Dna-test pleit ‘moordenaar’ Tim vrij

Tim Masters (35) zit al jaren in een Amerikaanse cel. Dankzij een Nederlandse dna-specialist blijkt dat wellicht onterecht...

Van onze verslaggever Menno van Dongen

Een Nederlandse dna-onderzoeker heeft een doorbraak bewerkstelligd in een geruchtmakende Amerikaanse moordzaak. Dankzij forensisch onderzoek in Nunspeet is de kans groot dat een man wordt vrijgelaten die volgens velen onterecht is veroordeeld tot levenslang.

Het dna-onderzoek is uitgevoerd door Independent Forensic Services (IFS). Dit particuliere laboratorium beschikt over geavanceerde apparatuur maar is vooral benaderd omdat dna-onderzoeker Richard Eikelenboom veel ervaring heeft met complexe zogeheten aanraaksporen. ‘In Amerika werken ze hier nauwelijks mee, terwijl ik het vaak doe’, zegt hij.

Eikelenboom werkte twaalf jaar bij het Nederlands Forensisch Instituut (NFI). Hij was een van de toponderzoekers die werd ingezet tijdens grote, ingewikkelde zaken. Enkele jaren geleden begon hij voor zichzelf. Hij werkt nu voor advocaten en het OM.

Zijn laboratorium heeft onderzoek gedaan op verzoek van de veroordeelde: Tim Masters. Deze man zit al negen jaar vast voor de moord op Peggy Hettrick, in Fort Collins in de staat Colorado. Hettrick (37) werd in 1987 dood aangetroffen in een weiland. Haar borsten en geslachtsdeel waren ontbloot en met een mes bewerkt.

Op de kleding van het slachtoffer vond Eikelenboom geen enkel spoor van de verdachte. Dat is opmerkelijk, gezien de gewelddadige, seksuele aard van het misdrijf. Hij trof wel huidcellen aan waaruit hij een dna-profiel haalde van een onbekende man. Dat spoor is van de ‘echte dader’, denken sympathisanten van de veroordeelde.

Masters was ten tijde van de moord, in 1987, al bij de politie in beeld als verdachte. Hij was toen 15 jaar en woonde vlakbij de vindplaats van het slachtoffer. De leider van het politieteam, Jim Broderick, vond het verdacht dat de jongen het lijk als eerste zag maar daarover zweeg (hij dacht dat het een pop was omdat ze zo bleek was – dat was ook het commentaar van een andere getuige). Masters verzamelde messen en hij maakte gewelddadige tekeningen. Maar Broderick had geen bewijs en Masters ontkende.

Broderick bleef zich met de zaak bezighouden. Elf jaar na de moord schakelde hij een forensisch psycholoog in die op basis van de tekeningen van Masters vaststelde dat hij voldeed aan het profiel van een moordenaar. Met Masters heeft deze deskundige nooit gesproken.

In 1999 werd Masters veroordeeld tot levenslang. Volgens critici durfde de jury geen man vrij te spreken die misschien een moordenaar was. Het vonnis leek definitief toen zijn beroep met vier stemmen tegen drie werd afgewezen door het hoogste rechtscollege.

In de gevangenis bleef Masters strijdbaar. Hij probeert zijn zaak te laten heropenen omdat zijn advocaten incompetent zouden zijn. Doorgaans levert dat niets op maar dit keer wel. Zijn nieuwe advocaten slaagden erin – mede dankzij Eikelenboom – de rechtbank te overtuigen van de noodzaak van dna-onderzoek. Ten tijde van de eerste rechtszaak was niets gebeurd op dat gebied.

Wellicht was de rechtbank onder de indruk van de medestanders van Masters. De veroordeelde wordt bijgestaan door prominente inwoners van Colorado, onder wie drie oud-politiemensen die destijds onderzoek deden naar zijn zaak. Ze zijn ervan overtuigd dat Broderick te gefixeerd was op Masters; hij leed aan tunnelvisie.

De rechtbank beslist naar verwachting eind dit jaar of Masters een eerlijk proces heeft gekregen. Ze kijkt niet alleen naar het dna-onderzoek, maar ook naar beschuldigingen dat de politie bewijsmateriaal achterhield, onder meer over een potentiële andere verdachte.

Dankzij de zaak-Masters is in de Verenigde Staten de discussie losgebarsten over het vernietigen van bewijsmateriaal na (in beginsel) onherroepelijke veroordelingen. Het OM hoeft in veel staten niets te bewaren als een verdachte definitief is opgesloten. Dat de kleding van Hettrick er nog was, is toeval. Veel ander materiaal is weg en van de ‘andere verdachte’ is niets terug te vinden.

Dankzij de zaak-Masters wordt op wetgeving aangedrongen. Bewijsmateriaal mag pas worden vernietigd als de veroordeelde akkoord gaat, vinden politici. Zelf heeft Masters daar niets meer aan. Hij hoopt vooral op zijn vrijlating.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden