Dj is medemuzikant geworden

Dj's zijn allang geen menselijke drumcomputers of plaatjesdraaiers meer. Voor steeds meer jazzmusici zijn het medemuzikanten geworden, die nieuwe geluiden aandragen....

Op het Festival Boulevard in Den Bosch spelen zo'n vijf groepen waarin jazzmusici met dj's spelen. Het bevestigt nog eens dat de samenwerking allang meer is dan een modeverschijnsel of een paniekerige poging van jazzmusici om een groter publiek te bereiken. Saxofonist Hans Dulfer: 'Ik werd in het begin juist uitgelachen.'

'D'j's zijn de enigen die de afgelopen dertig jaar nog wat aan livemuziek hebben kunnen toevoegen', zegt de saxofonist Bart Suèr. In de jaren negentig was Suèr met zijn band Sfeq één van de eerste jazzmusici die met dj's begonnen te experimenteren. Hij staat op Boulevard met Sfeq en Sweet Intermission en hij verslaat de door dj Kypski geregisseerde 'Soundclash' tussen New Cool Collective en Zuco 103.

Suèr: 'Het enige dat wezenlijk aan de muziek is veranderd is de klank. Producers hebben in hun studio's allemaal nieuwe sounds gecreëerd. Als muzikant krijg je dat live niet voor elkaar, behalve met een dj.'

Voor Hans Dulfer, dé pionier als het om jazz en dj's gaat, draait het vooral om de beats. 'Midden jaren tachtig trad ik al op met een gettoblaster waar ik keihard Public Enemy op draaide. Dat werd me niet in dank afgenomen.'

Daarna liet Dulfer bandjes met beats maken door Gert van Veen. 'Dan deed ik een heel optreden in mijn eentje. Ik blies me helemaal de jankanker en kreeg natuurlijk geen enkele feedback van dat apparaat, dus dat was het ook niet.'

Later speelde Dulfer geregeld in de Amsterdamse discotheek Mazzo met house-dj's als Michel de Heij, Ronald Molendijk en Dimitri.

'Stond ik op zo'n draaiende schijf met mijn mooiste sax, mijn grootste zonnebril en allemaal wijven om me heen', vertelt Dulfer. 'Ik dacht dat ik nooit meer iets anders wilde.'

Maar muzikaal bleek het toch niet bevredigend. Nu speelt Dulfer met een dj die ook muzikant is: Kikke, alias de drummer Ruben van Roon. 'Hij voelt me goed aan, begrijpt tenminste hoe je een solo opbouwt. We repeteren nooit.'

De twintigjarige dj Perquisite is eigenaar van het labeltje Unexpected, waarop hij platen heeft uitgebracht met de saxofonisten

Benjamin Herman en David Kweksilber. Onder de naam Sweet Intermission speelt hij geregeld met jazzmusici in de Amsterdamse club Bitterzoet en donderdag op Festival Boulevard. 'Ik probeer echt nummers te maken met een kop en staart en een spanningsboog. Hoewel ik doordat ik cello speel wel een theoretische achtergrond heb, doe ik als dj alles op intuïtie.'

'De dj is bij ons heel vrij', zegt Stefan Schmidt, toetsenist van Zuco 103. 'Het ene moment fungeert hij als percussionist, dan weer maakt hij een sfeer met sounds of een melodie met de zangeres. En soms moet hij zijn bek houden.'

Zuco 103 heeft drie vaste kernleden, maar al sinds het begin spelen die met steeds wisselende dj's. 'Ze zijn toch niet zo gewend aan het muzikantenleven, met veel reizen en ongeregelde uren. We hebben ook altijd veel jonge talenten in de band gehad, zoals Git Hyper, Kypsky en Kid Sublime, die willen op een gegeven moment hun eigen dingetje gaan doen, gewoon rustig thuis in de studio.'

Volgens Schmidt, die zelf jazzpiano studeerde aan het Hilversums Conservatorium, hebben dj's de rol die jazzmuzikanten vroeger hadden.

'Jazzmusici worden tegenwoordig streng opgevoed. Ze krijgen een bepaalde esthetiek mee en veel technische kennis. Maar dj's zijn echt vrij. Ze moeten zichzelf alles leren, net als jazzmusici vroeger. Maar ja, misschien kun je over een paar jaar wel voor dj studeren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.