Dodelijk protest in Bangladesh

Met geweld heeft de oproerpolitie maandag in de Bengalese hoofdstad Dhaka een eind gemaakt aan demonstraties van islamisten die de doodstraf voor godslasteraars eisten. Bij de botsingen in de stad en elders in het land tussen betogers en politie kwamen zeker 20, mogelijk 28 mensen om het leven.

AMSTERDAM - Onder de doden zijn minstens drie politiemensen. Honderden mensen raakten gewond. De demonstranten vernielden tientallen auto's, vielen een politiebureau aan en sloten straten af met barricades en brandende autobanden. De protesten, waaraan volgens de politie 200 duizend mensen deelnamen, waren zondag begonnen.


Bangladesh is sinds vier maanden in de greep van een oplopende confrontatie tussen seculieren en islamisten. De seculieren hebben grotere aantallen op de been gebracht in Dhaka, maar vooral de radicale moslims zetten met hun fanatieke optreden en hun extreme slogans het publieke debat op scherp. 'De ongelovigen moeten worden opgehangen!', riepen ze maandag.


Het conflict betreft het tribunaal voor oorlogsmisdrijven, in 1971 gepleegd toen Bangladesh zich afscheidde van Pakistan. De islamistische partij Jamaat-i-Islami collaboreerde indertijd met de Pakistaanse overheersers. Een reeks partijleiders staat nu terecht. Een van hen kreeg in januari in absentie de doodstraf, een ander kreeg levenslang.


Honderdduizenden mensen gingen in februari in de hoofdstad de straat op om de doodstraf voor alle hoofdverdachten te eisen, alsook een verbod op de Jamaat-i-Islami. Deze 'Shahbag'-beweging was het initiatief van enkele jonge bloggers. Islamistische betogers beschuldigen hen van blasfemie. Twee van de bloggers werden later op straat vermoord.


De strijd tussen de Shahbag-beweging en de nieuwe islamistische actiegroep Hefajat-i-Islam spitst zich toe op het tribunaal, maar gaat in wezen over de toekomst van het land. Bangladesh heeft een sterk seculiere traditie, met een democratisch gezind maatschappelijk middenveld en een krachtige vrouwenbeweging.


De Jamaat-i-Islami heeft een geringe electorale aanhang en werd bij de verkiezingen van 2008 vrijwel weggevaagd. De seculiere Awami Liga behaalde een monsterzege en regeert sindsdien, met Sheikh Hasina als vrouwelijke premier.


De grootste oppositiepartij, de Bengalese Nationale Partij (BNP), staat welwillender tegenover de islamisten en vormde al eens een coalitie met de Jamaat. Ook het straatprotest van de Hefajat-i-Islam krijgt steun vanuit oppositiepartij BNP, die alles doet om de regerende Awami Liga te dwarsbomen.


De Hefajat heeft een handvest met dertien eisen, waaronder: de doodstraf voor blasfemie; een eind aan het progressieve vrouwenbeleid van de regering; scheiding van mannen en vrouwen in de openbare ruimte; een verbod op onzedelijk gedrag en uiterlijk.


Terwijl de Shahbag-beweging haar aanhang vooral vindt in Dhaka, zet de Hefajat-i-Islam altijd bussen in om zijn demonstranten van het platteland naar de hoofdstad te vervoeren. De islamisten versterkten de afgelopen jaren hun positie in de dorpen door het stichten van madrassa's. Bangladesh telt nu circa 15 duizend van deze koranscholen, die vermoedelijk mede met Saoedisch geld worden gebouwd.


Het conflict in Bangladesh tussen seculieren en islamisten wordt met de dag scherper. 'De ongelovigen moeten worden opgehangen', schreeuwen radicale moslims in Dhaka.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden