Docenten: 'Vak Nederlands moet op de schop'

Dt-fouten bijna normaal

'Ik vindt schrijven moeilijk.' Doet die taalfout pijn aan de ogen? Niet bij veel middelbare scholieren, zeggen docenten Nederlands. 'Een fout als 'ik vindt' met -dt kom ik veel tegen, ook elk jaar in de examens van 6 vwo wel een keer', zegt Arnoud Kuijpers (28) van het Candea College in Duiven en gekozen als beste leraar Nederlands van het jaar 2015.

Beeld ANP

Een groep taalkundigen en docenten vindt daarom dat het helemaal anders moet met het schoolvak Nederlands en publiceert deze week een manifest. Veel leerlingen zien Nederlands als het saaiste vak, zegt een van de opstellers, docenttrainer Theo Witte van de Rijksuniversiteit Groningen. Hij kan de kinderen niet helemaal ongelijk geven. 'De nadruk in het eindexamen en dus in de lessen ligt teveel op tekstverklaren en technische aangelegenheden als het onderscheiden van een betoog, een beschouwing en een uiteenzetting. Dat staat ver af van de werkelijkheid en van de belevingswereld van scholieren. Het is kaal en zielloos.'

In plaats van het zakelijk analyseren van gortdroge teksten moet er in de eindexamens daarom veel meer aandacht komen voor schrijven, vinden de opstellers van het manifest. 'Jezelf schriftelijk goed kunnen uitdrukken is maatschappelijk gezien een van de belangrijkste vaardigheden', zegt Witte. 'En wie goed kan schrijven, kan automatisch ook goed lezen. Al jarenlang blijkt uit het internationale Pisa-onderzoek dat één op de zeven 15-jarigen functioneel analfabeet is. Dat is onacceptabel. Zij kunnen basale teksten niet lezen en begrijpen brieven van de gemeente of handleidingen van apparaten niet.'

(tekst gaat verder onder de afbeelding)

Een voorbeeld van schrijfvaardigheid uit havo 4. Beeld .

Whatsapp

Op hun telefoons typen leerlingen kritiekloos in rommelige Whatsapptaal, zegt docent Nederland Kasper Soeters van het Spinoza Lyceum in Amsterdam. 'Ze zijn op een andere manier met taal bezig en dat sijpelt ook door in opstellen. Veel leerlingen, ook havisten, hebben moeite met zinsconstructies en hun spelling is beroerd. Het is vaak pijnlijk om te zien. 'Me' als bezittelijk voornaamwoord is een van de meest gemaakte fouten.'

Soeters vindt dat hij door de eindexameneisen nu wordt gedwongen teveel op een abstracte manier met teksten bezig te zijn in de klas. Er moeten signaalwoorden worden aangewezen en hoofdgedachtes samengevat, maar er is weinig ruimte om in te gaan op de inhoud van een tekst.

'Niets is zo saai voor leerlingen als een tekst lezen en daar vragen over beantwoorden', zegt ook docent Kuijpers. Hij maakt daarom vaak zijn eigen lesmateriaal. 'Ik pak vaak iets uit de actualiteit, zoals een filmpje waar Rutger Castricum Geert Wilders interviewt en Wilders op gegeven moment niks meer weet te zeggen. Dan moeten de leerlingen de argumentatie samenvatten en opschrijven wat ze er zelf van vinden. Dat werkt goed. De leerlingen denken: leuk, een filmpje van Dumpert. Ze hebben niet eens door dat ze intussen hun schrijven oefenen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.