Dodelijke wanhoop, ultieme wraak

Veel Palestijnen snakken ernaar de Israëli's te laten voelen wat zij voelen. De fanatieksten voegen de daad bij het woord en blazen zich op....

Door Ferry Biedermann

'Het zijn geen martelaren. Het zijn moordenaars.' Het oordeel van de Amerikaanse president Bush over de Palestijnse jongens en meisjes die zich opblazen in Israëlische cafés, bussen en supermarkten is eenduidig. Daarmee is niet beantwoord wat hen tot zo'n daad brengt.

Uit de afscheidsboodschappen die ze vaak voorlezen op video's, valt weinig op te maken. Het zijn meestal politieke pamfletten, geschreven door de partij die hen de dood instuurt.

Van de families is ook weinig zinnigs te verwachten in de onmiddellijke nasleep van de actie van zoon of dochter. 'Wij zijn trots, het is een eer voor ons', is meestal de standaardreactie die geconditioneerd is door de verwachtingen van de omgeving.

Een keer in de miserabele vluchtelingenwijk in Jenin zei een vader bijna dat hij niet begreep wat zijn zoon had bezield. Met een blik op de plaatselijke leider van de Islamitische Jihad voegde hij er snel aan toe dat het wel een eer was, dat de zoon boos was geweest over de dood van vijf kinderen in Gaza en dat sowieso zijn situatie uitzichtloos was.

Wanhoop, frustratie, armoede en uitzichtloosheid zullen een rol spelen voor een vrijwilliger van een 'martelaarsoperatie'. Wie de klamme krotten kent in de Palestijnse vluchtelingenkampen die een groot deel van de daders voortbrengen, kan daarover weinig twijfel hebben.

Kostwinners en kinderen die hun ouders zien ondergaan in de economische catastrofe van de intifada, kunnen twee vliegen in een klap slaan: de vijand raken en de financiën van de familie drastisch verbeteren.

Irak betaalt aan de familie van de slachtoffers van de intifada tienduizend dollar. Dat is onlangs tot 25 duizend dollar verhoogd voor de familie van daders van zelfmoordaanslagen. Het is absurd te denken dat de financiële stimulans alleen of bij iedereen een rol speelt, maar in de wanhopige situatie in de Palestijnse gebieden kan het enige invloed hebben.

De oprechte drang naar vrijheid, woede over de bezetting, over de harde maatregelen en over de eigen slachtoffers zal zeker meespelen. De Palestijnen voelen zich onderdrukt en velen snakken ernaar de Israëli's te laten voelen wat zij voelen, het hindert niet hoe en het hindert niet welke Israëli's. Een deel van de daders heeft familie, vrienden of strijdmakkers verloren en wil wraak.

Dan zijn er natuurlijk nog de islamitische invalshoek en de 72 maagden die sommigen denken te krijgen in het paradijs. Niet de reden van het martelaarschap, maar 'het is wel belangrijk te weten dat er een beloning wacht', zei een aspirant-martelaar in Gaza.

De Al-Aqsa Martelaarsbrigades van de seculiere Fatah-beweging bewijzen dat 'nationalistische motivering' genoeg is, aldus een commandant.

De leiders van Hamas, Jihad en de Brigades hebben heel andere inschattingen dan de vrijwilligers. 'Israël heeft F-16's, wij hebben martelaren', aldus een leider van Jihad. En een Fatah-commandant zegt: 'Het werkt.'

De vraag blijft waarom het zoveel meer gebeurt in dit conflict dan elders. De opofferingsgezindheid smaakt te veel naar blind fanatisme om nationalistische, religieuze en ander indoctrinaties geheel te negeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden