DNB: economie blijft kwakkelen

De vooruitzichten voor de Nederlandse economie stemmen niet vrolijk, aldus De Nederlandsche Bank (DNB). Inkomens en huizenprijzen blijven de komende twee jaar dalen, terwijl de werkloosheid verder oploopt.

AMSTERDAM - Oorzaak is het gebrek aan vertrouwen van Nederlanders in de toekomst. Consumenten houden de hand op de knip omdat ze nu niet weten wat hun te wachten staat met de hypotheekaftrek, de arbeidsmarkt, de AOW-leeftijd en de hoogte van het pensioen.


De DNB verwacht dat de huizenprijzen tot in 2014 blijven dalen. Daardoor leveren de uitgaven van consumenten zowel dit jaar als volgend jaar een negatieve bijdrage aan de groei, aldus directeur Job Swank van de DNB maandag in een toelichting.


Swank ziet een taak weggelegd voor de overheid, die snel duidelijke beslissingen moet nemen over de arbeidsmarkt, de woningmarkt en het pensioenstelsel. 'Hierdoor kan de economische groei al op korte termijn hoger komen te liggen.'


De DNB verwacht dat de economie dit jaar met 0,6 procent krimpt en in de volgende twee jaar met 0,6 en 1,2 procent groeit. De werkloosheid loopt in die periode naar schatting op tot 6,4 procent van de beroepsbevolking, tegen 4,4 procent in 2011.


Door bezuinigingsplannen van het Lenteakkoord daalt het begrotingstekort volgend jaar tot 2,9 procent en voldoet Nederland daarmee aan de Europese regels die stellen dat het tekort maximaal 3 procent mag zijn. In 2014 loopt het tekort op tot 3,1 procent. 'Het nieuwe kabinet heeft de opdracht een ambitieuzer pad te vinden voor de overheidsfinanciën', aldus Swank. Zelfs als Nederland zijn tekort op 3 procent van het bbp houdt, zal de staatsschuld bij een groei van 1,5 procent per jaar over vijftien jaar 90 procent van het bbp bedragen. Als de groei op gemiddeld 1,25 procent blijft steken gebeurt dat al jaren eerder.


Swank wees erop dat de bezuinigingen in het Lenteakkoord niet dramatisch zijn voor de groei, zoals SP en PvdA willen doen geloven. Volgens hem halen de plannen in 2013 0,5 procentpunt af van de economische groei en in 2014 0,3 procentpunt.


Nederlanders gaan er verder op achteruit

Nederland wordt elk jaar armer. Het reëel beschikbare inkomen van Nederlanders is sinds 2000 gedaald. In 2012 en 2013 zal dat doorzetten en gaan Nederlanders er nog eens 4 procent op achteruit. 'Dat is verbazingwekkend lang', aldus DNB-directeur Job Swank. 'Het is opvallend dat we er in dertien jaar niets bij hebben gekregen.'


Tussen 2000 en 2007 werd de afname van het reëel beschikbare inkomen verdoezeld doordat de huizenprijzen nog flink stegen. Dat is nu niet meer het geval. Sinds 2007 zijn die prijzen inmiddels met 12,5 procent gedaald. Nu moeten burgers dit compenseren door spaargelden op te nemen. Hierdoor is de spaarquote negatief geworden of er wordt ontspaard.


De daling van de huizenprijzen heeft de consumptie met 0,9 procent per jaar gedrukt. Als die prijsdaling doorzet, zou dat zich in komende jaren kunnen versterken en zullen de reëel beschikbare inkomens nog verder dalen.


Swank wilde de achteruitgang niet te veel dramatiseren. 'Na Luxemburg is Nederland nog het rijkste land van de EU.'


Internationaal toezicht op banken in eurozone

Een bankenunie met een Europese toezichthouder is gelukkig niet taboe verklaard, aldus Job Swank van DNB. Hij is voorstander van de ontkoppeling van de internationaal opererende financiële sector met de nationale overheden. Op die wijze kan kapitaalvlucht worden voorkomen. Niets ondermijnt het vertrouwen in de economie zo dramatisch als een bankrun.


'In de VS bestaat een bankrun tussen de verschillende staten niet, omdat er een federale toezichthouder is', aldus Swank. De VS zijn daardoor ook in staat geweest de sanering van het bankwezen na de crisis krachtdadig aan te pakken. 'Het is veel gemakkelijker om het daar te doen dan hier in Europa waar zeventien ministers van Financiën over elk plan van aanpak een akkoord moeten bereiken.'


Swank zei blij te zijn met de Europese steun voor de herkapitalisatie van de Spaanse banken. Hij wilde niet reageren op de mogelijke gevolgen voor de Nederlandse banken zoals ING, dat 45 miljard euro zou hebben uitstaan in Spanje. 'De steun uit het noodfonds is niet alleen belangrijk voor de Nederlandse banken, het is belangrijk voor alle banken in Europa.' Hiermee is het bankwezen in Europa echter niet meteen uit de zorgen. De komende tijd zal moeten blijken of de steun voldoende is.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden