Nieuws Brexit

Document van regering-Johnson voorspelt chaos en rellen bij No Deal-Brexit

Prijsstijgingen voor levensmiddelen, tekorten aan medicijnen, een visserijoorlog en zelfs rellen kunnen de gevolgen zijn als het Verenigd Koninkrijk zonder akkoord uit de Europese Unie stapt. Dat blijkt uit een document dat de Britse regering woensdagavond tegen haar zin moest vrijgeven.

Premier Johnson heeft waarschuwingen voor de risico’s van een No Deal steeds afgedaan als bangmakerij. Beeld Getty Images

Extra pijnlijk voor premier Boris Johnson is dat het ‘Operation Yellowhammer’-document door de regering zelf is opgesteld. Johnson en andere brexiteers hebben alle waarschuwingen voor de risico's van een No Deal-Brexit steeds afgedaan als ‘Project Fear’, bangmakerij. Maar uit het document blijkt dat de regering zelf rekening houdt met ernstige problemen. Het parlement had de regering gedwongen het document vrij te geven.

Volgens het vijf pagina’s tellende document dreigt het vrachtverkeer met de EU danig ontregeld te raken in het geval van een No Deal-Brexit. Zeker 50 tot 85 procent van de vrachtwagens is niet voorbereid op de grenscontroles die dan opeens van kracht worden. De wachttijden kunnen oplopen tot zelfs ruim twee dagen. Als gevolg daarvan zal de stroom goederen met 40 tot 60 procent afnemen, waarschuwt het document. De transportproblemen kunnen volgens de regering wel een half jaar duren.

Vooral de aanvoer van vers voedsel en medicijnen zal onder druk komen te staan als gevolg van de verstoppingen bij de grens. Dat is vooral riskant voor patiënten die medicijnen met een beperkte houdbaarheid nodig hebben. 

Volgens het document zullen er geen voedseltekorten ontstaan, maar zullen de prijzen van levensmiddelen wel stijgen. Mogelijk zullen ook de energieprijzen flink stijgen. Vooral de mensen met lage inkomens zullen daardoor worden geraakt, waarschuwt het document. Die conclusie is pijnlijk voor de brexiteers, die juist zeggen op te komen voor de gewone Britten en er steeds op hameren dat de Brexit door de ‘elite’ wordt opgehouden.

Besmettelijke ziekten

De regering houdt er ook rekening mee dat er rellen zullen uitbreken bij een pijnlijke No Deal-Brexit. Ook neemt het gevaar van het uitbreken van besmettelijke dierziekten toe als de import van medicijnen uit het buitenland in de knel komt. De regering is ook bang dat het tot botsingen met vissersschepen uit de EU-landen zal komen als die zich in Britse wateren begeven. Een ander probleem is dat er voor het verkeer over de grens tussen Spanje en Gibraltar urenlange wachttijden kunnen ontstaan.

Britten die in de EU wonen of studeren krijgen de waarschuwing dat zij mogelijk zelf zullen moeten opdraaien voor eventuele ziektekosten omdat ze bij een wanordelijk vertrek uit de EU niet meer onder de Europese afspraken vallen. Pijnlijk voor de Conservatieve regering van premier Johnson is ook de conclusie dat het bijna onmogelijk is een harde grens met Ierland te voorkomen. Volgens het document zal de handel met Ierland ‘ernstig worden verstoord’ als het Verenigd Koninkrijk zonder een akkoord buiten de EU komt te staan.

De conclusies komen vrijwel overeen met het uitgelekte Yellowhammer-document dat de Sunday Times vorige maand publiceerde. De regering deed het rapport toen af als ‘achterhaald’, maar nu blijkt dat het van begin augustus dateerde. Toen werd het nog een ‘basisscenario’ genoemd, maar de regering zegt nu dat het om een ‘worstcasescenario’ gaat.

‘Volstrekt onverantwoordelijk’

Michael Gove, die als minister toeziet op de voorbereidingen voor een No Deal-Brexit, zegt dat de regering sinds begin augustus flink is opgeschoten met de maatregelen om de grootste schok te voorkomen. Maar volgens Keir Starmer van Labour toont het document aan hoe rampzalig een No Deal zal aflopen. Hij noemde het ‘volstrekt onverantwoordelijk’ dat de regering ‘deze krasse waarschuwingen’ geheim probeerde te houden voor het publiek.

Het document bevestigt volgens Labour-leider Jeremy Corbyn dat premier Johnson bereid is de Britten die het het moeilijkst hebben te straffen met een No Deal-Brexit ‘om zijn rijke vrienden een pleziertje te doen’.

Ook rebellen binnen de Conservatieve Partij waren woedend. ‘Het uitgelekte document was niet achterhaald. Dit is geen bangmakerij’, zei voormalig minister van Onderwijs Sam Gyimah op Twitter. ‘Dit is maar een deel van de chaos en langdurige schade die ons land zal oplopen. Dit moet worden gestopt.’

De organisatie van Britse winkelbedrijven BRC zei dat het Yellowhammer-document haar eerdere waarschuwingen bevestigt. Volgens de BRC doen haar leden hun uiterste best om zich voor te bereiden, maar geeft de regering nu zelf toe dat het niet mogelijk is alle negatieve gevolgen op te vangen. ‘Het feit blijft dat een schadelijke No Deal-Brexit in niemands belang is.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden