuurbranden in de geschiedenis van Californië: ‘Dit is het nieuwe abnormaal’

Brandweermannen bij asresten in Malibu. Beeld AP

De dodelijkste natuurbranden ooit in Californië zijn een reactie op klimaatverandering, volgens een deskundige. Trump wijt het aan slecht bosbeheer. Maar het bosbeheer is onderbezet en heeft te weinig geld.

‘Dit is het nieuwe abnormaal’, zei gouverneur Jerry Brown van Californië over de voortdurende branden in zijn staat deze week. Het vuur dat in het noorden het stadje Paradise in de as legde, is nu de dodelijkste natuurbrand in de geschiedenis.

Het dodental rond Paradise stond dinsdag op 42, maar er zijn nog tweehonderd vermisten. In het zuiden, bij Malibu, ten westen van Los Angeles, zijn twee doden geborgen. Duizenden andere bewoners van de twee gebieden konden het vuur ontvluchten, soms heel nipt, door met de auto door de vlammen te rijden of te voet plekken te bereiken waar het vuur langs raasde.

Rond Paradise gingen tot dusver 6.700 huizen verloren, en een gebied half zo groot als de Veluwe. Rond Malibu is een vergelijkbare oppervlakte verbrand. De branden zijn nog niet onder controle. Inmiddels zijn op drie andere plekken in Californië branden uitgebroken. In het zuiden stak dinsdag een storm op, die het vuur daar verder aanwakkerde. Honderdduizenden bewoners uit voorsteden rond Los Angeles zijn geëvacueerd.

Vooral Paradise moet een hel zijn geweest. Donderdag al kwamen via sociale media berichten naar buiten over inwoners die met hun auto vast zaten op de wegen uit het stadje. Maandag en dinsdag kwamen foto’s en filmpjes naar buiten van mensen die door vlammen omringd in hun auto zaten. ‘Ik dacht dat het met me gebeurd was’, zei Allyn Pierce, een verpleger op de intensive care van het plaatselijke ziekenhuis, tegen The New York Times.

Pierce vertelde dat hij niet verder kon omdat er een brandende auto voor hem stond. Hij zette In Your Eyes van Peter Gabriel op, begon afscheidsboodschappen voor zijn familie op te nemen en dacht dat hij ‘zou sterven in smeltend plastic’. Toen doemde er een bulldozer op die de auto voor hem opzij schoof, en kon hij weg. Zijn achterlichten waren al gesmolten.

De brand is de meest schadelijke in de geschiedenis van de staat en heeft het oude record, dat stamde van vorig jaar oktober, gebroken. Zes van de tien meest destructieve natuurbranden in Californië gebeurden in de afgelopen drie jaar. De grootste brand in de geschiedenis, qua oppervlakte, woedde deze zomer.

Toen noemde Brown de branden nog ‘het nieuwe normaal’. Een klimaatdeskundige corrigeerde hem. ‘Een normaal is een gemiddelde’, aldus Leroy Westerling, een klimaat- en bosbrandonderzoeker aan de Universiteit van Californië toen tegen radiozender NPR. ‘Het probleem is dat de branden een reactie zijn op een veranderend klimaat, en die verandering gaat steeds sneller. Er komt voorlopig geen nieuw normaal.’

Nieuw abnormaal dus. De klimaatverandering leidt tot hogere temperaturen en grotere droogte, waardoor er brandstof is die makkelijker ontvlamt. Ook in de herfst en in de nachten blijven de omstandigheden goed voor vuur. Het brandseizoen is veel langer geworden, concludeerde het ministerie van Binnenlandse Zaken twee jaar geleden.

Het vuur verspreid zich snel in Malibu, Californië. Beeld AFP

Intensieve landbouw

De droogte wordt nog verergerd door de intensieve landbouw in de centrale vallei van Californië, die Amerika’s druiven, artisjokken, kiwi’s, bloemkolen, spinazie en bleekselderij levert en veel irrigatiewater vergt. Dat maakt stroomafwaarts gelegen (kust)gebieden droger.

Ook wonen steeds meer mensen in steeds kwetsbaarder gebieden, op de grens van stad en natuur. Volgens een rapport van het Amerikaanse ministerie van Landbouw woont nu een derde van de Amerikanen in zo’n grensgebied, waardoor eventuele branden meer schade kunnen aanrichten.

Beeld de Volkskrant

Paradise was zo’n gestaag gegroeide gemeenschap in het groen, tussen de restanten van een voormalig bos. Het had een lage bevolkingsdichtheid: op een oppervlakte twee keer zo groot als de stad Leiden woonden vijf keer zo weinig mensen. Deskundigen zoals Westerling achten het verstandiger om op zulke plekken juist geconcentreerder te bouwen, zodat er een duidelijker frontlinie is tussen bos en bebouwing. Ook is er dan plek voor open ruimte, die minder makkelijk door de vlammen te overbruggen is.

President Trump heeft zo zijn eigen ideeën over de achterliggende oorzaken van de branden. Hij heeft de afgelopen dagen de schuld gegeven aan slecht bosbeheer. ‘Los het op, of anders geen federale betalingen meer!’, dreigde hij zondag.

Een brandweerman met een brandend huis in Malibu. Het dodental staat op 42. Beeld AP

De tweets wekken de wrevel van onder meer de brandweerlieden die het vuur bestrijden. ‘Slecht geïnformeerd, slecht getimed en onheus tegenover degenen de slachtoffers en de mannen en vrouwen in de frontlinies’, zei Brian Rice, voorzitter van de Californische Brandweerbond.

Trumps bewering dat slecht bosbeheer de oorzaak is van de branden en dat Californië daar schuldig aan zou zijn, is op twee manieren onjuist. Ten eerste zijn de meeste branden in Californië geen bosbranden maar branden op de grens van natuur en bewoonde wereld, waar het vuur zich via bomen, maar vooral ook via struiken en sprokkelhout verspreidt. Ten tweede worden de meeste bossen in Californië niet door Californië beheerd maar door particulieren en de federale overheid. Het klopt dat zich in die bossen veel brandstof heeft opgehoopt, maar dat achterstallig onderhoud is voor het merendeel te wijten aan onderbezette en ondergefinancierde federale bosbeheerders.

Storingen

De branden zijn mogelijk veroorzaakt door elektriciteitsdraden. Vlak voor de twee grote branden donderdag ontstonden , werden er storingen gemeld in schakelkastjes dicht bij de plekken waar het vuur begon. Mogelijk was er kortsluiting. De (automatische) hersteloperatie kan vonken genereren.

Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.