Dodelijke injecties raken op; doodstraf in VS weer per stoel of per kogel

De Verenigde Staten kampen met een groot tekort op dodelijke injecties voor de uitvoering van de doodstraf. Bedrijven willen de middelen voor de injectie niet meer leveren, het land moet daarom op zoek naar andere  executiemethoden. Tennessee heeft de elektrische stoel gisteren als executiemethode ingevoerd, Wyoming denkt erover om het vuurpeloton weer in te voeren.

Een groep tegenstanders van de doodstraf demonstreert tegen de executie van een gevangene in Missouri. Beeld ap
Een groep tegenstanders van de doodstraf demonstreert tegen de executie van een gevangene in Missouri.Beeld ap

Gevangenen werden in Tennessee geëxecuteerd door middel van een dodelijke injectie, maar na gisteren kan de gevangene ook ter dood gebracht worden door elektrocutie als de dodelijke injectie niet beschikbaar is.

De elektrische stoel werd in de staat voor het laatst gebruikt in 2007. Het opnieuw invoeren van de doodstraf door elektrocutie hangt samen met het tekort aan middelen voor de dodelijke injectie. Farmaceutische bedrijven leveren niet, omdat ze bezwaar hebben tegen het gebruik van hun medicatie voor executies. Onder andere de Amerikaanse fabrikant Hospira legde de productie van het middel sodium thiopental stil, wegens principiële bezwaren en omdat het bedrijf onder druk gezet werd door activisten. Sodium thiopental is één van de drie stoffen in de cocktail voor dodelijke injecties.

De staat Wyoming overweegt om het vuurpeloton in te stellen als methode van executie, maar dat voorstel is nog niet goedgekeurd.

Nieuwe gifcocktail
Het enthousiasme voor de dodelijke injectie, vaak de meest menselijke executiemethode genoemd, neemt af. Dat komt onder andere door het incident in Oklahoma eerder deze maand: gevangene Clayton Lockett werd geïnjecteerd met een mengsel van gifstoffen waar Oklahoma nog niet eerder gebruik van had gemaakt. Het kostte de gevangenisarts alleen al 51 minuten om een infuus bij de veroordeelde aan te leggen. Uiteindelijk werd het infuus in zijn lies geplaatst, maar het kwam los door problemen met zijn ader.

De 38-jarige Lockett probeerde nog te praten, en overleed pas na 43 minuten aan een hartaanval. In januari ging het in Ohio ook al mis: een executie nam 25 minuten in beslag. De gevangene leek 10 minuten lang naar adem te happen voordat hij stierf.

Door deze mislukkingen demonstreerden tegenstanders van de doodstraf deze week in Missouri tegen de executie van gevangene Russel Bucklew. Ook hij zou geëxecuteerd worden door middel van een dodelijke injectie. Bucklew heeft een aandoening die misvorming van de aderen in zijn hoofd, gezicht en keel veroorzaakt heeft. De aderen kunnen scheuren als hij wordt geïnjecteerd met chemische middelen. Hij zou daardoor kunnen stikken in zijn eigen bloed. De rechter besloot om zijn executie uit te stellen.

Wachten op de dood
De doodstraf is in de Verenigde Staten al jaren een onderwerp wat ter discussie staat. Dit komt voornamelijk door het hoge aantal gevangenen op death row, zoals de dodencel genoemd word. Het aantal wachtenden is groot doordat de executies soms mislukken, maar ook doordat de gevangenen meerdere malen in hoger beroep kunnen gaan. Hierdoor duurt het nog langer voordat de gevangene de doodstraf krijgt en raakt death row overvol.

Californië heeft de grootste dodencel van de Verenigde Staten, met momenteel 746 wachtenden. De laatste executie werd in 2006 uitgevoerd. Toch besloten de inwoners van de staat om de doodstraf niet te verwerpen in 2012, toen ze daartoe de mogelijkheid kregen door te stemmen voor of tegen proposition 34.

Het wachten duurt soms zelfs zo lang dat de gevangene overlijdt voordat hij geëxecuteerd kan worden. Richard Ramirez bijvoorbeeld overleed in de zomer van vorig jaar terwijl hij zijn straf afwachtte. Hij zat al 23 jaar op death row.

Maar er zijn meer staten waar al jarenlang niemand meer geëxecuteerd is. In Pennsylvania is de laatste executie uitgevoerd in 1999. Daar wachten 193 gevangenen hun straf af. In Arkansas wachten 32 gevangenen op de dood: de laatste executie was in 2005.
Er zijn ook staten waar het doodstrafsysteem wel 'werkt'. In Texas werden dit jaar 7 mensen geëxecuteerd, 287 gevangenen zitten daar op hun straf te wachten. Sinds 1982 zijn er in de staat 515 gevangenen geëxecuteerd.

In totaal wachten er in de Verenigde Staten 3088 gevangenen op hun doodstraf.

Voorstanders van de doodstraf
Uit onderzoek van NBC News in mei bleek dat één op de drie Amerikanen vindt dat de doodstraf afgeschaft moet worden als de dodelijke injectie niet meer voor handen is. 59 procent zegt nog steeds voor de doodstraf te zijn als straf voor moord, 35 procent is tegen. Van alle mensen die voor de doodstraf zijn zegt 37 procent dat een levenslange gevangenisstraf zonder enige vorm van verlof een ergere straf zou zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden