Django Wagner: 'Ik zing niet anders omdat ik zigeuner ben'

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Dat onderzoekt de Volkskrant in een reeks interviews. Zanger Django Wagner (46) mengt het levenslied met zijn Sinti-roots. 'Ik zing niet anders omdat ik zigeuner ben.'

Django Wagner. Beeld Robin De Puy
Django Wagner.Beeld Robin De Puy

Op straat komen soms jongens van Marokkaanse afkomst naar Django Wagner toe. 'Die zeggen dan: ik ben de enige Marokkaan die van jouw muziek houdt. Nee vriend, vertel ik ze, je bent echt niet de enige. Nederlanders, buitenlanders, in dit land kan iedereen van mijn muziek houden. Je hebt twee soorten mensen: ze vinden het mooi of ze vinden het niks.

'Ik heb het Nederlandse levenslied vermengd met mijn eigen roots, met de viool en de gitaar. Het is wel echt het levenslied, maar dan geen hoempapa, niet carnavalesk. Ik krijg ook mensen die naar me toe komen: ik hou niet van Nederlandstalig, alleen van jouw muziek. Dat zijn liefhebbers van jazz of rock-'n-roll.'

Django Wagner werd geboren in Amsterdam en verhuisde als kind naar een woonwagenkamp in Helmond. Nu woont hij al jaren in Nuenen. 'De ouders van mijn vader zijn allebei Sinti. Mijn moeder heeft ook een Sinti als moeder en haar vader is een gewone woonwagenbewoner, een reiziger. Het is niet meer zo dat we worden uitgehuwelijkt. Als je in een westers land woont, krijg je gemengde huwelijken.'

Waarin verschilt een woonwagen van een rijtjeshuis?

'Een woonwagen is van hout en een woonhuis van steen. Verder zijn ze niet zo verschillend. Dat is meer iets van vroeger. We spreken een andere taal, dat wel. Mijn ouders waren daar heel streng over: we spreken onze eigen taal alleen als er geen mensen van buiten bij zijn, anders is het onbeschoft.

'Overal verbasteren ze het Sinti een beetje naar de taal van het land waar ze wonen. Als ik hoor hoe ze het spreken in Spanje, Duitsland of Frankrijk moet ik wat beter luisteren. De Roma praten weer net even anders. Ik versta ze wel, mijn zoontjes doen dat niet. Sinti is een mengelmoes, veel woorden zijn hetzelfde als in een taal die ze in India spreken, daar komen we oorspronkelijk vandaan.

'Ik herken Sinti als ik ze ergens zie lopen. Aan het loopje, de lichaamshouding, ik kan niet uitleggen waar ik het aan kan zien. Het is een gevoel. Als ik met ze praat, gooi ik een woordje ertussendoor en dan weet ik het.'

Django Wagner

(Nederland 1970) ontving in 2012 een Zilveren Harp en in 2015 een Edison. In 2013 en 2014 kreeg hij de Buma NL Award voor beste zanger. Zijn muziek stond vele malen in de Top 40 en de Album Top 100. Hij is een van de presentatoren van het tv-programma 3Man Sterk op NPO1.

Ben je genoemd naar Django Reinhardt?

'Daar ga ik wel vanuit, al hebben mijn ouders het nooit zo gezegd. Het is mooi dat ik ben genoemd naar de grootste muzikant in de zigeunerwereld. Ik geloof niet dat ik zo ben genoemd omdat mijn ouders wilden dat ik ging zingen. Mijn vader speelde niet eens een instrument, mijn opa wel.

'Muziek was voor zigeuners een emotionele uitlaatklep in tijden dat we het moeilijk hadden, zo is het ontstaan. De viool kan je laten lachen, maar ook laten huilen. Dat snijdt echt door je ziel. En het was natuurlijk een bron van inkomsten. Rondgaan met de pet.'

Django Reinhardt. Beeld AFP
Django Reinhardt.Beeld AFP

Zing jij het levenslied anders dan een Hollandse collega?

'Die emotie kun je niet in hokjes plaatsen. Ik denk dat mijn muziek goed te vergelijken is met die van André Hazes of Peter Beense. Ik zing niet anders omdat ik een zigeuner ben.'

Waar komt je achternaam vandaan?

'Kort voor de oorlog zijn de ouders van mijn vader uit Duitsland naar Nederland gevlucht. Ze waren Duitsers. Tijdens mijn jeugd was het taboe om thuis over de oorlog te praten, dat vonden ze te pijnlijk. Alleen een tante van mijn vader is teruggekomen uit een concentratiekamp, ze had de cijfers op haar arm staan.'

Wat voor werk deed je vader?

'Hij kocht auto's op en verkocht ze door. Via hem ben ik erin gerold. Nog steeds doe ik een auto of twintig per jaar, voor vaste klanten. Bij mij ging het zo. Ik zei: op een auto van 1.000 euro kan ik je geen Bovag-garantie geven, maar als er iets kapot gaat en jij brengt me een nieuw onderdeel, dan zorg ik dat het wordt gemaakt.'

Moest je vrouw wennen aan het leven in een woonwagen?

'Ze komt uit Eindhoven, van een bovenwoning. In het begin was het voor haar even wennen. Bij ons is het een zoete inval, elke dag. Wij bellen niet of iemand thuis is, we gaan gewoon. En als die persoon er niet is, gaan we op visite bij de buren. Ik zit meestal buiten, bijna nooit binnen. Het is niet het cliché van dat we rond het kampvuur een beetje muziek zitten te maken. Ik werk keihard en als ik thuis ben, loop ik buiten rond en drink ik gezellig een kopje koffie.'

In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) interviewt voor de Volkskrant Nederlanders over de rol die afkomst speelt in hun leven. Mede gebaseerd op deze serie verscheen vorig jaar zijn boek Kaaskoppen. Hij spreekt onder anderen nog met ondernemer Sabah Nissan (Joods-Irakees) en SBS6-presentatrice Airen Mylène (Arubaans-Surinaams).

Jij had net zo goed kunnen intrekken in haar bovenwoning?

'Ja hoor. Nee, echt. Het was dat ik al mijn eigen plek had toen ik haar leerde kennen, daar kon ze zo bij. Anders was ik bij haar gaan wonen. Het enige wat ik nodig heb is een fijn bankstel om 's avonds op neer te ploffen.'

Nederlands
'Altijd.'

Zigeuner
'Ook altijd. Ik ben een Nederlandse Sinti-zigeuner.'

Eten
'De macaroni van mijn moeder.'

Partner
'Ze is Nederlands, dus we zijn een gemengd koppel. Het enige dingetje was de taal, maar die spreekt ze nu ook.'

Paasfeest of lentefeest
'Van een lentefeest heb je langer plezier.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden