DNA geeft soldaten WO I weer een naam

Negentig jaar na het einde van de Eerste Wereldoorlog zijn drie Australische soldaten dankzij DNA geïdentificeerd...

Sydney De tafel op het terras van Mollie Millis staat vol met herinneringen aan de Eerste Wereldoorlog. Er ligt een soldatenhoed, medailles, oude zwart-witfoto’s en krantenknipsels. Allemaal spullen die Millis doen denken aan haar oom Jack Hunter, van wie ze vorig jaar te horen heeft gekregen dat hij in de Eerste Wereldoorlog is gesneuveld.

‘Het was heel emotioneel toen ik bij de kist stond en echt afscheid kon nemen’, vertelt Millis. ‘Bij de herbegrafenis in België maakte ik voor het eerst kennis met hem en moest ik meteen afscheid nemen.’

Millis heeft vage herinneringen aan haar oom. Zoals het verhaal dat hij van de officier uit de loopgraaf moest om iets glinsterend weg te halen. ‘Daarbij is hij getroffen door een granaat. Het was een slechte beslissing.’

In september 2006 zijn in het Belgische Zonnebeke, niet ver van Ieper in West-Vlaanderen, bij graafwerkzaamheden de stoffelijke resten van vijf personen gevonden. Op grond van een metalen insigne van een rijzende zon bij een van de lichamen werd al snel duidelijk dat het om Australische soldaten ging die in de Eerste Wereldoorlog zijn gesneuveld.

Maar wie? Over de speurtocht naar de nabestaanden zendt de Vlaamse omroep Canvas vanavond een documentaire uit. Hierin is te zien hoe voor de eerste keer DNA-technieken zijn gebruikt om skeletten uit de Eerste Wereldoorlog aan een naam te koppelen.

Roger Lee is de man van het Australische ministerie van Defensie die het onderzoek heeft geleid. Het leger heeft perfecte documentatie over al zijn soldaten die naar het front gingen. Met het insigne, wat vage kleuren op het uniform en de plek waar de lichamen zijn gevonden, kon Lee achterhalen dat het diggers moesten zijn, die in 1917 tijdens de slag om Passendale zijn gesneuveld. ‘We kwamen met een lijstje van zeven vermoedelijke namen.’

In het verleden stopte het onderzoek daar. Want hoe verder? In België kwam het voorstel DNA-onderzoek te doen. Het idee was om uit de botten van de gesneuvelde soldaten DNA te halen en dat te vergelijken met het DNA van nabestaanden.

‘We hebben maart vorig jaar een oproep gedaan op de radio en een persbericht laten uitgaan, waarin we zeiden dat we op zoek zijn naar nabestaanden van zeven soldaten’, vertelt Lee. ‘De respons was overweldigend. Het verhaal verscheen in alle kranten. We hoefden verder niets te doen. Je moet niet vergeten dat de Eerste Wereldoorlog hier een grote indruk heeft achtergelaten. Meer dan 300 duizend jonge mannen, op een bevolking van ongeveer 4 miljoen, zijn vertrokken naar het verre Europa en vele tienduizenden zijn niet teruggekeerd. In elke familie is iemand gesneuveld of zwaar gewond teruggekomen.’

Faye Harris uit Melbourne las in de krant over de namen. Ze heeft het artikel nog, waarin ze zinnen heeft onderstreept. ‘Ik ging er goed voor zitten en las de naam George Calder, de naam van mijn familie. Ik pakte een oud adresboekje van mijn tante erbij en daar stond dezelfde naam. Hij was mijn oudoom.’

Harris nam contact op met Lee en gaf wangslijm aan de onderzoekers. En zo kregen de botten in België een naam. ‘Het was erg emotioneel, toen ik het telefoontje kreeg met de positieve uitslag.’

Op deze manier hebben drie lichamen een naam gekregen. Een paar weken geleden is het lichaam van de derde soldaat herbegraven.

De speurtocht naar die derde naam duurde langer, omdat er van deze soldaat geen afstammelingen in de vrouwelijke lijn te vinden waren. Pas toen het lukte om de DNA-identificatie ook via de mannelijke lijn te doen, kregen David en Geoffrey Storey uit West-Australië te horen dat hun oom George Storey was gevonden. ‘Hij was de broer van mijn vader, samen gingen ze naar het front’, vertelt David. ‘We wisten van onze oom, maar mijn vader heeft zelden verteld over de verschrikkingen in België. Hij kwam gewond terug en ging verder met zijn leven. Hij overleed in 1940, eigenlijk aan een wond die hij al jaren daarvoor had opgelopen.’

De twee broers waren eind september in België voor de herbegrafenis. ‘Zoveel hoogwaardigheidsbekleders namen de moeite om te komen. De minister van Defensie was er ook.’ De Storeys mochten een tekst kiezen op de steen van het graf van hun oom. ‘Altijd in ons hart’, staat er. Getekend: ‘De familie die achterbleef.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden