Documentaire Frans Timmermans beloont de kijker voor het geduld

Anderhalf uur lang Frans Timmermans is een hele opgaaf, maar het geduld van de kijker wordt wel beloond.

Frans Timmermans tijdens de première van De Europeaan. Beeld anp

Bijna anderhalf jaar lang, van juni 2015 tot september 2016, volgde filmmaker Dirk Jan Roeleven Frans Timmermans, vicevoorzitter van de Europese Commissie. Dat resulteerde in de anderhalf uur durende documentaire De Europeaan, die afgelopen weekeinde op het Idfa in première ging en gisteravond op televisie was.

Roeleven volgt Timmermans overal; van Brussel tot New York, op bezoek bij vluchtelingen in Griekenland, bij topoverleg met secretaris-generaal van de VN Ban Ki-moon, spinazie roerbakkend voor zijn vrouw, tot aan het welverdiende biertje na een lange dag werken in een krap hotelkamertje. Steeds weer is te zien hoe Timmermans in elk van die situaties er het beste van probeert te maken, al dan niet geholpen door de vloeiende beheersing van Engels, Frans, Duits of Italiaans die Ivo Niehe uit jaloezie zijn hele vuist zou doen opvreten.

Timmermans wordt wel eens verweten een ijdele man te zijn. Maar volgens hemzelf is het niet zozeer ijdelheid - wat we bereid zijn te geloven, anders verschijn je niet ongeschoren in korte broek en oranje polo voor de camera terwijl je verhuisdozen staat in te pakken - maar geldingsdrang, een 'enorme geldingsdrang.' Hij wil altijd ergens bijhoren, vertelt Timmermans in een openhartig moment aan Roeleven. Een familietrekje. 'Mijn vader voelde zich altijd achtergesteld en minderwaardig behandeld. En heeft dat altijd heel sterk uitgedragen.'

Inderdaad, De Europeaan is niet een portret van iemand die het vervelend vindt zijn eigen stem te horen. Maar dat is eerder vertederend dan ergerlijk. Bovendien blijkt Frans Timmermans ook over een onverzettelijk doorzettingsvermogen te beschikken, betoont hij een diep beleefde devotie aan Europa en koppelt hij daaraan een verfrissend gebrek aan cynisme. 'Zo ik iets ben', zegt Timmermans plechtig als hij uit een lastig gesprek komt met de Turkse premier Davutoglu, 'ben ik diplomaat.' (En diehard Roda JC-fan natuurlijk, want als je bij een VN-vergadering teleurgesteld meldt dat je club met 2-0 achter staat tegen FC Twente, zegt dat ook wel iets.)

Is anderhalf uur niet te lang voor een documentaire over een diplomaat? Ja, misschien wel een beetje. Maar het geduld van de kijker wordt een kleine zes minuten voor het eind dubbel en dwars beloond als Timmermans een concert van zijn muzikale held Bruce Springsteen bezoekt en zijn ware aard laat zien. Terwijl achter hem prins Constantijn achteloos een hapje neemt van zijn broodje, schreeuwt Timmermans luidkeels en tot tranen geroerd met Springsteens Rise Up mee. 'Zo mooi dit, zo mooi.'

Een paar minuten later zit Timmermans in zijn werkkamer. Engeland heeft net gestemd voor een Brexit. De zoveelste dreun voor Europa na de economische terugval, de terroristische aanslagen en de vluchtelingencrisis. Maar De Europeaan laat het hoofd niet hangen. Hij zit aan zijn bureau, zet zijn iPhone in de stereo en gaat aan het werk. Uit de speakers klinkt Bruce Springsteen. 'Don't worry, we're gonna find a way. I'm waitin', waitin' on a sunny day.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden