Docenten vogelvrij?

Docenten die met het gebrek aan kwaliteit van hun colleges bij voortduring de onvrede van hun studenten oproepen, zetten daarmee hun baan op het spel....

Arjo Klamer, hoogleraar economie van kunst en cultuur aan de Erasmus Universiteit Rotterdam: 'Studenten weten niet altijd wat goed onderwijs is. In de VS, waar ik zestien jaar heb gewerkt, wordt veel geëvalueerd. Daar heb ik geleerd dat je hun oordeel met een korreltje zout moet nemen. Goede docenten veroorzaken pijn, want die voel je als je aan het denken wordt gezet. Dat vinden studenten niet altijd leuk. Maar het is wel zo: een echt slechte beoordeling is een goede graadmeter.'

Kysia Hekster, voorzitter Landelijke Studenten Vakbond: 'Goed dat het taboe op het ontslaan van docenten wordt doorbroken. Studenten krijgen les, ze kunnen als geen ander oordelen over de kwaliteit ervan. Ze zijn genuanceerd, zelfs als ze net een onvoldoende hebben gekregen. Studenten ontketenen geen hetze, ze keren zich niet en masse tegen een docent. Sommige van mijn docenten zouden wel een bijscholingscursus kunnen gebruiken, maar anderen zijn weer heel goed.'

Sonja Sanders, derdejaars Nederlands aan de Universiteit van Utrecht: 'In de kleinere werkgroepen merk je dat docenten zo hun voorkeuren hebben. Iemand die net doet of hij het begrijpt krijgt een acht, een ander een vier. We krijgen veel les van aio's, die naast hun promotie-onderzoek verplicht zijn een aantal uren les te geven. Dan merk je soms dat ze liever achter hun tekstverwerker waren blijven zitten dan weer naar zo'n groepje toe te moeten.

'We betalen meer dan genoeg voor onze opleiding, dus is het logisch dat we een oordeel mogen geven over de kwaliteit ervan. Nu kunnen we onze kritiek nauwelijks kwijt. Er wordt in elk geval weinig aandacht gevestigd op de mogelijkheden die daarvoor bestaan. Bij ons zou het ook zo moeten worden als op de Erasmus.'

P. van der Geest, rector van het Alkwin Kollege voor havo en vwo in Uithoorn: 'Voordat een leraar een vaste aanstelling krijgt, houden we een enquête onder alle leerlingen die les hebben van hem of haar. We vragen of de leraar goed les geeft, of hij benaderbaar is buiten de les, hoe de sfeer is in de klas en of hij rechtvaardig is. Daarnaast komt een oordeel van sectie en schoolleiding. Heel vaak zijn leerlingen en schoolleiding het eens.

'We doen dit al jaren en soms krijgen docenten inderdaad geen vaste aanstelling. Het zal best eens gebeuren dat een leerling uit persoonlijke rancune een negatief oordeel geeft, maar de grootte van de peiling corrigeert dat. Onze leerlingen zijn de directe afnemers van de lessen, zij kunnen een goed oordeel geven.'

P. Akkermans, rector-magnificus van de Erasmus Universiteit Rotterdam: 'Een huis heeft soms een verfbeurt nodig, soms een nieuw dak. In ons schema van groot onderhoud is nu het onderwijs aan de beurt. Het eventueel ontslaan van docenten vormt maar een onderdeel van ons project Succesvol Studeren. We willen op allerlei manieren het onderwijs verbeteren, van administratie tot didactische kwaliteiten.

'De vraag wat er te doen is aan slecht functioneren, ligt niet zo zwart-wit. Een briljant onderzoeker kan een didactische minkukel zijn. Misschien moet je zo iemand wat meer laten onderzoeken en wat minder laten lesgeven. Het komt voor dat docenten ontslagen worden wegens incompetentie; met wat trek- en duwwerk lukt dat meestal wel. De onderwijsprestaties tellen aan Nederlandse universiteiten te weinig mee. In een notedop: er is een Nobelprijs voor chemie, niet voor het onderwijs erin.'

Christien Wynia, tweedejaars rechten aan de Universiteit van Utrecht: 'Sommigen zijn totaal ongeschikt om les te geven, maar die hebben weer andere kwaliteiten. We praten onderling veel over docenten, wie goed is en wie niet. Iemand de laan uitsturen, dat is over iemands lot beslissen. Dat vind ik wat te ver gaan. Een beter beoordelingssysteem zou wel goed zijn.'

Zefea Samson, voorzitter van het Landelijk Aktie Komitee Scholieren: 'Er zijn maar heel weinig scholen waar de leerlingen de leraren kunnen beoordelen. Ze zijn een beetje huiverig. ''Straks gaan die kinderen ons vertellen wat wel en niet goed is'', denken ze waarschijnlijk. Maar het kan juist leiden tot een verbetering van de omgang met elkaar. Het tast de gezagsverhoudingen niet aan. Bovendien moet een leraar respect afdwingen door zijn manier van lesgeven, niet door zijn machtspositie. Ik vind het jammer dat ik op mijn school niet de kans krijg leraren duidelijk te maken wat er beter zou kunnen.'

Elly Ros, bestuurder AbvaKabo: 'Het is niet nieuw. Al sinds jaar en dag kan iemand die niet functioneert ontslagen worden. Maar soms blijkt dat iemand al jarenlang aangaf dat er iets mis was, maar dat de universiteit er niets mee deed. In zo'n geval had er natuurlijk veel eerder ingegrepen moeten worden. Soms is het terecht. Maar het gaat om incidenten.'

Harmen Bockma

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden