Docent in hbo is meer dan lesboer

Het budget van het hbo zou zonder problemen gehalveerd kunnen worden, schrijft H.G. Voogd (Forum, 5 augustus). Hij baseert deze uitspraak op zijn vooronderstelling dat er in het hbo niets anders gedaan zou moeten worden dan lesgeven....

Het hoger beroepsonderwijs onderscheidt zich juist als onderwijsvorm die opleidt voor hogere functies met voldoende voeling met de praktijk. Daardoor is het noodzakelijk dat er binnen het onderwijs méér wordt gedaan dan het voorlezen van vijf jaar oude lespakketten. Praktijkcursussen, stagebegeleiding, modernisering en innovatie zijn juist essentiële kenmerken van dit onderwijs. Een hbo-docent die niet voldoende tijd neemt om te kijken of zijn onderwijs nog voldoende relevant is, voldoende is aangepast aan de huidige beroepspraktijk van het vak waar hij of zij les voor geeft, een docent die niet voldoende aandacht heeft voor de vorming tot hoger opgeleid beroepsbeoefenaar, daar hebben studenten niets aan.

Het is juist hard nodig om meer te investeren in de mogelijkheden van docenten en alle werkenden in het hbo om zich voldoende te kunnen aantrekken van het huidige beroepenveld. Zodat het hbo niet alleen meer de gedateerde ontwikkelingen in de maatschappij doceert, maar zelf ook meewerkt aan de ontwikkeling en verbetering ervan. Het zou afbreuk doen aan het hbo door het budget te halveren of te verminderen. Een maatregel die docenten zou noodzaken zich op een basisonderwijs-wijze te moeten opstellen. Een wijze waarbij studenten braaf luisteren en opvolgen wat docenten aldoor vertellen, zonder kritisch na te denken, innoverend bezig te zijn, en docenten alleen naar school fietsen om gedateerde lesboekjes voor te lezen.

NIJMEGEN Marco van Thiel

Goochelen

Niemand ging korter door de bocht dan H.G. Voogd in de discussie rond de problemen in het hbo. In het hto, de techniekpoot van het hbo, is de situatie absoluut niet zoals Voogd deze schetst voor het hele hbo. Als de situatie bij de heao al klopt met het beeld van Voogd, hetgeen nog maar de vraag is, zelfs dan is de extrapolatie naar het hele hbo onzin.

De manier van werken volgens Voogd: boekjes met een docentenhandleiding en een meerkeuzetoets ter afsluiting, is een belachelijke voorstelling van zaken. Voor de duidelijkheid: zo kan van een middelbare scholier geen hts'er gemaakt worden en ook andere hbo-opleidingen zullen zich zo niet gekarakteriseerd willen zien.

Voordat er het brede hbo was bestond de hts al, waar het hele jaar door docenten hard gewerkt werd en dat is nog steeds zo nu de hts onderdeel is van het hbo. Doelmatiger werken in het hbo is misschien mogelijk, vooral op gebied van management en organisatie. Docenten zijn echter 1659 uur per jaar 'ingeboekt' in de jaarplanning; Voogd zou eens kennis moeten nemen van de wijzen waarop het onderwijzend personeel zijn taakplanning krijgt toegewezen. Daar wordt elk uurtje zo goed als mogelijk verantwoord, hetgeen verder gaat dan in menige onderneming. Het goochelen met percentages en miljoenen aan besparingen zal wel typisch economenwerk zijn, waar normale mensen het hunne van denken en waar politici helaas graag mee weglopen.

Privatisering? Iemand die met oplossingen zoals die van Voogd komt is een gevaar, ja een ramp voor het onderwijs.

TEGELEN F. van Odenhoven

Tijd

Volgens H.G. Voogd werkt een fulltime heao-docent niet meer dan 700 uur per jaar: 40 procent van de tijd die hij betaald krijgt. Ik veronderstel dat Voogd hier zijn eigen werksituatie voor ogen heeft. In dat geval lees ik dat deze parttime heao-docent zich slechts bezighoudt met het verzorgen van door collega's ontwikkelde programma's, aan de hand van door de uitgever verzorgde sheets (waar hij nooit iets op aan te merken heeft), via lessen waarin hij niet op de actualiteit en praktijk ingaat (deze zijn immers zo aan verandering onderhevig) en zijn studenten tentamineert aan de hand van een gedateerde tentamenbank van slecht doordachte meerkeuzevragen (kijkt zo gemakkelijk na).

Collega's van Voogd (zoals ondergetekende) nemen hun lessen in de meeste gevallen iets serieuzer. Zij houden zich bovendien bezig met het mentoraat, ze begeleiden studenten bij hun afstudeerscripties en stages, ontwikkelen nieuwe programma's (zowel wat betreft de inhoud als de didactische vorm ervan), doen contractactiviteiten voor derden, volgen de ontwikkelingen in het havo en spelen hier zo goed mogelijk op in (studiehuis, profielen) en proberen op de hoogte te blijven van hun eigen vakgebied. Juist deze niet-lestaken vreten veel meer tijd dan de tijd die ervoor staat. Ik ben het met Voogd eens dat er binnen het hbo efficiënter gewerkt kan worden. Maar suggereer niet dat hbo-docenten lui zijn. Ik ga op vakantie. Ben ik wel aan toe.

GRONINGEN

Emile Spijkerman

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden