Document duikt op: orde op zaken bij kerncentrales kost kabinet honderden miljoenen

Het Rijk moet rekening houden met een tegenvaller die kan oplopen tot 400 miljoen euro om orde op zaken te stellen in de nucleaire industrie. Dat staat in een overzicht dat hoge ambtenaren van vier ministeries deze zomer hebben opgesteld op verzoek van kabinetsinformateur Edith Schippers.

Luchtfoto van de kernreactor in Petten Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Het document is opgesteld door de Hoogambtelijke Werkgroep Nucleair Landschap, een groep hoge ambtenaren van de ministeries van Economische Zaken, Volksgezondheid (waarvan Schippers minister was), Milieu en Financiën.

De grootste tegenvaller is de sloop van de al in 1997 gesloten kerncentrale van Dodewaard. Het officiële standpunt van de regering is nog steeds dat die sloop moet worden betaald door de aandeelhouders: de energiemaatschappijen Vattenfall, Engie, Uniper en EPZ, tevens de eigenaar van de kerncentrale in Borssele. Maar de ambtelijke werkgroep gelooft er kennelijk niet meer in dat de aandeelhouders zullen betalen. Zij schrijven dat 'de financiële risico's voor de overheid' de komende jaren kunnen oplopen tot 200 miljoen euro. Daarmee geven de ministeries voor het eerst toe dat de overheid mogelijk voor de sloopkosten van Dodewaard opdraait.

Verder is er opnieuw 100 miljoen euro nodig om de kernreactor in Petten van zijn nucleair afval af te helpen. Dat is wat het kost om het afval van Petten af te voeren naar de Centrale Organisatie Voor Radioactief Afval (Covra) bij Borssele, waar het bovengronds wordt opgeslagen. Petten kan die kosten zelf niet opbrengen. Het rijk heeft de afgelopen twintig jaar al rond de 200 miljoen euro meebetaald aan het Pettense afvalprobleem.

Tot slot is er nog 'naar grove schatting' 60 tot 100 miljoen euro nodig om een nieuwe reactor op het terrein in Petten van de grond te krijgen. Tot nu toe is het officiële standpunt van het Rijk dat die reactor op private grondslag moet worden gefinancierd.

Het document van de werkgroep is opmerkelijk, omdat een bijna identieke brief op 3 juli is verstuurd naar de Tweede Kamer. Die brief was getekend door de ministers Kamp (EZ), Dijsselbloem (Financiën), Schulz (Infrastructuur en Milieu) én Schippers, als minister van Volksgezondheid. In deze versie ontbreken echter alle bedragen, staat niet dat de sloop van de centrale in Dodewaard mogelijk voor rekening van het Rijk komt en ook niet dat die sloop (die tot nu toe staat gepland voor 2045) zou moeten worden vervroegd. Volgens een woordvoerder van het ministerie van Financiën zijn die gegevens niet aan de Tweede Kamer verstrekt omdat dat 'bedrijfsvertrouwelijke informatie' was, die niet in de openbaarheid had moeten komen.

Voormalige kerncentrale Dodewaard aan de oever van rivier de Waal. Beeld Hollandse Hoogte

Dat is nu toch gebeurd, omdat alle documenten van de formatie zijn gepubliceerd op de website kabinetsformatie2017.nl. Het document werd daar opgediept door de antikernenergiebeweging Laka. Volgens Dirk Bannink van Laka toont het aan dat kernenergie niet kan zonder overheidssteun. 'Elke keer weer moet de overheid bijspringen.'

Machiel Mulder, hoogleraar energiemarkten aan de Rijksuniversiteit van Groningen, bevestigt dat beeld. 'Ik denk niet dat er een nucleaire industrie denkbaar is zonder betrokkenheid van de overheid. Voor particuliere investeerders zijn de risico's veel te groot. Zonder overheidsgarantie stapt geen investeerder er in.'

De waarschuwingen van de Hoogambtelijke Werkgroep zijn niet opgenomen in het regeringsbeleid. Het officiële standpunt van de regering is nog steeds dat de aandeelhouders van Dodewaard voor de sloop moeten betalen, maar een woordvoerder van Financiën erkent dat er op dit moment met hen wordt onderhandeld.


Rekening oude kerncentrales blijft maar oplopen

De oude kerncentrales Dodewaard en Petten dreigen de overheid op een financiële tegenvaller van 400 miljoen euro te komen staan. Die van Dodewaard moet worden gesloopt en die van Petten vervangen - en dat gaan private partijen niet betalen. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden