Dode gehandicapte werd zwakzinnig verklaard

Psychiater T., oud-hoogleraar, wordt voor het centraal tuchtcollege in Den Haag gedaagd omdat hij de heer B., die hij nooit heeft gezien, 'zwakzinnig en handelingsonbekwaam' verklaarde....

'Dokter T. heeft zich gebaseerd op herinneringen van mensen die er belang bij hebben B. zo zwakzinnig mogelijk voor te stellen', zegt de man die de aanklacht indiende. B. is al drie jaar dood. Voor zijn postuum gemaakte anamnese heeft psychiater T. geen inzage gehad in dossiers. 'De opdrachtgevers van dokter T. hebben deze zogenaamde wetenschappelijke verklaring nodig om de zuster van de overledene uit te plunderen', zegt de klager tegen het college. 'Waarom werkt de professor hier aan mee? Uit ijdelheid, om te laten zien hoe goed hij nog in zijn vak is, op zijn leeftijd?'

De psychiater is boven de zeventig, evenals de man die hem aanklaagt, jurist D.. In tegenstelling tot de psychiater heeft D. de overledene wél gekend. Goed zelfs: hij hielp hem de laatste acht jaar van zijn leven zijn vermogen beheren. Dat vermogen bestond grotendeels uit twee ton aan uitkeringsgeld, die hij met terugwerkende kracht van de overheid kreeg omdat hij op grond van zijn geestelijke handicap nooit in staat geweest was zijn eigen brood te verdienen.

De gehandicapte had geleefd van zijn ouderlijk erfdeel en toen daar weinig meer van over was, riep de familie de hulp van jurist D. in. Die vroeg voor hem de uitkering aan en hielp, op verzoek van de familie, het plotseling met twee ton vermeerderde vermogen beheren. Hij was slechts begeleider: B. stond niet onder curatele.

Na de dood van B. vond zijn zuster de erfenis van tweeënhalve ton tegenvallen en beschuldigde D. van slecht beheer. 'Haar advocaat bedacht dat ik misbruik had gemaakt van een wilsonbekwame', zegt D.. 'Om de zaak door te zetten en zijn gepeperde declaraties te kunnen blijven sturen, had hij een bewijs nodig van de wilsonbekwaamheid. Dokter T. gaf die verklaring, zonder toestemming van de familie.'

De psychiater heeft zijn aanzien als professor op misleidende wijze gebruikt en laten misbruiken, zegt D.. 'Hij is niet gerechtigd een wetenschappelijk oordeel te geven over een persoon die hij niet gekend heeft en over wie hij geen betrouwbare gegevens heeft kunnen krijgen.'

De voorzitter van de rechtbank citeert uit het rapport: 'Uit heteroanamnetisch onderzoek bleek mij dat B. te klasseren is als een zwakzinnig persoon met ernstige lees- en rekenstoornissen en een gestoorde persoonlijkheidsontwikkeling.' De voorzitter richt zich tot de psychiater: 'Uw oordeel dat met zekerheid is vast te stellen dat B. wilsonbekwaam was, is voornamelijk gebaseerd op niet kunnen lezen en rekenen. In hoeverre mag je op basis van twee gegevens in uw vak een bouwwerk opzetten?'

De psychiater: 'Ik had liever meer gegevens gehad, maar ik heb geen een medisch dossier te zien gekregen, noch van de collegae van het GAK, noch van de kliniek.'

De president: 'Er is een meneer, die heeft geleefd, die is nu dood. U krijgt geen medische dossiers te zien. Hoe kunt u dan tot een oordeel komen?'

De psychiater: 'Ook zonder dossier kan ik uit gesprekken over de zijnstoestand een mening geven over een persoon. Daar ben ik voor opgeleid.' De voorbeelden uit 'gesprekken' die hij geeft, worden glashard weerlegt door D., die vertelt hoe elke maand drieduizend gulden door de handen van B. gingen en hoe hij ieder kwartje daarvan kon verantwoorden. 'Voor dat bedrag sloeg hij de levensmiddelen in voor de twaalf mensen van de woongroep waarin hij beschermd woonde.'

Aan het slot van de zitting komt, op een vraag van D., de relatie van de psychiater en de belastingconsulent, nog op tafel. 'Mijn echtgenote en de zijne zijn studievriendinnen', vertelt T. 'Op een feestje zei hij me dat hij met een probleempje zat: het GAK wilde de medische informatie niet geven die hij nodig had. ''Kun jij daar iets aan doen?'', vroeg hij.'

Het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg vernietigde de beslissing van het Regionaal college in Amsterdam en legde de psychiater een waarschuwing op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden