Docu van Jay-Z is prachtig van vorm en tragisch van inhoud

TV-recensie Julien Althuisius

De documentaireserie van Jay-Z is prachtig van vorm en verschrikkelijk tragisch van inhoud.

Op 15 mei 2010 liep de 16-jarige Kalief Browder 's avonds naar zijn huis in de New Yorkse Bronx nadat hij naar een feestje was geweest. Hij werd aangehouden door de politie, die op zoek was naar iemand die een rugtas gestolen had. Hoewel er geen bewijs was en het slachtoffer zijn verhaal meerdere keren veranderde, moest Kalief mee naar het bureau, werd hij in staat van beschuldiging gesteld en moest hij zijn proces afwachten in de gevangenis. Pas drie jaar later kwam hij vrij, nadat het OM de klachten introk.

Het verhaal van Kalief werd opgepikt door het tijdschrift The New Yorker, dat rapper Jay-Z er weer toe zette er in samenwerking met The Weinstein Company een documentaire over te maken. Het zesdelige Time: The Kalief Browder Story verscheen in maart op de Amerikaanse zender Spike en staat sinds vorige week op Netflix. Het is een prachtig vormgegeven, onderhoudend vertelde serie, met veel archiefmateriaal en interviews met een hele zwik vooraanstaande Amerikanen, zoals activist, auteur en CNN-commentator Van Jones, Eric Holder (onder Obama Minister van Justitie) en dus Jay-Z. Dat is de mooie vorm, maar wat is de inhoud verschrikkelijk tragisch.

Kaliefs familie had niet voldoende geld om de borg van 900 dollar te betalen, waardoor Kalief op Rikers Island - een beruchte gevangenis waar geweld aan de orde van de dag is - terechtkwam. Daar werd Kalief meerdere keren in elkaar geslagen door medegevangenen terwijl de cipiers toekeken of nauwelijks ingrepen. Kalief zat in totaal achthonderd dagen in de isoleercel. Die eenzame opsluiting leidde ertoe dat Kalief vijf keer probeerde zelfmoord te plegen. Bij een van die zelfmoordpogingen, zo laten bewakingsbeelden zien, keken cipiers toe en moedigden ze hem aan een touw om zijn nek te leggen.

Op 15 mei 2010 liep de 16-jarige Kalief Browder naar huis, drie jaar later kwam hij weer vrij.

Met zes afleveringen van drie kwartier kijk je Time: The Kalief Browder Story niet even weg; het is ook niet bepaald een serie waar je lekker met een bak popcorn voor gaat zitten. Maar dit is zo'n documentaire die, zoals The New York Times het schreef, 'verdrietig en verpletterend is, maar het verhaal is belangrijk genoeg om die ervaring te rechtvaardigen.' De tragische vertelling van Kalief legt bloot hoe slecht het gesteld is met alle facetten van het Amerikaans rechtssysteem. Dubieuze aanhoudingen, eindeloos opgerekte processen, overbelaste advocaten, ongeïnteresseerde rechters en levensgevaarlijke gevangenissen.

Zo schetst Time een onthutsend beeld van Amerika - niet als het beloofde land, maar als veredelde bananenrepubliek waar bureaucratie, corruptie en racisme weerloze mensen als Kalief laat vallen als een baksteen. 'In elke rechtbank, in elke Amerikaanse stad', zegt Van Jones op een gegeven moment, 'zie je arme bruine en zwarte mensen naar de gevangenis gaan voor dingen die rijkelui dagelijks doen.'

Kalief Browder zat uiteindelijk ruim duizend dagen opgesloten zonder proces. Hij had eerder vrij kunnen komen, als hij had toegegeven dat hij de rugtas gestolen had. Dat weigerde hij steeds. In mei 2013 werd hij vrijgelaten. Maar zijn vrijheid zou hij niet meer terugkrijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.